عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

Ramazan Bayramı'nın bilançosu ağır oldu: 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı

Ramazan Bayramı'nın bilançosu ağır oldu: 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı
    İstanbul/İHA
TT
TT

Ramazan Bayramı'nın bilançosu ağır oldu: 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı

Ramazan Bayramı'nın bilançosu ağır oldu: 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı

Ramazan Bayramı'nın bilançosu ağır oldu: 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı.Yapılan tüm uyarılara rağmen bu bayramda yollar kan gölüne döndü. İhlas Haber Ajansı muhabirlerinin takip ettiği kazalarda bayram tatilinde yollarda 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı.
1 HAZİRAN CUMARTESİ: 6 ÖLÜ, 98 YARALI
Samsun Otomobil traktöre çarptı: 4 yaralı
Karaman'da traktör devrildi: 1 ölü
Konya Otomobille motosiklet çarpıştı: 1 ölü
Isparta Otomobille at arabası çarpıştı: 1'i ağır 2 yaralı
Şanlıurfa'da trafik kazası: 2 yaralı
Viranşehir'de kaza: 2 yaralı
Ankara LGS yolunda kaza: 4 yaralı
Malatya Bayram tatiline giden işçiler kaza yaptı: 5 yaralı
Kayseri Takla atan otomobilde can pazarı: 5 yaralı
Hatay Direksiyon hakimiyeti kaybolan otomobil takla attı: 2 yaralı
Nusaybin'de trafik kazası, 1 yaralı
Otomobil park halindeki kamyona çarptı: 5 yaralı
Side'de iki otomobil birbirine girdi: 2 yaralı
Otomobil ile motosiklet çarpıştı: 1 yaralı
Mersin'de 2 ayrı kazada 1 kişi öldü, 7 kişi yaralandı
Şanlıurfa Otomobil ile kamyonet çarpıştı: 10 yaralı
Bursa Otomobil çarpması sonucu 2 kadın ağır yaralandı
Konya'da otomobiller çarpıştı: 8 yaralı
Tokat Traktör altında kalan yaşlı adam hayatını kaybetti
Tekirdağ Otomobil su kanalına devrildi: 4 yaralı
Devrek'te trafik kazası: 5 yaralı
Malatya'da kaza: 1 yaralı
Malatya Tünel girişinde kaza: 6 yaralı
Sinop'ta trafik kazası: 3 yaralı
Sincan'da otomobil ile kamyonet çarpıştı:1 yaralı
Tekirdağ Bayram tatiline giden aile kaza geçirdi: 5 yaralı
Kastamonu'da yağmur kazaları da beraberinde getirdi: 1 ölü, 7 yaralı
Ticari taksi dereye yuvarlandı: 1 ölü, 3 yaralı
2 HAZİRAN PAZAR:13 ÖLÜ, 90 YARALI
Karaman'da kamyonet devrildi: 2 yaralı
Malatya-Kayseri karayolunda kaza: 1 ölü, 3 yaralı
Osmaniye Otomobilin çarptığı kadın yaşam mücadelesini kaybetti
Malatya Üç otomobilin karıştığı kazada 3 kişi yaralandı
Zonguldak Pat pat sürücüsü köpeğe çarpmamak için kaza yaptı
Düzce Bayram tatili için memleketlerine giden aile kaza yaptı: 3 yaralı
Kütahya Otomobil uçuruma yuvarlandı: 2 yaralı
İzmir'de trafik kazası: 1 yaralı
Kırşehir'de kaza: 2 yaralı
İstanbul Kırmızı ışık ihlali canına mal oldu
Kocaeli'de feci kaza: 1 ölü, 5 ağır yaralı
Fethiye'de trafik kazası: 1'i çocuk 6 yaralı
Balıkesir'de yolcu minibüsü yan yattı: 10 yaralı
Kastamonu Hafif ticari araç ile otomobil çarpıştı: 7 yaralı
Çorum'da 3 ayrı kaza: 3 ölü, 11 yaralı
