Kushner: Filistin hükümeti fırsatı kaçırıyor

Jared Kushner
Jared Kushner
TT

Kushner: Filistin hükümeti fırsatı kaçırıyor

Jared Kushner
Jared Kushner

ABD Başkanı Donald Trump’ın danışmanı ve damadı Jared Kushner, ülkesinin Ortadoğu Barış Planı’nın bir parçası olarak gördüğü Manama’da düzenlenecek ekonomi çalıştayının öncesinde İsrail yanlısı olmakla eleştirilmelerine rağmen İsrail-Filistin barışı için çabaladıklarını söyledi. Kushner, Filistin hükümetinin 'Kalkınma için Barış' başlıklı ekonomik çalıştaya katılmamasını eleştirerek, “Filistin halkının hayatını iyileştirecek fırsatı kaçırıyorlar” ifadesini kullandı.
Kushner, telefon aracılığıyla aralarında Şarku’l Avsat’ın da bulunduğu sınırlı sayıda gazeteciyle yaptığı görüşmede şunları söyledi;
“Cumartesi günü duyurulmasının ardından çalıştay konusunda alınan tutumlardan memnuniyet duyuyoruz. Yapmaya çalıştığımız şey, iki tarafın da kabul edeceği siyasi bir çözüme ulaşmak. Ancak ekonomik bir gelecek olmadan siyasi çözümün mümkün olmayacağını fark ettik. Ekonominin çözümün temel bir bileşeni olduğunu düşünüyoruz. Mevcut durum sürdürülebilir değil. İstediğimiz şey Filistin halkına ve yöneticilerine ileriye dönük umut verici bir yol olduğunu göstermektir. Ekonomik planı dünyanın dört bir yanından birçok ekonomist ve uzmanla birlikte inceledik.”
Trump’ın danışmanı ekonomi çalıştayı ile hedeflenenin barış planına ulaşıldığında ekonomi planının uygulanması için büyük yatırımcılar ve kalkınma bankaları ile tartışmak olduğunu belirtti:
“Bunların hiç biri ekonomik plan olmadan uygulanamaz. Yatırımcılar istikrarın olmadığı yerde kendilerini rahat hissetmiyor. Sınır noktalarında nasıl davranacaklarını bilmek istiyorlar. Bu da barış anlaşması olmadan belirlenemez.”
Söz konusu planın Filistinlilerin kazancını on yılda ikiye katlamasını amaçladığını söyleyen Jared Kushner, işsizliği yüzde 10 oranında azaltmanın hedeflerinden biri olduğunu vurguladı. “Bu zor da olsa mümkündür. Barış planı uygulanırsa inanıyoruz ki insanların hayatları iyileşecek. Barış planının siyasi yönü hazır olduğumuzda ortaya çıkacaktır. Manama çalıştayında bulunmaktan çok memnunuz” dedi.
Jared Kushner, çalıştaya Filistin ve İsrail iş adamları heyetlerinin katılacağına dikkat ederek boykot çağrılarına rağmen toplantıda neredeyse tüm Arap ülkelerinin bulunacağını belirtti. Toplantıya Körfez ülkeleri, Fas ve Ürdün ile dünyanın dört bir yanından gelen iş adamlarının tanı sıra 7 sanayileşmiş devletin temsilcilerinin de katılacağının altını çizdi.
Filistinlilerin toplantıya katılmayarak büyük bir fırsatı kaçırdıklarını söyleyen Jared Kushner, ABD’nin ekonomi paketinin gerçekten iyi bir plan olduğunu belirtti. “Filistinliler sunduğumuz herhangi bir planı reddetmeye zaten hazırdı. Ancak planın içeriğini görenler hayrete düşüyor. İnanıyorum ki barış planına ulaşıldığında ekonomik planının uygulanmasına dair Batı Şeria ve Gazze’de büyük bir heves var” dedi.
Filistinli mültecilerin komşu ülkelerin vatandaşı haline getirilmesi için milyarlarca dolarlık teşvik verilmesinin konusunda Şarku’l Avsat’ın eleştirel sorusuna cevap veren Kouchner “ Çatışma donma aşamasına geldi. 20 yıldır tartıştığımız pek çok konu var ama açıkçası bir ilerleme kaydedilemedi. Yapmaya çalıştığımız şey olaya farklı şekilde bakmak. Geleneksel bakış açıları ilerleme sağlayamadı. Durumun zor olduğunu biliyoruz, ancak tüm taraflar için iyi bir şey getirmeye çalışıyoruz” dedi.
ABD’nin İsrail’e olan desteğini savunan Trump’ın danışmanı, konuyla ilgili bir soruyu şöyle cevapladı:
“Biz yakın müttefikimiz İsrail'i destekliyoruz. Belki de bölgedeki tek demokratik ülke ve ABD’nin önemli bir güvenlik ortağıdır. Bunun doğru olmadığını söyleyemezsiniz. Trump, Filistinliler için adil bir çözüm istediğini söyledi. Bu çatışmaya bir çözüm getirmek istiyor. Yaşamlarını iyileştirmelerine yardımcı olmak istiyor. Umarım sözünü söylediği gibi anlarlar. Trump, geçmişte söylediklerinden geri adım atmadı.”
Jared Kushner konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Filistin halkına uzun zamandır birçok taraf yalan söylüyor. Kime inanıp kime inanmayacakları onlara kalmış. Başkan Trump’ın kararlarını beğenseler de beğenmeseler de en azından söylediklerini yaptığını biliyorlar. Manama için fikir verdik, taahhüt değil. Mevcut durum iyi değil ve bu durum Trump’tan önce başladı. Çözüm bulmazsak daha da kötüye gidecek. Taraflar taviz vermediği sürece siyasi bir çözüme ulaşılamaz. Bahreyn’deki çalıştay Filistin davasını tasfiye etmek için yapılıyor gibi sunuldu. Bu doğru değil. Bunun yapıcı bir tutum olmadığına inanıyorum.”
Jared Kushner’in gündeminde İran’ın bölgedeki tutumu da vardı:
“İran’la başa çıkmanın en iyi yolu aynı tarafta birlikte bulunmaktır. İran’ın şimdi kendi iç sorunlarıyla uğraştığını düşünüyorum. Nükleer zenginleştirme faaliyetleri ve komşu ülkelerde milis güçleriyle yarattığı sorunlardan dolayı ABD’nin yeni yaptırımları geldi. ‘ABD’ye ölüm’ ve ‘İsrail'e ölüm’ demek yerine İran halkı için iyi bir yaşam istediklerini söyleyebilirler.”



