​Endonezya’da tsunami felaketi sonrası sağlık krizi

Endonazya’nın Banten bölgesinde kurtarma ekipleri cesedine ulaştıkları bir tsunami kurbanını taşıyor (Reuters)

Endonezya'da yaşanan tsunami felaketinin ardından, mağdurlar, yardım malzemelerine kavuşmaya başlarken insani yardım kuruluşları çalışanları, binlerce kişinin kurulan sığınıklara akın etmesinin ardından ilaç ve temiz suyun tükenme tehlikesine karşı uyarıda bulundu.
Yanardağda gerçekleşen patlamanın yol açtığı tsunami, bölgede çok sayıda evin yıkılmasına 400'den fazla insanın ölümüne ve çok sayıda kişinin evsiz kalmasına neden olurken, halk arasında hastalıkların baş gösterebileceğine dair endişeler de artıyor. Geçici olarak sığınağa dönüştürülen yerel bir okulda görev yapan doktor Rıza el-Yemin, yeterli su içmeyen çok sayıda çocuğun yüksek ateş ve baş ağrısı gibi şikayetleri olduğunu belirtti. Yeterince temiz suları olmadığını vurgulayan Dr. el-Yemin, ilaç bulamadıklarını, yiyecek ihtiyacı olduğunu, sığınağa dönüştürülen yerlerin uygun ortamlar olmadığını ve insanların yerlerde yatmak zorunda kaldığını söyledi.
429 kişi öldü, binlerce kişi yaralandı
Ülkeyi bir gece ansızın vuran tsunami, Güney Sumatra ve Batı Cava sahillerindeki tatil köylerini, turistik otelleri ve deniz kenarındaki evleri yerle bir etti. Son verilere göre 429 kişi öldü, bin 21 kişi yaralandı. 128 kişiden ise haber alınamıyor.
Uzmanlar, tsunaminin vurduğu bölgelere bir başka tsunami daha yaşanabileceği konusunda uyarıda bulundu. Tahliye edilen 10 binden fazla kişi bir başka tsunami felaketinden çekindikleri için evlerine dönmekten korkuyor. Üç çocuğu ve eşiyle birlikte bir okula sığınan 40 yaşındaki Neng Sumarni, “Üç gündür buradayım. Korkuyorum, çünkü evim sahile yakın” ifadelerini kullandı.
Tagana adlı yardım kuruluşu gönüllülerinden biri olan Ebu Salim, yardım çalışanlarının karşılaştığı sorunlardan bahsetti. Fransız Haber Ajansı’na (AFP) konuşan Ebu Salim, “Bugün, kamuya açık mutfaklar oluşturmaya, malzemeler dağıtmaya ve doğru yerlerde daha fazla çadır kurmaya çalışıyoruz. Temiz suya ihtiyacımız var. Birçok kişi daha yüksek bölgelere gitti. Henüz onlara ulaşamadık” dedi.
Yardımların çoğu karadan sağlanıyor. Sumatra sahiline yakın adalara iki gemi gönderildi. Yetkililer mevcut bilgilere dayanarak Sumatra ve Cava’daki tsunamiye Sunda Boğazı’nda bulunan Anak Krakatau Yanardağı'ndaki volkanik hareketliliğin neden olduğunu açıklamışlardı. Bu yüzden bu kez durum uyarı sistemleri ile izlenebilen deprem kaynaklı tsunamilerden farklıydı. Yetkililer, yaklaşan bir tsunami tehlikesine karşı insanları uyarmak için çok az zamana sahiptiler. Endonezyalı yetkililer, başlangıçta bir tsunami riski olmadığını düşünürken dev bir dalga kıyıya ulaştı. Yetkililer, daha sonra, erken uyarı sistemlerinin yetersizliğinden kaynaklanan bu yanlışlıktan geri dönmek ve özür dilemek zorunda kaldılar.
Ulusal Afet Ajansı Sözcüsü Sutopo Purwo Nugroho, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, kayıpların fazla olmasının nedenini tsunami erken uyarı sistemi olmamasından kaynaklandığını söyledi. İnsanları tahliye etmek için yeterli zaman olmadığını belirten Nugroho, yardım ekiplerinin enkazlardan cesetler çıkarmaya başladığını çünkü hayatta kalma şansının her geçen gün azaldığını belirtti.
Son 6 ay içinde yaşanan en büyük üçüncü felaket
Tsunami, Endonezya’nın son 6 ay içinde yaşadığı en büyük üçüncü felaket. Lombok adasında Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında bir dizi deprem gerçekleşirken depremin arkasından oluşan tsunami, Sulawesi adasında 2 bin 200 kişinin ölümüne, binlerce kişinin ise kaybolmasına neden olmuştu.
Cumartesi günü yaşanan felaket, ayrıca 2004 yılında yaşanan şiddetli tsunami felaketinin 14’üncü yıldönümüne bir haftadan kısa bir süre kala gerçekleşti. Tarihin en ölümcül tsunami felaketi olan 2004 yılındaki bu olayda 168 bini Endonezyalı olmak üzere Hint Okyanusu kıyısındaki bazı ülkelerdeki kayıplarla birlikte yaklaşık 220 bin insan hayatını kaybetti.