Samsun'da trafik kazası: 2 yaralı
Sivas'ta kontrolden çıkan otomobil uyarı levhasına çarptı: 4 yaralı
Kahramanmaraş Lastiği patlayan otomobil traktöre çarptı: 4 yaralı
Kocaeli D-100'de bariyerlere çarpan otomobil takla attı: 1 yaralı
Kocaeli Otomobille çarpışan motosikletin sürücüsü yaralandı
Karaman'da otomobil tarlaya uçtu: 1 ölü, 5 yaralı
Düzce TEM'de zincirleme kaza: 2'si çocuk 8 yaralı
Bursa Otobüs yoldan çıktı, 40 yolcu ölümden döndü
Balıkesir, Genç polis kazada hayatını kaybetti
Tekirdağ'da iki ayrı kazada yaralanan 9 kişiden 2'si hayatını kaybetti
Bayram tatiline giden aile kaza geçirdi: 1 ölü, 4 yaralı
Yozgat'ta trafik kazası: 1 ölü, 3 yaralı
3 HAZİRAN AREFE GÜNÜ:10 ÖLÜ, 116 YARALI
Diyarbakır Tarlaya uçan kamyon alev alev yandı: 3 yaralı
Kayseri'de meydana gelen trafik kazasında 5 kişi yaralandı
Karabük'te otomobil takla attı: 2 yaralı
Karabük Otomobil kayganlaşan yolda takla attı: 2'si çocuk 5 yaralı
Karabük'te trafik kazası: 5 yaralı
İstanbul Otomobil ile motosiklet çarpıştı: 3 yaralı
Zonguldak İki otomobil kafa kafaya çarpıştılar: 8 yaralı
Şanlıurfa'da otomobil şarampole devrildi: 1 ölü, 1 yaralı
Ankara'da trafik lambasına çarpan otomobil ters döndü: 1 yaralı
Sivas Bayram yolunda kaza: 4'ü ağır 6 yaralı
Bursa Güvenlik şeridinde duran otomobile karpuz yüklü kamyonet çarptı: 1 ölü
İstanbul Kontrolden çıkan araç askerlik şubesinin bahçesine uçtu:2 yaralı
Kocaeli D-100'de iki otomobil çarpıştı: 1'i çocuk 3 yaralı
Amasya Minibüs ile otomobil çarpıştı: 5 yaralı
Amasya'da trafik kazası: 4 yaralı
Adıyaman Hafif ticari araç takla attı: 2 Yaralı
Elazığ Otomobil ağaca çarptı: 2 yaralı
Tokat Bayram alışverişinden dönen baba ile kızı kazada hayatını kaybetti
Mersin Jandarma trafik aracı ile otomobil çarpıştı: 2 yaralı
Samsun Samsun'da otomobil aydınlatma direğine çarptı: 2 yaralı
Ordu'da otomobil fındık bahçesine yuvarlandı: 2 yaralı
Manisa Kabir ziyaretinden dönerken araba çarpan genç yaşamını yitirdi
Manisa'da 5 araçlı zincirleme kaza: 1 ağır yaralı
Samsun'da kaza: 9 yaralı
Kastamonu'da motosiklet ile otomobil çarpıştı: 1 yaralı
Kastamonu'da otomobil tarlaya uçtu: 3 yaralı
Niğde'de otomobiller çarpıştı: 1'i ağır 2 yaralı
Milas'ta üç kaza: 1 ölü 8 yaralı
Kahta'da kaza: 2 Yaralı
Zonguldak Vatandaşların kalp masajı yaptığı sürücü hayatını kaybetti
Amasya 15 yaşındaki sürücü kaza yaptı: 3 yaralı
Adıyaman Bayram ziyaretine giden aile uçuruma yuvarlandı: 7 yaralı
Kırşehir Kırşehir'de kaza:1 ağır yaralı
Adıyaman'da otomobil şarampole yuvarlandı: 3 yaralı
Kocaeli'de bariyerlere çarpan otomobil takla attı: 3 yaralı
Adıyaman'daki kazada ağır yaralanan 3 kişi öldü
4 HAZİRAN BAYRAMIN 1. GÜNÜ: 6 ÖLÜ, 85 YARALI
Mersin Otomobilin çarptığı genç öldü
Zonguldak'ta trafik kazası: 1 yaralı
İstanbul Kontrolden çıkan otomobil aydınlatma direğini devirdi: 1 yaralı
Çorum Park halindeki otomobile çarptı: 2 yaralı
