Kızılhaç listeledi: Ejderha ateşi kullanmaktan köleliğe Game of Thrones karakterlerinin "savaş suçları"

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC)
Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC)
TT

Kızılhaç listeledi: Ejderha ateşi kullanmaktan köleliğe Game of Thrones karakterlerinin "savaş suçları"

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC)
Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC)

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC), pazar gecesi yayınlanan final bölümüyle veda eden Game of Thrones dizisinde işlenen "savaş suçları"nı raporladı. 
"Game of Thrones'un en çok savaş suçu işleyen karakteri kim?" başlığıyla yayınlanan rapora göre dizinin öne çıkan karakterleri ilk 7 sezonda 100'ün üzerinde savaş suçu işledi.
Independent Türkçe'nin haberine göre, bunlar arasında ejderha ateşi kullanımı, yargı kararı olmadan ceza verme, işkence, kölelik, çocuk asker kullanımı gibi suçlar yer aldı.
Dizinin son sezonu rapora dahil edilmezken, bölümlerin incelenmeye devam edildiği ve "insan hakları ihlalleri" ile "savaş suçları"na dair yeni bir raporun daha sunulacağı belirtildi.
ICRC'nin Game of Thrones dizisinde tespit ettiği savaş suçları şunlar: 
1) Ramsay Bolton: 17 ihlal
- 6 kez işkence, zalimce veya insanlık dışı muamele. 
- 4 kez gaddarlık. 
- Rehin alma.
- 2 kez yaralı askerler / tutsaklar gibi savaşta yer almayanların kasten öldürülmesi. 
- Gereksiz yaralama ile acı veren araç ve savaş yöntemlerinin gereksizce kullanılması.
- 2 kez cinsel kölelik, fuhuşa zorlama ve zorla gebelik gibi cinsel şiffet eylemleri. 
- Savaşan taraflar arasında bulunmayan sivillerin hedef haline getirilmesi.

2) Daenerys Targaryen: 15 ihlal
- 6 kez ejderha ateşi kullanımı gibi gereksiz yaralanma ve acılara yol açan savaş araçlarının / yöntemlerinin kullanılması. 
- 6 kez düzenli bir mahkeme veya ön yargılama olmadan ceza / infazda bulunulması. 
- İşkence, gaddarca / insanlık dışı muamele. 
- Sivillerin hedef alınması.
- Düşmana merhamet göstermemek. 
- Daenerys aynı zamanda yalnızca askeri hedeflere saldırmak ve sivillerin korunması gibi Uluslararası İnsancıl Hukuk Kuralları'na (IHL) uymadı.

3) Roose Bolton: 8 ihlal
- 3 kez işkence, gaddarca / insanlık dışı muamele.
- Cinsel saldırı.
- Savaşan taraflar arasında bulunmayan sivillerin kasten öldürülmesi.
- Savaş dışı olanların kasten öldürülmesi.
- Gereksiz yaralanma ve acılara yol açan savaş araçlarının veya yöntemlerinin kullanılması.
- Roose ayrıca, tutuklulara / savaş esirlerine yeterli özen göstermeyerek Uluslararası İnsancıl Hukuk Kurallarını (IHL) ihlal etti.

4) Night King: 6 ihlal 
- Kölelik.
- 2 kez çocuk asker kullanımı.
- Savaşan taraflar arasında bulunmayan sivillerin hedef haline getirilmesi.
- Dini ve kültürel amaçların savaş nedeni yapılması.
- Siviller üzerinde ölümcül silah kullanımı.

5) Sons of the Harpy’s (Mereen): 6 ihlal
- Savaş dışı kalanların kasten öldürülmesi.
- Savaşan taraflar arasında yer almayan sivillerin kasten öldürülmesi.
- Kölelik.
- Sivil objelere zarar veren gelişi güzel saldırıda bulunmak.
- Siviller için ölüm veya yaralanmaya neden olan gelişigüzel saldırıda bulunmak.
- Savaşan taraflar arasında bulunmayan sivillerin hedef haline getirilmesi.

