G20 zirvesinde Suriye sorunu tartışıldı

Batılı diplomatik kaynaklar, 29 Haziran’da geçen 2 gün boyunca Osaka’daki G20 zirvesinde düzenlenen ikili görüşmeler sırasında Suriye meselesinin görüşüldüğüne de dikkati çekti.
Bu çerçevede ABD-Rusya arasında Suriye’ye dair bir görüşme gerçekleşirken “İran’ın nüfuzunun azaltılması” meselesi ele alındı. Washington’un Suriyeli Kürtlere desteği ve Ankara’nın Suriye’de Türkiye- Rusya anlayışı uyarınca S-400 savunma sistemini satın alması sebebiyle ABD- Türkiye gerginliğinin yanı sıra Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Moskova ve Ankara’ya “İdlib’de çatışmasızlık” anlaşmasının kurtarılması çağrısı yaptı.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 29 Haziran’da Japonya’nın Osaka şehrinde ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmenin ardından düzenlediği basın toplantısında, herhangi bir isim vermeden Türkiye’nin bazı müttefiklerinin, Suriye içerisindeki teröristlere destek verdiğini belirtti. Erdoğan, “Etnik temizlik uygulayan, çocukları silah altına alan, insanları göçe zorlayan PKK, YPG gibi örgütler bazı müttefiklerimiz tarafından adeta el üstünde tutuluyor” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca, Suriye’de terörle mücadele konusunda ciddi sorun ve çelişkilerin olduğunu söyledi. Aynı şekilde Donald Trump ise, Türkiye’nin Washington’un Suriye’deki Kürt müttefiklerine saldırmak ve onları yok etmek için hazırlık yaptığını, ABD’nin ise duruma müdahale ettiğini ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan bunu yapmamasını istediğini belirtti. Trump, “Kürtleri haritadan silmeye çalışıyordu. Yapamayacağını söyledik, o da yapmadı” şeklinde konuştu. ABD Başkanı ayrıca, geçen yıl sonunda Türkiye’nin silahlı kuvvetlerini ve muhalif Suriyeli grupları Fırat Nehri’nin doğusundaki Suriye Demokratik Güçleri (SDG) kontrolündeki alanlara doğru harekete geçirdiğinde Erdoğan’ı aradığını ve bunu durdurmasını istediğini belirtti.
Trump, Türk mevkidaşına Ankara’nın S-400 Rus savunma sistemi satın almasının “bir sorun” olduğunu da ifade etti.
Washington, anlaşmaya yönelik muhalifliğini birçok defa dile getirdi. Ankara’nın Rus savunma sistemi satın almasının ABD F-35 savaş jetleri programına katılımına aykırı olduğunu ifade eden Trump, Türkiye’ye S-400’lerden vazgeçmesi için gelecek ayın 31’ine kadar mühlet verdiğini söyledi.
Diplomatik kaynaklar da Türkiye’nin yavaşlığına bakılmaksızın, S-400 anlaşmasının, iki ülke arasındaki Soçi anlaşması uyarınca Rusya’nın İdlib’de terörle mücadele taahhütlerini yerine getirmesine katkı sağladığını belirtti. Aynı zamanda anlaşma, yerlerinden edilmişlerin Türkiye sınırına akın etmemesi amacıyla İdlib’de geniş bir askeri operasyon gerçekleştirmemek için Moskova’nın Şam üzerinde baskı kurmasına katkıda bulunuyor.
Yerlerinden edilmişler ve İdlib meselesi, Erdoğan ve Almanya Başbakanı Angela Merkel’nin Osaka’da yaptığı görüşmenin de ana gündem maddesi oldu. Almanya hükümeti sözcüsü Steffen Seibert, görüşmelerin Suriye’deki gelişmeler ve ABD’nin Türkiye’deki 3 milyondan fazla Suriyeli mülteciye desteğine odaklandığını ifade etti.
Diğer taraftan diplomatik kaynaklar, ABD Başkanı Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in geçen cuma günü görüşmeleri sırasında, geçen hafta Batı Kudüs’te ABD- Rusya- İsrail ulusal güvenlik konseyleri başkanlarının arasındaki üçlü toplantı sonuçlarının ele alındığını belirtti. Bu çerçevede toplantıda Washington, Moskova’ya 2254 sayılı Birleşmiş Milletler (BM) kararını uygulamak, İran nüfuzunu ve diğer sorunları azaltmak amacıyla Suriye krizini çözmek için 8 noktadan oluşan bir plan sundu. Üçlü toplantıda, 2011 yılı sonrasında Suriye’ye giren tüm yabancı güçlerin geri çekilmesinin önemi de masaya yatırıldı.