Bilecik Kamyonet refüje çarptı: 5 yaralı
Denizli Takla atan otomobil sürücüsü araç içinde sıkıştı
Balıkesir Dalgınlık ölümle sonuçlandı
Samsun'da trafik kazası: 4 yaralı
Mersin'de trafik kazası: 10 yaralı
Şanlıurfa'da trafik kazası: 5 yaralı
Karabük Hatalı sollama sonucu kafa kafaya çarpıştılar: 4 yaralı
Adıyaman Bayram ziyaretine giden aile kaza yaptı: 5 Yaralı
Kayseri'de feci kaza: 4 yaralı
Denizli Otomobile çarpan traktör ortadan ikiye bölündü:1 yaralı
Bingöl'de otomobiller çarpıştı: 5 yaralı
Kocaeli 3 aracın karıştığı kazada 2 kişi yaralandı
Bilecik'te trafik kazası; 1 yaralı
İstanbul Direğe çarpan kamyonet takla attı: 6 yaralı
Kepsut'ta trafik kazası: 2 ölü, 7 yaralı
Çorum'da trafik kazası: 1 yaralı
Düzce'de feci kaza: 2 ölü
Denizli Traktörle çarpışan otomobil hurdaya döndü: 5 yaralı
İnegöl'de trafik kazası: 5 yaralı
Kahramanmaraş'ta trafik kazası: 4 yaralı
Ardahan'da feci kaza: 6 yaralı
5 HAZİRAN BAYRAMIN 2. GÜNÜ:19 ÖLÜ, 125 YARALI
Sivas'ta trafik kazası 1 ölü 8 yaralı
Samsun'da trafik kazası: 2 ölü, 4 yaralı
Antalya'da zincirleme kaza: 9 yaralı
Konya'da iki otomobil çarpıştı: 5 yaralı
Konya'da zincirleme trafik kazası: 1 ölü, 1 yaralı
K.Maraş Otomobil elektrik direğine çarptı: 3 yaralı
Niğde Refüje çarpan otomobil alev aldı: 2 ölü
Şanlıurfa Otomobil şarampole devrildi: 4 yaralı
Afyonkarahisar Direksiyon hakimiyeti kaybolan tır yoldan çıktı: 1 yaralı
Tekirdağ'da feci kaza: 5 ölü
Kayseri Jandarmadan kaçan motosiklet römorka çarptı: 2 yaralı
TEM otoyolunda kontrolden çıkan otomobil refüje uçtu: 3 yaralı
Diyarbakır'da trafik kazası: 2 yaralı
Alkollü sürücünün çarptığı kağıt toplayıcısı hayatını kaybetti
Adıyaman Güneş altında bekleyen yaralıların üzerinde örtü açıp gölge yaptılar 4 yaralı
Zonguldak Freni patlayan otomobil bahçeye uçtu: 4 yaralı
Amasya'da otomobil devrildi: 2 yaralı
Bilecik'te devrilen kamyonetteki aynı aileden 4 kişi yaralandı
Samsun Kavşakta ambulansa yol vermek isteyen otomobil kaza yaptı: 11 yaralı
Çanakkale Otomobil, motosiklete arkadan çarptı: 1 ölü
Bursa Otomobil şarampole uçtu: 1 yaralı
Hatay'da bayram ziyareti yolunda kaza: 6 yaralı
Gaziantep'te iki araç kafa kafaya çarpıştı: 4 yaralı
Rize'de feci kaza:1 ölü
Şanlıurfa Otomobille hafif ticari araç çarpıştı: 7 yaralı
Afyonkarahisar Motosiklet ile traktör çarpıştı: 2 yaralı
Samsun Traktör devrildi: 1 ölü
Dinar'da trafik kazası: 1 yaralı
Adıyaman Bayram ziyareti dönüşü kaza: 4 yaralı
Amasya'da trafik kazası: 2 yaralı
Bursa Bayramlaşmadan dönen aile ölümden döndü: 4 yaralı
Denizli Otobüsün çarptığı adam hayatını kaybetti
Muğla'da kaza: 1 ölü, 7 yaralı
Ereğli'de iki otomobil çarpıştı:1 ölü, 3 yaralı
Şanlıurfa Ticari araç refüje çarptı: 1 yaralı
Tokat'ta trafik kazası: 4 yaralı
Sivas'ta trafik kazası 7 yaralı
Hatay'da zincirleme trafik kazası: 6 yaralı
Gediz'de trafik kazası:8 yaralı
Kumluca'da trafik kazası: 1 ölü