6) Jon Snow: 6 ihlal
- 4 kez çocuk asker kullanımı.
- 2 kez işkence, gaddarca veya insanlık dışı muamele.  
- Snow ayrıca sivillerin korunmaması ve tutuklu ila savaş esirlerine yeterli özen gösterilmemesi nedeniyle Uluslararası İnsancıl Hukuk Kurallarını (IHL) ihlal etti.

7) Euron Greyjoy: 5 ihlal
- 2 kez işkence, gaddarca veya insanlık dışı muamele. 
- Savaş dışı olan ve korunan insanların kasti bir şekilde acı çekmelerine ve ciddi yaralanmalara sahip olmalarına neden olmak.
- Yağma.
- Esir almak.
- Euron'un silahlı çatışma kapsamının dışına düşen bir başka ihlal davranışı örneği, kardeşini bir halat köprüsünden iterek öldürmesidir.
8) Walder Frey: 5 ihlal
- Savaşan taraflar arasında bulunmayan sivilleri öldürmek.
- Gaddarlık.
- Savaş dışı olanların kasten öldürülmesi.
- Gereksiz yaralanma ve acılara yol açan savaş araçlarının veya yöntemlerinin kullanılması.
- Esir almak.
9) Tywin Lennister: 4 ihlal
- Kölelik.
- Savaşın dışında bulunan sivillere saldırılması.
- Savaş dışı kalanların kasten öldürülmesi.
- Savaşan taraflarda yer almayanların kasten öldürülmesi.
- Twyin ayrıca sivillerin korunmaması ve tutuklu ila savaş esirlerine yeterli özen gösterilmemesi nedeniyle Uluslararası İnsancıl Hukuk Kuralları'nı (IHL) ihlal etti.
Twyin'in ihlali aynı zamanda silahlı çatışma kapsamı dışındaki sivillere yönelik saldırıları da içeriyor.

10) Tyrion Lennister: 4 ihlal
- Gereksiz yaralanma ve acılara yol açan savaş araçlarının veya yöntemlerinin kullanılması.
- Sivillere, orman veya diğer bitki örtüsüne yönelik gereksiz silah kullanımı.
- Cinsel saldırı.
- Gaddarlık.
11) Robb Stark: 1 ihlal
Robb Stark ise, esir almak gibi savaş suçları işlese de diğer karakterler arasında esirlere iyi davranmak, yalnızca savaşçıları hedef almak, yaralı askerlere taraf gözetmeksizin tıbbi yardım sağlamak gibi özellikleriyle en az savaş suçu işleyen karakter oldu.



Epifiz bezinin kökeni eski omurgalının ikinci göz çifti olabilir

Myllokunmingia gözleri sayesinde avcılardan kaçma şansını artırıyordu (Xiangtong Lei/Sihang Zhang)
Myllokunmingia gözleri sayesinde avcılardan kaçma şansını artırıyordu (Xiangtong Lei/Sihang Zhang)
TT

Epifiz bezinin kökeni eski omurgalının ikinci göz çifti olabilir

Myllokunmingia gözleri sayesinde avcılardan kaçma şansını artırıyordu (Xiangtong Lei/Sihang Zhang)
Myllokunmingia gözleri sayesinde avcılardan kaçma şansını artırıyordu (Xiangtong Lei/Sihang Zhang)

Bilinen en eski omurgalının 4 gözü olduğu tespit edildi. 

Örümceklerin 8, arıların 5, kutu denizanalarının ise 24 gözü var. Ancak bu istisnaların dışında yeryüzündeki çoğu hayvan sadece iki göze sahip.

Öte yandan bilim insanları, omurgalıların zaman içinde diğer gözlerini kaybederek bugünkü görünümüne ulaştığını söylüyor.

