​WikiLeaks'in kurucusu, ABD'ye iadesine karşı savaş başlattı

Ünlü Çinli sanatçı Ai Weiwei, Assange’ın serbest bırakılmasını talep eden bir ceket giyiyor (EPA)

WikiLeaks'in kurucusu Julian Assange, dün Londra’da yapılan mahkemede Washington’un sınır dışı edilmesi talebiyle açtığı dava kapsamında ifade verirken, ABD'ye iade edilmek istemediğini açıkladı.
11 Nisan’da Londra’daki Ekvador Büyükelçiliği’nden çıkarılan Assange’ın iadesini isteyen Washington, elektronik ortamda bilgi sızdırması nedeniyle WikiLeaks'in kurucusunun 5 yıl hapis cezasına çarptırılmasını talep etti. İngiltere'de kaldığı hapishaneden Westminster Magistrates Mahkemesi'ndeki duruşmaya video konferans yöntemi ile katılan Assange, ABD'ye iade edilmek istemediğini belirterek, "Gazetecilik yaptığım için iade edilmek üzere kendimi teslim etmek istemem. Ben bir sürü ödülün sahibi ve birçok insanı koruyan bir gazeteciyim” dedi.
Assange, 2010 yılının başlarında WikiLeaks’in 2007’de Bağdat’ta 2 Reuters çalışanı olmak üzere 12 kişinin ölümüne neden olan helikopter saldırısını gösteren ABD askerine ait gizli bir video yayınladı.
2012 yılından beri Ekvador'un Londra Büyükelçiliği’nde yaşayan Assange, ülkenin siyasi sığınma hakkını iptal etmesiyle gözaltına alınmış, ardından Londra'da çıkarıldığı mahkemede 50 hafta hapis cezasına çarptırılmıştı.
ABD endişesi
Assange, İsveç mahkemesi tarafından 'tecavüz' suçlamasıyla hakkında verilen iade emri kararı nedeniyle siyasi sığınma hakkını kullanarak, 7 yıl Ekvador Büyükelçiliği’nde yaşadı. Assange, Washington’un diplomatik bilgilerini sızdırması nedeniyle ABD’ye teslim edilmekten korkuyor. Hâkim bir sonraki duruşma tarihini 30 Mayıs olarak belirledi.
İsveç'te kendisine yöneltilen cinsel saldırı suçlamalarını reddeden Assange, büyükelçiliğe sığınarak ABD'ye iade edilmesini engellemeye çalıştığını söyledi. İsveç’e iade edilmekten değil, İngiliz yargı sisteminden korktuğu için kaçtığını söyleyen Assange, WikiLeaks'teki çalışmaları nedeniyle ABD'ye iadesinden de büyük endişe duyduğunu belirtti. 
Gizli belgeleri sızdırdı
ABD yargısı, Assange’ı Washington tarafından eski istihbarat analisti Chelsea Manning'in 2010'da ABD ordusuna ait gizli bilgileri sızdırmasına yardım etmekle suçladı. Manning, WikiLeaks'e ABD ordusunun Irak'taki savaşta yaptığı hataları ve ülkenin diplomatik sırları ortaya çıkaran belgeleri verdi. Araştırmacılar, Mart 2010’da Assange ile Manning arasında geçen görüşmeleri ve bilgisayar şifreleri için aralarında geçen diyaloğu ortaya çıkardıklarını ifade etti.
Perşembe günü mahkeme önünde protesto yapan Assange’ın destekçileri, ABD topraklarında farklı suçlamalar yöneltilmesinden korkuyor.
WikiLeaks editörü Christine Hrafnsson, Çarşamba günü, “Şimdi, Assange’ın ABD’ye devredilmesinin önlenmesine odaklanılacak. Bu ölüm kalım meselesi olabilir” diyerek, basın özgürlüğü kapsamında yer alan bu davadaki riskleri işaret etti.
Assange’ın sınır dışı edilmesi durumunda, bir sonraki duruşma davayı yönetmekle sınırlı olacak ve bu yıllar sürebilir. İsveç’in iddiaları 2010 yılında dünyayı sarsan belgelerin sızdırılmasına dayanıyor. 2015 yılında cinsel saldırı suçlamaları sona erdi fakat 2017 yılında davanın düşmesine rağmen mağdur yeninden dava açma talebinde bulundu.
Belgeler ABD hakkında Rusya yararına
Stockholm resmi bir iadeye başvurursa, İngiltere’nin, başvuruyu ABD'nin talebinden önce veya sonra değerlendirmeye karar vermesi gerekiyor. Avustralya, WikiLeaks'in ABD askeri ve diplomatik faaliyetleri hakkında 700 binden fazla belge yayınladığı tarihte kamuoyunda bilgi özgürlüğü kahramanı unvanını kazandı. Ancak Dışişleri Bakanlığı telgraflarının incelenmeden yayınlanmasından dolayı kaynakların bir kısmının tehlikeye maruz kalabileceği ihtimali nedeniyle eleştiriler hızla yayıldı. WikiLeaks tarafından ortaya konan belgelerin çoğu, ABD hakkında ve genellikle Rusya'nın yararınadır.
WikiLeaks tarafından yayınlanan ABD’deki Demokratik Parti içindeki elektronik posta sızıntısının arkasında Moskova’nın olduğundan şüpheleniliyor. WikiLeaks, ayrıca ABD’nin müttefiklerine karşı casusluk konularını da ortaya çıkardı.
AFP’nin haberine göre Assange’ın avukatı Jennifer Robinson, davanın bilgisayar güvenliğini kırma ile ilgisi olmadığını işaret ederek, “Savcının söylediklerinin bilgisayar korsanlığıyla bir alakası yok” ifadelerini kullandı. Müvekkilinin iadesine itiraz edeceğini ifade eden avukat Robinson, Julian Assange tarafından başlatılan adli savaşın çok az başarı şansı olduğunu ve 18 ila iki yıl sürebileceğini söyledi.
Assange'ın kurduğu WikiLeaks, 2010'da, ABD'nin Irak ve Afganistan'da işlediği suçları da ortaya koyan çok sayıda gizli belgeyi yayımlamıştı.
İngiltere Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt, Assange’ın bir kahraman olmadığını vurgularken, İngiltere Başbakanı Theresa May, İngiltere’de hiç kimsenin yasaların üstün olmadığını ifade etti.