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

Trump'ın son Grönland hamlesi kafa karıştırdı: Yolda!

Trump'ın son Grönland hamlesi kafa karıştırdı: Yolda!
TT
TT

Trump'ın son Grönland hamlesi kafa karıştırdı: Yolda!

Trump'ın son Grönland hamlesi kafa karıştırdı: Yolda!

Trump, Beyaz Saray'da valiler için akşam yemeği düzenlemeden kısa süre önce Grönland'a hastane gemisi göndereceğini duyurdu (Reuters)

Ancak adanın neden böyle bir gemiye ihtiyaç duyduğu, Trump'ın hangi gemiyi ne zaman göndereceği belirsiz.

Başkan, duyurusunu cumartesi akşamı, Beyaz Saray'da valiler için akşam yemeği düzenlemeden kısa süre önce Truth Social hesabından paylaştı. Trump, geçen yılın sonlarında Grönland'a ABD özel elçisi olarak atadığı Louisiana'nın Cumhuriyetçi valisi Jeff Landry'yle birlikte çalıştığını belirtti.

Trump, Truth Social'da şöyle yazdı:

Louisiana'nın harika valisi Jeff Landry'yle birlikte, orada hasta ve bakıma muhtaç birçok insanın bakımını üstlenecek büyük bir hastane gemisini Grönland'a göndereceğiz. Yolda!!!

Başkanın paylaşımında, ABD Donanması'nda faaliyet gösteren iki hastane gemisinden biri olan USNS Mercy'nin resmi de vardı. Geminin ne zaman varacağı veya ne kadar süre kalacağı konusunda bilgi vermedi. Trump'ın bu kararına neyin sebep olduğu da belirsiz. Grönland hükümeti sakinlerine ücretsiz sağlık hizmeti sağlıyor.
 

Görsel kaldırıldı.
Başkan Donald Trump'ın Truth Social'daki duyurusunda, ABD Donanması'nda faaliyet gösteren iki hastane gemisinden biri olan USNS Mercy'nin resmi yer aldı (Donald Trump/Truth Social)

Donanma takip sistemlerine göre USNS Mercy ve kardeş gemisi USNS Comfort, Alabama eyaletinin Mobile kentinde demirli durumda.

The Independent, Beyaz Saray, ABD Savunma Bakanlığı ve Landry'nin ofisinden daha fazla bilgi talep etti.

Reuters'a göre, duyuru ayrıca Danimarka'nın Ortak Arktik Komutanlığı'nın Grönland sularında ABD denizaltısından bir mürettebat üyesini tahliye etmesinden saatler sonra geldi. Yetkililer, mürettebat üyesinin acil tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyduğunu söyledi.

ABD Donanması denizcisi, görevinden ayrılan ve Grönland'ın Nuuk kentinden yaklaşık 13 km açıkta yüzeye çıkan nükleer denizaltıdan tıbbi sebeple tahliye edilmek zorunda kaldı.

Landry, Trump'ın duyurusunu X'te yeniden paylaşarak, "Teşekkürler Başkan @realDonaldTrump! Bu önemli konuda sizinle çalışmaktan gurur duyuyorum!" diye yazdı.

Önde gelen Grönlandlı aktivist Orla Joelsen, Trump'ın duyurusuna X'te "Hayır teşekkürler!!!" diye tepki gösterdi.

"Biz Grönlandlılar sağlıklı ve iyi durumdayız, nesillerdir nüfusumuzu güçlü tutan vitamin ve besin açısından zengin fok yağı da dahil kendi geleneksel yiyeceklerimizle besleniyoruz" dedi.

Trump ve müttefikleri, ulusal güvenlik amacıyla ABD'nin Danimarka'nın özerk bölgesi Grönland'ı satın alması gerektiğini defalarca savundu. Öte yandan Grönlandlı yetkililer adanın satılık olmadığını ve Danimarka'nın bir bölgesi olarak kalması gerektiğinde ısrar ediyor.

Geçen ayın sonlarında Trump, Grönland konusunda "gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesini" duyurmuştu.

Truth Social'da, "NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle yaptığım çok verimli görüşmeye dayanarak, Grönland ve aslında tüm Arktik Bölgesi'yle ilgili gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesini oluşturduk" diye yazmıştı.

Trump'ın Grönland'a yönelik çabalarının birçok Amerikalı arasında popüler olmadığı anlaşılıyor. Bu ay yayımlanan AP-NORC anketine göre ABD'li yetişkinlerin yüzde 72'si Trump'ın Grönland'ı ele alma biçimini onaylamazken, sadece yüzde 24'ü onaylıyor.