518 milyon yıl önce yaşayan Myllokunmingia, dünyanın bilinen en eski omurgalısı. İlk omurgalıların yanı sıra pek çok omurgasız türün de ortaya çıktığı Kambriyen Dönemi'nde yaşayan bu deniz canlıları, bugünkü Çin'in yakınlarındaki sularda dolaşıyordu.

Çin ve Birleşik Krallık'tan araştırmacılar, Çin'in güneyindeki Chengjiang formasyonunda keşfedilen 10 ayrı Myllokunmingia fosilini analiz etti. Bunların 6'sı Haikouichthys ercaicunensis türüne aitken, diğerleri kesin olarak tanımlanamadı.

Göz gibi yumuşak vücut parçaları nadiren korunuyor ancak bilim insanları bu fosillerde göz kalıntıları elde etmeyi başardı.

İleri mikroskop teknikleri ve kimyasal analizler kullanan ekip, hayvanın yüzünün her iki yanında iki büyük göz ve yüzün ortasında iki küçük göz bulunduğunu saptadı.

Bulguları hakemli dergi Nature'da yayımlanan çalışmanın başyazarı Peiyun Cong "Anatomilerini anlamak için işe büyük gözleri inceleyerek başladık ve aralarında iki küçük, tamamen işlevsel göz bulmak tam bir sürpriz oldu" diyerek ekliyor: 

Bunu görmek inanılmaz derecede heyecan vericiydi.

Gözlerin hepsinde melanozom tespit eden araştırmacılar, bu organların "kamera tipi" olduğunu, yani görebilmek için ışığa ihtiyaç duyduğunu saptadı. Bu organeller vücudun çeşitli yerlerinde bulunurken, gözdekiler ışığın emilmesinden ve göz renginden sorumlu.

Ardından gözlerde tespit edilen dairesel yapıların da lens olduğu düşünülüyor. Bu sayede gözler muhtemelen ışığı algılamakla kalmayıp görüntü de oluşturabiliyordu. 

Bilim insanları bu deniz canlısının gelişmiş gözleri sayesinde diğer hayvanlara yem olmaktan kurtulduğunu düşünüyor. Kambriyen patlaması sonucu bu dönemde pek çok büyük yırtıcı tür ortaya çıkmıştı.

Makalenin bir diğer yazarı Jakob Vinther "Böyle bir ortamda 4 göze sahip olmak, bu hayvanlara daha geniş bir görüş alanı sağlamış olabilir ve bu da avcılardan kaçınmada önem taşıyor" diye açıklıyor.

Araştırmacılar ikinci göz çiftinin, bazı modern omurgalılardaki göz benzeri ilkel bir yapının ve insanlarda melatonin salgılayan epifiz bezinin evrimsel kökeni olabileceğini düşünüyor.

Bugünkü bazı balıklar, sürüngenler ve amfibiler, ışığı algılamaktan sorumlu paryetal göze sahip. Bu gözün bağlı olduğu epifiz bezi, insanlarda ve pek çok omurgalıda melatonin üreterek uyumaya yardımcı oluyor.

Cong "Epifiz organları ilk başta görüntü üreten gözlermiş" diyerek ekliyor:

Ancak evrimin ilerleyen aşamalarında küçüldüler, görme yeteneklerini kaybettiler ve uykuyu düzenlemedeki modern rollerini üstlendiler.

