AB'nin ‘Stratejik Gündemi’ neleri içeriyor?

Bir grup üst düzey Avrupalı uzman, dün Brüksel’de 2024 yılına kadar bir dizi kilit hedefin belirleneceği Avrupa Birliği’nin (AB) “Stratejik Gündemi”ni tartışmaya başladılar. Söz konusu stratejik gündem, AB’nin dış ve savunma politikasının güçlendirilmesi, ticaret politikasının sıkılaştırılması ve Avrupa kıtasının son yıllarda kaybettiği uluslararası etkisinin geri kazanılması için iddialı bir sanayi politikası oluşturulmasını kapsıyor. Gündemin, Belçika’nın başkenti Brüksel’de gelecek hafta yapılması planlanan bir sonraki zirvede, AB üyesi ülkeler tarafından kabul edilmesi bekleniyor.
Gündem taslağı, AB'nin dış ve savunma politikasının daha fazla güçlendirilmeye ihtiyacı olduğunu vurgularken aynı zamanda üye ülkelerin çıkarlarını, değerlerini ve yaşam tarzlarını koruması ve AB’nin yeni dünya düzeninin oluşumuna katkıda bulunması için uluslararası etkilerini kullanabilmesini sağlayacak güçlü kaynaklarını bir araya getirmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Aynı zaman AB’nin sınır kontrol tedbirlerini sıkılaştırılması gerektiğine işaret eden taslak, AB üyeleri arasında daha iddialı ve koordineli bir ticaret politikasının benimsenmesi, alternatif yenilenebilir enerjilere geçme programlarının hızlandırılması ve böylece AB’nin bu alanda dünyaya öncülük etmesinin sağlanması gerektiğinin de altını çiziyor. Bununla birlikte taslakta dijital hizmetlerin geliştirilmesi, yatırım ve savunma işbirliğinin teşvik edilmesi ve pazarlarını Avrupa’ya kapatan ülkelerle karşılıklı ticaret ilkesini aktif hale getirilmesinin önemine vurgu yapılıyor.
Bununla birlikte Stratejik Gündem'in, üye ülkeler arasında bir anlaşmaya varılması halinde Kasım ayı başında göreve başlaması beklenen yeni AB Komisyonu başkanının yol haritası olması bekleniyor.
Bununla birlikte Avrupa Parlamentosu'nun (AP) dört ana bloğu Muhafazakarlar, Sosyalistler, Liberaller ve Yeşiller’in taslağın kabul edilmesine katkıda bulunmaları bekleniyor.
AB liderleri, AB Konseyi Başkanı Donald Tusk tarafından hazırlanan gündemin ilk taslağını geçtiğimiz ay Romanya’da düzenlenen zirvede tartıştılar.
Söz konusu gündemin başlatılması süreci, tıpkı AB tarafından yayımlanan bir belgede belirtildiği gibi AB’nin Çin’i “sistemik bir rakip” olarak gördüğü uluslararası ilişkilerde çalkantılar yaşanan bir döneme denk geliyor.
En büyük 100 yazılım şirketi arasında Avrupa’dan sadece 5 şirket yer alıyor
Avrupa’nın ABD’ye askeri ve teknoloji gibi alanlardaki bağımlılığının son yıllarda Suriye ve Libya krizleri gibi coğrafi olarak yakın krizleri ele almasını engellediği vurgulanan gündem taslağında, aynı zamanda bu durumun finansal, dijital ve enerji hizmetleri gibi önemli sektörlerde AB’li şirketlerin büyük Amerikan ve Çinli şirketlerle rekabet etmesini engellediği belirtildi. Avrupa Komisyonu bünyesindeki Avrupa Siyasi Strateji Merkezi (EPSC) tarafından hazırlanan bir raporda, küresel boyutta bilişim alanında kurulan son Avrupalı şirketin 1972 yılında kurulan, 1 milyar doları aşkın değere sahip Almanya'nın “SAP” adlı profesyonel yazılım şirketinin olduğuna ve bu alanda dünyanın en büyük 100 şirketi arasında Avrupa’dan sadece 5 şirketin bulunduğuna işaret edildi.
Stratejik Gündem’in ana hedefini, Avrupa Konseyi Başkanı’nın da dediği gibi, AB’nin uluslararası arenadaki etkisini yeniden geri kazanması ve bu potansiyelini tam kapasitede kullanabilmesinin önündeki birçok ulusal engelle karşı karşıya kalan iç pazarın geliştirilmesi oluşturuyor.
Enerji alanında ise gündem, ekonomik altyapının modernleştirilmesi, enerji ağlarının entegre edilmesi ve Avrupa’nın neredeyse geçtiğimiz yüzyılda tamamen hegemonyası altına aldığı jeo-stratejik konumuna geri döndürecek bir sanayi stratejisi geliştirilmesini öneriyor.
Ancak gündem taslağının geliştirilmesine katkıda bulunan uzmanlardan biri, eğer bir takım engel aşılmazsa üye ülkelerin bireysel çıkarları ve siyasi gündemlerinin asgari düzeyde kalmaya devam edeceğini vurguladı.
Yeşiller,Stratejik Gündem'i eleştiriyorlar
Örneğin, Yeşiller tarafından desteklenen çevre hareketleri, söz konusu gündemi sert bir dille eleştiriyorlar. Avrupalı liderler bu eleştiriler üzerine iklim değişikliği konusundaki tutumlarını net bir şekilde açıklama gerektiği duydular. Ancak, stratejik gündem, şuan insanlığa yönelik en büyük tehdit olan iklim değişikliği sorununa herhangi bir çözüm getiremeyen sadece bir dizi altı boş başlıktan oluşuyor.
Öte yandan uzman, Avrupa ülkelerinin geçtiğimiz yüzyılın son on yılında Amerikan şirketleri karşısında rekabetçiliğini yitirmiş ve son mali krizin yan etkileri nedeniyle tükenmiş şirketlerin ihtiyaç duyduğu şartlara ve hıza göre modernizasyonu ve entegrasyonu için uygun koşullar yaratılmasını tercih ederek büyük kamu kuruluşlarının desteğine dayalı sanayi politikasını kesin olarak reddettiğini hatırlattı.
Avrupa Stratejik Gündemi son bölümünde ise AB'nin oluşturulduğu siyasi, yasal ve teknolojik ilke ve ölçülerin yıprandığı veya bu ilke ve ölçülerle rekabet eden belli başlı büyük güçlerin bir kısmının sarsıldığı karmaşık ve hızlı dalgalanmaların yaşandığı endişe verici bir dünya sahnesi ortaya koydu.