Independent Türkçe

DÜNYA

Umman Dışişleri Bakanı: ABD–İran müzakereleri Perşembe günü Cenevre’de yapılacak

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi (sağda), İran-ABD müzakereleri öncesinde Maskat’ta düzenlenen toplantıda ABD Başkanı’nın özel temsilcisi Steve Witkoff (ortada) ve Jared Kushner’i (solda) karşılıyor – Maskat, 6 Şubat 2026 (EPA)
Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi (sağda), İran-ABD müzakereleri öncesinde Maskat’ta düzenlenen toplantıda ABD Başkanı’nın özel temsilcisi Steve Witkoff (ortada) ve Jared Kushner’i (solda) karşılıyor – Maskat, 6 Şubat 2026 (EPA)
TT
TT

Umman Dışişleri Bakanı: ABD–İran müzakereleri Perşembe günü Cenevre’de yapılacak

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi (sağda), İran-ABD müzakereleri öncesinde Maskat’ta düzenlenen toplantıda ABD Başkanı’nın özel temsilcisi Steve Witkoff (ortada) ve Jared Kushner’i (solda) karşılıyor – Maskat, 6 Şubat 2026 (EPA)
Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi (sağda), İran-ABD müzakereleri öncesinde Maskat’ta düzenlenen toplantıda ABD Başkanı’nın özel temsilcisi Steve Witkoff (ortada) ve Jared Kushner’i (solda) karşılıyor – Maskat, 6 Şubat 2026 (EPA)

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, ABD ile İran arasındaki yeni müzakere turunun önümüzdeki Perşembe günü Cenevre’de yapılmasına karar verildiğini açıkladı. Busaidi, nihai bir anlaşmaya varılması amacıyla “ilave çaba gösterilmesi için olumlu bir ivme” bulunduğunu belirtti.

Umman’dan gelen bu teyit, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin bugün (Pazar) yaptığı açıklamanın ardından geldi. Arakçi, ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff ile Perşembe günü Cenevre’de görüşmesinin muhtemel olduğunu söyledi ve Tahran’ın nükleer programına ilişkin diplomatik bir çözüme ulaşılması için hâlâ “iyi bir fırsat” bulunduğunu ifade etti.

Arakçi bu açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik olası askeri saldırı seçeneğini değerlendirdiği bir dönemde, CBS News kanalına verdiği mülakatta yaptı.

Başkan Trump’ın özel temsilcisi Witkoff ise, İran’ın bugüne kadar neden “teslim olmadığını” ya da nükleer programını sınırlamayı kabul etmediğini başkanın sorguladığını söyledi. Washington’ın Ortadoğu’daki askeri kapasitesini artırmayı sürdürdüğü bir süreçte bu değerlendirmelerin yapıldığını kaydetti.

Witkoff, dün (Cumartesi) , Fox News’te yayımlanan ve başkanın gelini tarafından sunulan “My View with Lara Trump” programında şu ifadeleri kullandı: “Onu (Trump’ı) ‘hayal kırıklığına uğramış’ olarak tanımlamak istemem; çünkü önünde çok sayıda seçenek olduğunu biliyor. Ancak neden onların... ‘teslim oldular’ kelimesini kullanmak istemem ama neden teslim olmadıklarını soruyor. Bu baskılar altında ve orada bu kadar büyük bir deniz gücü varken neden bize gelip ‘Nükleer silah istemediğimizi ilan ediyoruz ve atmaya hazır olduğumuz adımlar şunlardır’ demediler?... Buna rağmen onları o aşamaya getirmek bir şekilde zor.”

Trump, Orta Doğu’da büyük çaplı bir askeri yığınak talimatı vermiş ve haftalar sürebilecek bir hava saldırısı ihtimaline karşı hazırlık yapılmasını istemişti. Tahran ise saldırıya uğraması hâlinde bölgedeki Amerikan üslerini vurmakla tehdit etmişti.

Tekrarlanan yalanlama

ABD, İran’dan Washington’a göre bomba yapımında kullanılabilecek zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesini, Ortadoğu’daki silahlı gruplara desteğini durdurmasını ve füze programına kısıtlamalar getirilmesini kabul etmesini talep ediyor.

Tahran ise nükleer programının barışçıl olduğunu vurguluyor. Bununla birlikte, mali yaptırımların kaldırılması karşılığında programa bazı kısıtlamalar getirilmesini kabul edebileceğini belirtiyor; ancak nükleer dosyanın füze programı ya da silahlı gruplara destek gibi diğer başlıklarla ilişkilendirilmesini reddediyor.