Independent Türkçe, Live Science, Discover Magazine, Nature


Devasa dinozorun büyük burnunun gizemi çözüldü

Triceratopslar, 2 metreden fazla boya ve 8 metrenin üzerinde uzunluğa ulaşabiliyordu (Carnegie Doğa Tarihi Müzesi)
Triceratopslar, 2 metreden fazla boya ve 8 metrenin üzerinde uzunluğa ulaşabiliyordu (Carnegie Doğa Tarihi Müzesi)
TT

Devasa dinozorun büyük burnunun gizemi çözüldü

Triceratopslar, 2 metreden fazla boya ve 8 metrenin üzerinde uzunluğa ulaşabiliyordu (Carnegie Doğa Tarihi Müzesi)
Triceratopslar, 2 metreden fazla boya ve 8 metrenin üzerinde uzunluğa ulaşabiliyordu (Carnegie Doğa Tarihi Müzesi)

Bilim insanları Triceratops'un burnunun, koku alma dışında sıcaklık ve nemi kontrol ettiği için çok büyük olduğunu buldu.

Devasa otobur dinozorlar olan Triceratops'un en dikkat çekici özelliği büyük kafaları ve burunlarıydı. 

Tokyo Üniversitesi'nden Seishiro Tada, Geç Kretase döneminde yaşayan Ceratopsia grubuna ait olan bu dinozorlar hakkında şöyle diyor: 

Özellikle Triceratops'un çok büyük ve sıradışı bir burnu var ve sürüngenlerin temel yapılarını hatırlasam da organların bunun içine nasıl sığdığını anlayamıyordum.

Tada ve ekibi, bu hayvanların burnunun anatomisini ilk kez kapsamlı bir şekilde inceledikleri bir çalışma yürüttü.

Bilim insanları bilgisayarlı tomografiden yararlanarak fosilleri inceledi. Ayrıca burun yapısını daha iyi anlamak için bugün yaşayan sürüngenlere ait verilere de başvurdular.

Bulguları hakemli dergi The Anatomical Record'da yayımlanan çalışmaya göre Triceratops'un sinirleri, diğer sürüngenlerden farklı bir bağlantıya sahipti.

Çoğu sürüngende sinirler ve kan damarları çeneyle burundan geçerek burun deliklerine ulaşıyor. Ancak Triceratops'un kafatası şekli çene yolunu engelleyerek sinir ve damarların burundan ilerlemesine neden oluyordu. 

Tada "Triceratops dokuları büyük burnunu desteklemek için bu şekilde evrimleşti" diye açıklıyor.

Fosil örneklerinde, neredeyse başka hiçbir dinozorda görülmeyen özel bir yapı da keşfedildi. 

Solunum türbinatı adı verilen bu ince, kıvrımlı yapılar, kanı beyne ulaşmadan önce soğutarak nemin kaybolup gitmesinin önüne geçiyordu. 

Araştırmacılar hem bu yapıların hem de sinir ve damarların rotasının değişmesinin, devasa dinozorun vücut sıcaklığını ve nemi kontrol altında tutmaya yaradığını düşünüyor.

Özellikle Geç Kretase'nin nemli sıcağında büyük kafalarını serinletmek üzere evrimleşmişler. 

Yeni çalışma, dinozorların yumuşak doku anatomisi hakkındaki önemli bir boşluğu dolduruyor. 

Araştırmacılar daha sonraki çalışmalarda bu ilginç hayvanların kafatasının diğer kısımlarına dair gizemleri aydınlatmayı umuyor.

Independent Türkçe, Phys.org, Science Blog, The Anatomical Record


Stephen King uyarlaması korku dizisi için takvim netleşiyor

Dışlanmış lise öğrencisi Carrie White'ın ürkütücü hikayesini anlatan 2013 yapımı Carrie: Günah Tohumu'nda (Carrie) başrolde Chloë Grace Moretz yer almıştı (Sony Pictures Releasing)
Dışlanmış lise öğrencisi Carrie White'ın ürkütücü hikayesini anlatan 2013 yapımı Carrie: Günah Tohumu'nda (Carrie) başrolde Chloë Grace Moretz yer almıştı (Sony Pictures Releasing)
TT