İsrail Beyrut’un merkezini hedef alırken İran’dan protestoculara uyarı

TT

İsrail Beyrut’un merkezini hedef alırken İran’dan protestoculara uyarı

İsrail Beyrut’un merkezini hedef alırken İran’dan protestoculara uyarı

İsrail hava saldırısıyla bugün (Çarşamba) Beyrut’un merkezinde bulunan bir apartman dairesini hedef aldı. Söz konusu saldırı, ABD ile İsrail’in İran’a karşı başlattığı ve Lübnan’daki Hizbullah’ın da dahil olduğu savaşın başlamasından bu yana, başkentin merkezine yönelik ikinci saldırı oldu.

İran Emniyet Gücü Genel Müdürü Tuğgeneral Ahmed Rıza Radan  hükümet karşıtı gösterilere ilişkin açıklamasında, düşman ülkelerin tutumlarını desteklediği değerlendirilen kişilere karşı sert tedbirler alınacağını söyledi. Radan, “Eğer biri düşmanın istekleri doğrultusunda hareket ederse artık ona yalnızca bir protestocu olarak bakmayacağız; onu düşman olarak değerlendireceğiz. Güçlerimiz tam hazırlık halinde ve tetikte bekliyor; devrimi savunmaya hazırdır” ifadelerini kullandı.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı’nın oğlu, savaş sırasında yaralandığına dair çıkan haberlere rağmen yeni dini lider Mücteba Hamaney’in “iyi durumda” olduğunu söyledi.

Reuters’a konuşan üst düzey İranlı kaynaklar ise Mücteba Hamaney’in yeni dini lider olarak seçilmesinin İran Devrim Muhafızları’nın etkisiyle gerçekleştiğini ifade etti.

 


İran'a açılan savaş, ABD içinde önemli bir savaşı kaybettiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)
TT

İran'a açılan savaş, ABD içinde önemli bir savaşı kaybettiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)

Brian Katulis

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı savaşın yakında sona erebileceğini ima etti. Trump, ABD'nin planlanandan çok daha ileride olduğunu ve ABD-İsrail ortak askeri operasyonlarının tamamlanmak üzere olduğunu söyledi. Ancak ABD Savaş Başakanlığı (Pentagon) aynı gün, sosyal medya üzerinden ‘Merhamet yok’ ve ‘Savaş daha yeni başladı’ başlıklı iki güçlü açıklama yayınlayarak tamamen farklı bir mesaj verdi.

Trump yönetiminin İran ile savaş hakkındaki mesajları belirsiz ve kafa karıştırıcı görünüyorsa, bunun kasıtlı olarak yapıldığını aklımızdan çıkarmamalıyız. Karışık mesajlar ve çelişkili üslup, sadece kafa karışıklığı veya yetersizliğin sonucu değil, kasıtlı bir tutumdur.