Witkoff, “Uranyumu sivil nükleer enerji için gerekli seviyenin çok üzerinde zenginleştirdiler. Saflık oranı yüzde 60’a ulaşıyor... ve muhtemelen bomba yapımına uygun endüstriyel düzeyde malzemeye sahip olmaya sadece bir hafta uzaktalar. Bu gerçekten tehlikeli” dedi.

Öte yandan, üst düzey bir İranlı yetkili bugün (Pazar) Reuters ajansına yaptığı açıklamada, Tahran ile Washington arasında yaptırımların hafifletilmesinin mekanizması ve kapsamı konusunda görüş ayrılıklarının sürdüğünü söyledi.

DÜNYA

Pakistan aracılığıyla Çin ve İran ile diyalog: Orta güç perspektifi

Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar ve İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi, İslamabad'daki Dışişleri Bakanlığı'ndaki toplantı sırasında, 2 Ağustos 2025 (AFP)
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar ve İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi, İslamabad'daki Dışişleri Bakanlığı'ndaki toplantı sırasında, 2 Ağustos 2025 (AFP)
TT
TT

Pakistan aracılığıyla Çin ve İran ile diyalog: Orta güç perspektifi

Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar ve İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi, İslamabad'daki Dışişleri Bakanlığı'ndaki toplantı sırasında, 2 Ağustos 2025 (AFP)
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar ve İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi, İslamabad'daki Dışişleri Bakanlığı'ndaki toplantı sırasında, 2 Ağustos 2025 (AFP)

Kemal Allam

Financial Times, yıllık yıl sonu değerlendirme serisi kapsamında, 2026 yılının İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük belirsizlikle başladığını ve orta güçlerin önümüzdeki dönemde küresel düzeni ya pekiştirmede ya da zayıflatmada belirleyici faktör olabileceğini yazdı. Habere  göre, şaşırtıcı bir şekilde, Pakistan’ın adı, Amerikan hegemonyasını öngören “Donroe Doktrini”nde şimdiye kadarki en büyük kazanan olarak anılıyor. Pakistan, Beyaz Saray ziyaretlerinden Gazze barış planına kadar Donald Trump'ın çevresinde önemli bir yer edinmeyi açıkça başardı.

Ancak, Ortadoğu'ya askeri ve güvenlik tedarikçisi olarak geleneksel rolünün yanı sıra, Pakistan, İran gibi karmaşık çatışmalarda köprü görevi görmesi ve Çin ile ABD gibi daha büyük güçler arasında daha yakın bağlar kurması gereken bir orta güç olarak yeniden öne çıktı. Pakistan, daha önce, Nixon döneminde de ABD ve Çin arasındaki ilk diplomatik görüşmeye arabuluculuk yapmıştı. Bugün, on yıllık diplomatik boşluğun ardından, Pakistan, İran ile gizli görüşmeler yürütebilen ve Çin ile ortaklığı aracılığıyla bölgedeki askeri dengeyi yeniden ayarlayabilen bir güç olarak yeniden öne çıktı.

Trump'ın İran sorununu çözmek için Pakistan'a güvenmesi

Trump'ın ikinci başkanlığının başlangıcında, geçmiş dönemde Hindistan ile yakın ilişkisi ve Hindistan'ı Çin'e karşı tercih edilen stratejik ortak olarak görmesi nedeniyle Pakistan'da önemli bir belirsizlik hakim oldu. Ancak, görevdeki ilk yılından sonra Pakistan, sadece bölgede değil, küresel ölçekte de Trump'ın favorilerinden biri olarak görülmeye başladı. İsrail ve İran arasında yazın yaşanan 12 günlük savaş sırasında, Mareşal Asım Münir'in başkent Washington ve Langley'in koridorlarında neredeyse bir hafta boyunca bulunması tesadüf değildi. Dönemin Merkez Kuvvetler Komutanı Orgeneral Michael Eric Kurilla'nın Pakistan'ı terörizm ile mücadelede bir ortak olarak savunması da pek çok kişiyi şaşırttı. Zira bu açıklama, Kongre'nin önde gelen üyelerinin, Senato'nun ve generallerin Pakistan'ı sürekli olarak terörizmi destekleyen bir devlet olarak nitelendirdiği on yıllık bir dönemle çelişiyordu. Peki ne değişti?