Stephen King uyarlaması korku dizisi için takvim netleşiyor

Dışlanmış lise öğrencisi Carrie White'ın ürkütücü hikayesini anlatan 2013 yapımı Carrie: Günah Tohumu'nda (Carrie) başrolde Chloë Grace Moretz yer almıştı (Sony Pictures Releasing)
Dışlanmış lise öğrencisi Carrie White'ın ürkütücü hikayesini anlatan 2013 yapımı Carrie: Günah Tohumu'nda (Carrie) başrolde Chloë Grace Moretz yer almıştı (Sony Pictures Releasing)

Korku türünün son yıllarda öne çıkan isimlerinden Mike Flanagan'ın sıradaki Stephen King uyarlaması, mevsimine son derece uygun bir takvimle gelebilir. 

Yapımda rol alan Katee Sackhoff, Amazon Prime Video için hazırlanan Carrie dizisinin yayın takvimine dair net bir işaret verdi.

The Haunting: Tepedeki Ev'in (The Haunting of Hill House) dizi sorumlusu ve yönetmeni olarak da tanınan Flanagan'ın, Carrie'yi bölüm bölüm anlatacak bir uyarlama için bizzat King tarafından seçildiği belirtiliyor. Dizinin çekimleri Ekim 2025'te tamamlandı ve 2026'da yayımlanacağı duyuruldu.

"Sizi güzel bir şey bekliyor"

The Direct'in aktardığına göre Sackhoff, açıklamayı Kanada'nın Vancouver kentindeki Fan Expo'da 14 Şubat'ta yaptı. Bo-Katan Kryze rolüyle Yıldız Savaşları (Star Wars) evreninden de tanınan oyuncu, Flanagan evreni anlamına gelen "Flanniverse" esprisiyle söze girip şu ifadeleri kullandı:

Mike Flanagan'a dönersek... Evet, Flanniverse... Carrie, Ekim 2026'da Amazon'da yayına giriyor. Sizi güzel bir şey bekliyor. Çok iyi. Gerçekten çok iyi.

Flanagan'ın Carrie dizisine dair şimdilik fazla detay yok ancak elbette King'in ikonik Göz (Carrie) romanından uyarlandığı biliniyor. Korku yazarının ilk romanı olan kitapta, genç Carrie, maruz kaldığı acımasız zorbalığın ardından mezuniyet balosunu kabusa çeviriyor.

Dizide Carrie White'ı genç yıldız Summer Howell canlandıracak. Çığlık'la (Scream) tanınan Matthew Lillard ise Müdür Grayle rolüyle kadroda yer alacak. Carrie'nin annesi Margaret'ı, Flanagan'ın diğer projeleriyle de tanınan Amerikalı aktris Samantha Sloyan oynayacak. 

Oyuncu kadrosunda ayrıca Alison Thornton ve Thalia Dudek gibi isimler yer alıyor.

Sackhoff, etkinlikte dizinin tonuna dair ufak bir ipucu da verdi: 

Yani, sonuçta Carrie bu... Ateş var mı? Biraz kan da olabilir.

Ardından şunu ekledi: 

Ben çok heyecanlıyım. Bayılacaksınız. Mike Flanagan işini çok iyi yapıyor.

Oyuncu ayrıca Flanagan'ın özellikle King uyarlamalarındaki başarısına dikkat çekerek, "Stephen ona güveniyor" dedi. Ayrıca şakayla karışık King'in Flanagan'a neredeyse "tüm kütüphanesini" açtığını ima etti: 

Şunu da yap, bunu da yap... Peki ya şu?

Flanagan daha önce Doktor Uyku (Doctor Sleep), Chuck'ın Hayatı (The Life of Chuck) ve Oyun (Gerald's Game) gibi eserleri uyarlamıştı. Şimdiyse Kara Kule (The Dark Tower) uyarlaması üzerinde çalışıyor. Flanagan'ın yakın zamanda söylediğine göre proje "ilerliyor, çok sayıda senaryo hazır ve ilk öncelik konumunda".

Independent Türkçe, GamesRadar, The Direct