Herkesi, tüm dünyayı, müttefikleri ve düşmanları da dahil olmak üzere, tahminlerde bulunmaya zorlayarak, çelişkili mesajlarla herkesi kafa karıştırıp, tüm dikkatleri sadece kendisine çekerek avantaj elde etmek Trump tarzı stratejik iletişimin temel bir özelliğidir.

Bu yaklaşım, hesaplanmış bir kaos gibi görünse de Trump'ın ekibinin savaş öncesindeki haftalarda benimsediği modelle uyumlu. Ekip, rejim değişikliği, İran halkını koruma, nükleer programla başa çıkma ve balistik füze tehdidine karşı koyma gibi çok çeşitli gerekçeler öne sürmüştü. Ancak bu yaklaşımın birikimli bir maliyeti vardı. Çünkü operasyonun birleştirici bir hedefi ve net bir merkezi mesajı olmadığından yönetimin askeri harekat için sağlam bir Amerikan desteği oluşturması zorlaştı. Kamuoyunun desteği, Washington'ın bu çatışmada tüketilen silahları yenilemesi için ihtiyaç duyduğu ek fonu elde etmesi için Kongre'nin onayını almasında gerekiyor.

İran'a karşı savaşın ilk günlerinde ABD halkının zayıf desteği

Savaş ikinci haftasına girerken, Amerikalıların çoğu Trump'ın savaşı yönetme şeklini eleştiriyor. NPR, PBS News ve Marist tarafından yapılan son ankete göre Amerikalıların yüzde 56'sı İran'a karşı savaşa karşı çıkarken, yüzde 44'ü savaşı destekliyor. Amerikalıların sadece yüzde 36'sı Trump'ın İran'a karşı tutumunu onaylıyor.

Bu rakamlar, askeri operasyonların başlangıcında Amerikan kamuoyunun görüşleri ile karşılaştırıldığında geçmişe kıyasla oldukça düşük. 2000’lerin ilk on yılında Irak ve Afganistan'da yürütülen savaşlar ile ikinci on yılda DEAŞ’a karşı yürütülen savaş, başlangıçta Amerikalıların çoğunluğunun desteğini almıştı. Ancak bu savaşların Amerikalıların hayatları ve vergi mükelleflerinin parası açısından maliyeti arttıkça bu destek zamanla azaldı.

ABD başkanları genellikle savaş zamanlarında ülkeyi birleştiren ulusal bir konsensüs oluşturmaya çalışırlar, ancak Trump bu şekilde davranmıyor. Geçtiğimiz ay ‘Birliğin Durumu’ konuşmasını gerçekleştiren Trump, uzun konuşmasının sonunda İran'dan sadece kısaca bahsederken bunu çok çeşitli iç ve dış politika konularında ülke içindeki bölünmeleri derinleştirmek için kullandı.

gthy
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD'nin Florida eyaletindeki Palm Beach'te bulunan Trump'ın Mar-a-Lago kulübünde yapılan görüşmenin ardından düzenledikleri basın toplantısında, 29 Aralık 2025 (Reuters)

ABD başkanları genellikle savaş zamanlarında ülkeyi birleştiren ulusal bir konsensüs oluşturmaya çalışırlar, ancak Trump bu şekilde davranmıyor.

Bunun yanında ABD’nin herhangi bir çatışmaya ilk günlerinde girmesi, her zaman ‘tek bayrak etrafında toplanma’ olarak bilinen bir eğilim yaratmıştır. Bu eğilim, Amerikalıların ABD ordusu tehlikeyle karşı karşıya kaldıklarında onları desteklemeleri şeklinde olur.

Ancak İran ile savaşın ilk günlerinde böyle bir durum yaşanmadı. Başkan Trump ve ekibinin savaşı bir an önce sona erdirmek istediklerini belirtmelerinin nedenlerinden biri bu olabilir. Ara seçimlere dokuz aydan kısa bir süre kala, Trump yönetiminin en son istediği şey, bu popüler olmayan savaş başlamadan önce bile en düşük seviyelere gerileyen Başkanın popülaritesinin daha da azalması olacaktır. On Amerikalıdan altısı, başkanın genel performansından memnun olmadığını belirtiyor.