Birincisi, Kurilla, Soğuk Savaş döneminde olduğu gibi, Washington'un istenmeyen saydığı ve ABD'nin doğrudan, en azından kamuoyu önünde, ilişki kuramadığı rejimlerle Pakistan'ın ilişki kurma yeteneğine yeniden güvenmeye başladı. İsrail-İran çatışması sırasında, ABD İran nükleer tesislerini vurduktan sonra, Pakistan gerilimin daha fazla yükselmesinin sonuçlarını hafifletmede sessiz, perde arkası bir rol oynadı. Pakistan, Tahran ve Washington arasında mesajları taşımakla kalmadı, aynı zamanda Trump'a İran’a nasıl davranması gerektiği konusunda doğrudan tavsiyelerde de bulundu. Nitekim Trump, Asım Münir ile yaptığı ve ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının yankılarını kontrol altına alma stratejisinin ele alındığı görüşmenin ardından, “Pakistan İran'ı çoğu ülkeden daha iyi tanıyor” açıklamasını yaptı. Bu, Trump'ın ilk döneminde Irak'ta Kasım Süleymani'nin öldürülmesiyle sonuçlanan önceki hamlesinden sonra yaşananları hatırlattı. O zaman, 2020'de de suikasttan sonra ilk olarak dönemin Pakistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kamar Cavid Bacva ile telefonla görüşmüştü.

Pakistan, ABD ve Körfez ülkeleri gibi, İran'ın bölgeye yönelik niyetlerine güvenmiyor, ancak Suudi Arabistan ve Türkiye ile birlikte bir rejim değişikliği de istemiyor

Bunu anlamanın kilit noktası, Pakistan'ın, İsviçre, Katar, Umman ve İran görüşmelerindeki diğer bazı arabuluculardan farklı olarak, İran ile uzun bir sınıra sahip olması ve İran ile sürekli gerilimler yaşamasıdır. İranlılar, tam ölçekli bir çatışma durumunda Pakistan'ın kendileri için gerçek bir tehdit oluşturduğunun ve tüm Körfez ülkelerinin Pakistan'ın arkasında duracağının farkındalar. Daha önce yine el-Mecelle’de, İran ve Pakistan'ın, açık ve tam ölçekli bir çatışmayı önlemesi gereken dini, kültürel ve dilsel bağlara rağmen, açıkça duyurulmamış bir istihbarat ve vekalet savaşı içinde olduklarını yazmıştım. Süleymani sık sık Pakistan ile açık savaş tehdidinde bulunmuştu ve İsrail ile Amerika Birleşik Devletleri'nin yanı sıra, İran'a hava saldırıları düzenleyen tek ülke Pakistan'dır. Bu durum, Pakistan'ı İran’a karşı havuç-sopa yaklaşımını uygulamak için önemli bir arka kapı haline getiriyor.

Mevcut Maskat görüşmelerinin nereye varacağını, Trump'ın İran'a saldırıp saldırmayacağını veya gerilimi azaltıp azaltmayacağını bilmesek de, Pakistan'ın rolü önemli olmaya devam ediyor. ABD, çatışma tırmandığında Beluç sınırının tarihi ve Pakistanlı Şiilerin devlete karşı kullanılması nedeniyle İran’ın Pakistan ile de ters düşebileceğinin farkında olarak kendisine mesajlar gönderebilir. İran, geçtiğimiz yaz yaşanan 12 günlük savaş sırasında ve protestoların başlamasından bu yana yaşanan son gerilimlerde Pakistan'ın gerilimi azaltmadaki rolü için de kamuoyu önünde kendisine teşekkür etti.

dvbfrg
Çin'in doğusundaki Shandong eyaletinin Qingdao kentinde Şanghay İşbirliği Örgütü üye devletlerinin savunma bakanlarının çektirdiği toplu fotoğraf, 26 Haziran 2025 (AFP)

Pakistan, ABD ve Körfez ülkeleri gibi, İran'ın bölgeye yönelik niyetlerine güvenmiyor. Ancak Suudi Arabistan ve Türkiye ile birlikte bir rejim değişikliği de istemiyor. Bu da onu aradaki uçurumu kapatmada önemli bir oyuncu haline getiriyor. Pakistan’ın kendisi de nükleer güç olma yolunda benzer bir süreçten geçti ve nükleer meselede nasıl başarılı bir şekilde müzakere edeceğini biliyor. Askeri kapasiteye dayanma gücü olmadığında müzakerelerin ne kadar sınırlı olabileceğini biliyor. Pakistan ayrıca, Çin’in dünyadaki en yakın diplomatik ve askeri müttefiki olma avantajına da sahip.

