Almanya Irak Kürtlerine neden destek veriyor?

Almanya Savunma Bakanı Ursula von der Leyen’in Eylül 2018’de IKBY’ye gerçekleştirdiği ziyaretinde çekilen bir kare (AFP)

Avrupa Terörle Mücadele ve İstihbarat Araştırmaları Merkezi tarafından yapılan bir araştırma, Alman ordusu ve güvenlik birimlerinin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ne (IKBY) verdiği desteğin bölgeye büyük katkı sağladığını ortaya koydu.
Araştırma raporunda, Kürt Peşmerge güçlerinin terörle mücadeleye devam etmelerini sağlamak için eğitim vermek üzere IKBY’de görevlendirilen 150 Alman askerin, Aralık 2017'den bu yana Almanya Parlamentosu'nun yetkilendirmesiyle bölgedeki çalışmalarına devam ettiği belirtildi. Askerlerin görevlerinin kısa bir süreliğine askıya alındığını, ancak aynı yılın Ekim ayında, IKBY bağımsızlık referandumu sırasında tedbir amaçlı olarak askerlerin yeniden görevlerine döndükleri aktarılan araştırmada, söz konusu misyonun, Alman ordusunun az sayıdaki yurtdışı misyonlarından biri olduğuna dikkat çekildi.
Alman ordusu söz konusu eğitimin yanı sıra IKBY güvenlik kurumlarının gelişimi için ekipman ve silah da temin ediyor. Aynı şekilde Almanya Savunma Bakanı Ursula von der Leyen geçtiğimiz yılın başlarında, Peşmerge unsurlarının tedavisi, Kürt askeri güçlerinin sağlık alanındaki becerilerinin geliştirilmesi ve çatışma sırasında yaralılara ilk yardım yapabilmeleri için temel eğitim vermesi için IKBY’de, Alman hükümetine yaklaşık 100 milyon euroya mal olan özel bir hastanenin açılışını gerçekleştirdi.
Desteğin ayrıntıları
Alman hükümetinin IKBY’ye sağladığı işbirliği ve yardım şekillerine birçok kez atıfta bulunulan raporda, Alman ordusunun IKBY’den 28 subaya, Almanya’nın kuzeyindeki Munster Askeri Üssü’nde, düşman birlikleri belirleme, radar ve insansız hava araçları (İHA) ile istihbarat toplama ve kullanılacak bilgileri analiz etme eğitimi verdiği aktarıldı. Almanya’da eğitim gören subayların yanı sıra IKBY’de Alman ordusu tarafından 10 bin Peşmerge unsuruna eğitim verildiği bilgis verilen raporda, Peşmerge güçlerinin özel askeri yardım aldığı belirtildi. Almanya hükümeti, Peşmerge güçleri ile DEAŞ terör örgütü arasında dengenin değiştiğini söyledi.
Öte yandan Almanya Savunma Bakanlığı IKBY’ye Ağustos 2016 itibariyle silah da göndermeye başladı. Teslim edilen ilk partide, bin 500'den fazla tüfek, 100 roketatar ve 3 zırhlı araç dahil olmak üzere 70 tondan fazla gelişmiş silah bulunurken o tarihten bu yana toplamda 2 bin tonu bulan 28 bin parça silahın taşındığı 30 tır gönderildi. Ayrıca askeri eğitim vermekle görevlendirilen 150 Alman askerin görev süreleri “daimi” olarak değiştirildi.
Almanya’nın özel hesapları
DEAŞ terör örgütü, kontrol ettiği toprakların çoğunda ortadan kaldırılmasına rağmen, Alman devleti ve birimleri için özel bir güvenlik ve askeri sorun teşkil etmeye devam ediyor. Almanya’nın verilerine göre yaklaşık 200’den fazlası kadın olmak üzere bin kadar Alman, Suriye ve Irak’ta DEAŞ’a katıldı ve 6 yılda yüzlerce çocukları oldu.
Almanya’nın bu konuda karşı karşıya kaldığı çeşitli zorluklar var. Örneğin, Alman yetkililer, söz konusu DEAŞ üyesi Almanların büyük bir kısmının Almanya’ya dönmeleri ve ülkenin güvenliğine karşı risk oluşturmalarının yanı sıra ait oldukları topluluklar ve gruplar içinde etkili olmalarından endişe ediyor.
Alman hükümeti ayrıca, bu kişilerin yargılamaları sırasında veritabanında herhangi bir delil ve şikayetçi olmadığı için çok zor bir süreçten geçiriyor. Bu yüzden Alman yasalarındaki boşluğun bu kişilerin işledikleri suçların cezasız kalmasına neden olabileceğine dair korkular bulunuyor.
Bu nedenle Almanya, mümkün olan en çok sayıda DEAŞ üyesi Almanın yakalanabilmesi ve yargılanmalarını sağlayacak delillerin toplanması amacıyla IKBY’nin istihbarat birimini geliştirmeye çalışıyor.
Almanya ayrıca DEAŞ’lı Almanların yasal belgeleri olmayan çocuklarına dair yasal bir ikilemle içerisinde. Bir önceki raporda Alman makamları tarafından bu duruma ilişkin özel hazırlıklar yapıldığına işaret edildi.
Ekim 2016'da Alman Federal Meclisi tarafından kabul edilen ve Alman istihbarat servisinin yetkilerini genişletmeyi hedefleyen, Almanya dış istihbarat teşkilatı Federal Haber alma Servisi (BND) Yasası sayesinde Almanya, terörizm, siber suçlar ve insan kaçakçılığıyla mücadelenin yanı sıra müttefik ülkelerle işbirliği içinde Almanya sınırları dışındaki gizli istihbarat misyonlarına katılmak için casusluğa başvurabiliyor.
Irak merkezi hükümetinin rolü
Almanya’nın IKBY’deki askeri ve güvenlik alanında yürüttüğü çalışmalar, Irak merkezi hükümetiyle olan işbirliğinin bir parçası. Almanya’nın Irak'ın çeşitli bölgelerinde 800'den fazla askeri bulunuyor. Alman güvenlik birimleri, Irak merkezi hükümetiyle en çok işbirliği yapan birimlerden. İki taraf arasında, örgütün hem Irak içinde hem de dışındaki diğer kollarına dair mümkün olduğunca fazla bilgi toplamak amacıyla DEAŞ üyelerinin aileleri hakkında soruşturma yürütülmesi için işbirliği yapılıyor.
Bununla birlikte Alman hükümeti, Irak merkezi hükümetinin yapılan işbirliğinin yalnızca kendi kontrolü altındaki bölgelerle sınırlı kalması talebi ile IKBY’deki güvenlik ve askeri işbirliği arasında denge kurmaya çalışıyor. IKBY, merkezi hükümetin, Peşmerge güçleri ve Kürt güvenlik birimlerine rağmen bölgeyi güvenilmez olarak görme eğiliminden şikayet ediyor. Ortadoğu ile en çok ilgilenen üç Avrupa ülkesinden biri olan Almanya ise Avrupa’nın bölgesel güçlerle güvenlik alanındaki işbirliğini etkileyebilecek olan iki tarafı kaybetme korkusu yaşıyor.
Ancak diğer yandan Almanya’nın özellikle IKBY’deki Kürtlerle ilgili istisnai hesapları da var. Almanya Entegrasyon Kurumu, sayıları 600 bine ulaşan Kürt asıllı Alman vatandaşının, Ortadoğu ülkelerinden Almanya’ya gelenler arasında ülkeye en çabuk uyum sağlayan ve aktif olan yabancı azınlıklardan olduğuna işaret etti.
Rüstem Mahmud - Independent Arabia