Bu savaşın Trump’a yükleyebileceği potansiyel bir siyasi yük, İran'a karşı savaşın neden olduğu yakıt fiyatlarındaki artışın, Amerikalıların onun ekonomi ve enflasyonu kontrol altına alma konusundaki tutumuna ilişkin görüşlerini daha da zayıflatma riski. Bu iki konu, Amerikan seçmenlerin en çok önem verdiği konular arasında yer alıyor. Reuters ve Ipsos tarafından geçtiğimiz hafta yapılan bir ortak anket, Amerikalıların yüzde 67'sinin İran'a yönelik saldırıların ardından yakıt fiyatlarının artmasını beklediğini gösterdi. Bu savaşın bir başka zayıf noktası da daha fazla Amerikan askerinin çatışmalarda hayatını kaybetme olasılığı.

Ancak Trump'ın İran'ı çevreleyen iç siyasi denklemde lehine çalışan bir faktör var. O da sağlam siyasi tabanı savaşa girme kararını destekliyor. Savaşın ilk haftasında yayınlanan bir başka ankette, Trump seçmenlerinin yüzde 84'ü, kendilerini ‘MAGA’ (Make America Great Again/Amerikayı Yeniden Harika Yap) destekçisi olarak tanımlayan muhafazakarların yüzde 94'ü dahil olmak üzere, Başkan Trump'ın İran'a karşı ABD saldırısı emri verme kararını desteklediğini belirtti.

vgrt
İran'ın başkenti Tahran'daki bir petrol deposunda çıkan yangın (AFP)

Savaşa girme kararının halkın desteğini alamaması, Başkan Trump ve ekibinin savaşı bir an önce sona erdirmek istediklerini belirtmelerinin nedenlerinden biri olabilir.

Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı habere Trump'ın siyasi tabanındaki bu sadakat, destekçilerinin diğer çoğu konuda da onu destekleme şeklini yansıtıyor. Ancak, daha geniş bir bakış açısıyla, bu desteğin yoğunluğu, Amerikalıların çoğunluğunun İran'a yönelik yaklaşımını ve diğer birçok konuyu reddettiği daha kapsamlı bir görüşü gölgelediği için, zıt bir gerçeklik üzerinde durmak gerekir. Demokratlara gelince bu savaşa karşı büyük ölçüde birleşmiş olsalar da çoğunlukla açık stratejik alternatifler sunmadan eleştirmekle yetindiler.

Bu iç siyasi bağlamda, Trump'ın geniş bir kamuoyu konsensüsü oluşturmak için önemli bir çaba sarf etmeden İsrail ile birlikte İran'a savaş açma kararı riskli bir kumar gibi görünüyor. Bu karar, diğer bölgesel ortaklarla, özellikle de Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır ve Ürdün gibi Washington'ın önemli Arap müttefikleriyle yakın iş birliği veya yeterli destek olmadan İsrail ile koordineli olarak savaşı başlatma kararının bir uzantısıdır. Nihayetinde, İran'a karşı savaş konusunda Amerikan kamuoyunun görüşü, sahada yaşananlara göre şekillenecek.

İlk gün İran rejiminin üst düzey liderlerinin ortadan kaldırılmasıyla savaş alanında elde edilen taktiksel başarılar, Trump yönetimi Amerikalılara bu savaşın nihai hedefi konusunda daha net bir bilgi vermedikçe, elde edilebilecek en büyük başarı olarak kalabilir. Savaş ne kadar uzun sürerse, Trump için siyasi maliyeti de ve riskleri de bir o kadar artacak.


Pezeşkiyan’ın oğlu: İran'ın yeni Yüksek Lideri, savaşta yaralanmasına rağmen "iyi durumda"

İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)
İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)
TT

Pezeşkiyan’ın oğlu: İran'ın yeni Yüksek Lideri, savaşta yaralanmasına rağmen "iyi durumda"

İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)
İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)

İran cumhurbaşkanının oğlu bugün yaptığı açıklamada, yeni Dini Lider Mücteba Hamaney'in İsrail ve ABD ile savaşta yaralandığına dair haberlere rağmen “iyi” olduğunu vurguladı.

Hükümet danışmanı Yusuf Pezeşkiyan, Telegram kanalında yaptığı paylaşımda, “Mücteba Hamaney'in yaralandığı haberini duydum. Geniş bir bağlantı ağına sahip bazı arkadaşlarıma sordum. Allah’a şükür, iyi olduğunu söylediler” ifadelerini kullandı.Şarku'l Avsat'ın basında yer alan bazı haberlerden edindiği bilgiye göre yeni lider babasına yapılan saldırıda ayağından yaralandı ve iyileşme sürecinde.

Mücteba Hamaney'in, 28 Şubat'ta savaşın ilk gününde öldürülen babası Ali Hamaney'in halefi olarak seçildiğinin açıklanmasının ardından, devlet televizyonu onun hayatının önemli anlarını anlatan bir haber yayınladı ve “Ramazan savaşında yaralandığını” ifade etti.