Çin ve etkiyi kullanma sanatı

Eski ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger ve Başkan Richard Nixon'ın Pakistan aracılığıyla Çin ile yaptıkları görüşmeler ve gerçekleştirdikleri ziyaretler, İslamabad’ın eski Amerikan ulusal güvenlik uzmanlarının uzun zamandır minnettar olduğu önemli bir köprü olmasına olanak tanıdı. Pervez Müşerref dönemine kadar Pakistan, Çin ve ABD'nin kendi nüfuz alanlarındaki dengeleyici rolünde denklik konumunu korudu. Yine Müşerref dönemine kadar Pakistan ordusu, F-16 savaş uçaklarından Bell AH-1 Cobra saldırı helikopterlerine kadar neredeyse tamamen Amerikan kaynaklı ekipmanlara güveniyordu.

Çin'in etkisi, İslamabad'ı bir dönem Pekin'e karşı yanlış tarafta duran birçok güç için bir köprü kurucu haline getirdi

Ancak bu değişim daha sonra gerçekleşti ve Pakistan, Çin'in en yeni savaş uçakları ve füze teknolojilerini paylaştığı dünyadaki tek ordu haline geldi; bu da geçen yılki kısa savaşta Hindistan'a karşı üstün gelmesine yardımcı oldu. Böylece Çin, en yeni ekipmanlarını test etmek için Pakistan’ı kullanmaya başladı ve bunları Hint güçlerine karşı ve Pakistan'ın İran ile olan birkaç sınır çatışmasında test etti. Bu durum Pakistan'ı, Çin'in nasıl düşündüğünü ve gelecekteki savaşlara nasıl hazırlandığını anlamada ABD için bir kez daha vazgeçilmez bir ortak haline getiriyor. Dünyada hiçbir ordu, Pakistan ordusu gibi bir yandan Trump ile doğrudan ve hızlı iletişim kurma yeteneğine, diğer yandan da Çin ile en yakın askeri ittifaka sahip değil. Pakistan ayrıca tarihsel olarak Çin'in hem Türkiye hem de Suudi Arabistan ile olan ilişkisinde de bağlantı noktası görevi

Türkiye'nin önde gelen askeri stratejistlerinden ve Erdoğan'a yakın isimlerden sayılan Türk Amiral Cihat Yaycı, Pakistan'ın Soğuk Savaş sırasında Çin'in yükselişinde çok önemli bir rol oynadığını ve 1980'lerde ABD, Türkiye ve Suudi Arabistan ile olan ilişkilerini kullanarak bu tarafları Çin'e yaklaştırdığını düşünüyor. Yaycı ayrıca, kıdemli bir Türk subayı olarak, Çin'in kendisini Pakistan'ın en yakın müttefiki olarak nasıl gösterdiğine ve bunun Ankara'yı Uygur sorunu nedeniyle aralarında gerilim tırmandığında Pekin ile açılıma nasıl ittiğine bizzat şahit olduğunu belirtiyor. Bu Çin etkisi, İslamabad'ı bir zamanlar Pekin'e karşı yanlış tarafta duran birçok güç için bir köprü kurucu haline getirdi. Hudson Enstitüsü de yakın zamanda aynı konuyu, yani Çin'in Pakistan'ı Batı ve Avrasya arasındaki güç dengesini yeniden şekillendirmek için nasıl kullandığını gündeme getirdi.

Elbette Pakistan'ın gücünün de sınırları var; kırılgan ekonomisi Suudi Arabistan, Çin, BAE ve ABD dahil olmak üzere bir dizi uluslararası hamisine dayanıyor. Bu geniş bağışçı havuzu, Pakistan’ı çıkarlarını dengeleyebilen ve herhangi bir tarafla ittifak kurma tuzağına düşmeden aralarında manevra yapabilen bir köprü görevi görmesini sağlıyor. Avrupa Birliği ve Latin Amerika'daki birçok ülke, Trump taraf seçmeleri için baskı yaptığında ABD-Çin çatışmasında bir denge kurmakta zorlanırken, Pakistan bir anlamda tam tersi bir yaklaşım benimsedi. Sıfır toplamlı bir oyun tuzağına düşmek yerine, başkaları tarafından kullanılan bir köprü haline geldi. Bu da onu hem İran hem de Çin ile konuşmak için uygun bir muhatap yapıyor.