Sudanlı partiler performanslarını artırmaları yönündeki çağrılara cevap veriyor mu?

Geçtiğimiz Şubat ayında başkent Hartum'da bir araya gelen Sudan Millet Partisi destekçileri (AFP)
Geçtiğimiz Şubat ayında başkent Hartum'da bir araya gelen Sudan Millet Partisi destekçileri (AFP)
TT

Sudanlı partiler performanslarını artırmaları yönündeki çağrılara cevap veriyor mu?

Geçtiğimiz Şubat ayında başkent Hartum'da bir araya gelen Sudan Millet Partisi destekçileri (AFP)
Geçtiğimiz Şubat ayında başkent Hartum'da bir araya gelen Sudan Millet Partisi destekçileri (AFP)

Sudanlı siyasetçiler, ülkedeki siyasi partiler içerisinde demokrasi pratiğine odaklanılmasının yanı sıra vatandaşın asgari ihtiyaçlarını karşılayacakları yönünde onları ikna etmeleri için performanslarını ve programlarını geliştirmelerinin ehemmiyetine vurgu yaptı. Ayrıca özellikle çok karmaşık ve hızla değişen bir dünyada yaşayan genç nesil ile ilgili olarak, toplumun bir parçası olmaları dolayısıyla yeterliliklerinin güçlendirilmesi ve yenilikçi fikirler ve girişimlerle onları desteklemeleri çağrısında bulundular.
Yeni liderler
Sudan Reform Hareketi Başkanı Dr. Gazi Selahaddin, siyasi partilerin en önemli işlevlerinden birinin, nitelikli liderler hazırlayarak bu kimselerin ülkeye önderlik etmelerini sağlamak olduğunu söylüyor.
Kanlarını tazeleyebilecek ve yeniden inşa edebilecek nitelikli ve deneyimli liderlere yer verecek bir siyasi hareket bulunmadığı takdirde devletin felç olacağını ve hayatın yavaş yavaş donacağını kaydeden Selahaddin, böylece muhafazakar eğilimlerin ülke arenasına hakim olacağını ve yaratıcılığın ve yeniliğin sahneden çekileceğini belirtti.
Reform Hareketi’nin parti içerisinde atmış olduğu adımların, demokrasi pratiğinin hayata geçirilmesi başta olmak üzere bir dizi nokta üzerinde uzlaşıyı ve buna bağlılığı gerektirdiğini ifade eden Selahaddin, bunun yanı sıra toplumsal bir mekanizma olması hasebiyle partinin işlevsel yeterliliğinin güçlendirilmesi ve yenilikçi fikirlerin ortaya çıkmasına katkıda bulunulmasını teşvik etmesi gerektiğini söyledi.
Selahaddin, Sudanlı siyasi partilerin tarih boyunca -özellikle totaliter rejimler altında uygulanan, onları zayıflatan ve yeteneklerini felç eden- adaletsizliğe maruz kaldığını düşünüyor. Ancak partilerin sadece kendilerine yönelik zararlı planlar, marjinalleştirme çalışmaları ve parti içerisine atılan fitne tohumları dolayısıyla sıkıntılar yaşamadığını ifade eden Selahaddin, bilakis partilerin halihazırda muztarip olduğu durumdan kendi zayıflıklarının ve kusurlarının sorumlu olduğunu söyledi.
Siyasi partiler tarafından iki temel işlevin yerine getirilmesi gerektiğini belirten Selahaddin, bunlardan birincisinin devletin devamlılığını ve refahını sağlamada başarılı olacak yeni liderlerin ortaya çıkarılması, ikincisinin ise sorunlar ve krizler karşısında yeni fikirlerin, vizyonların ve girişimlerin ortaya atılması olduğunu söyledi. Ayrıca bu iki temel işlevin yerine getirilmemesi halinde partilerin kaçınılmaz olarak tarihe karışacağını belirtti.
Kalkınma devrimi
Umma Partisi Siyasi Bürosu Başkanı Dr. Muhammed el-Mehdi, Sudanlı siyasi partilerin önümüzdeki dönemde vatandaşların asgari ihtiyaçlarını karşılayacakları hususunda onları ikna etmeleri için kendi araçlarını, programlarını, programlarının içeriklerini ve mesajlarını geliştirmeleri gerektiğini düşünüyor.
Tüm tarafların geleneksel konuşmalarını değiştirmesinin önemli olduğunu vurgulayan el-Mehdi, neslin çoğunun yüksek arzulara sahip olduğunu, böylece kendisini yönetecek partinin sorunları anlamada ve bunların üstesinden nasıl gelineceği hususunda ciddi olmasını istediğini ve yaşadıkları sorunları çözmek üzere çalışacak bir program içeriğine sahip olmasını talep ettiğini belirtiyor. Ayrıca el-Mehdi, siyasi partilerin, işsizlik ve yoksulluk gibi gençlerin mustarip olduğu sorunlara pratik çözümler sağlamalarının gerekli olduğunu ifade ediyor.
Bütün bunlarla birlikte partiler, yüksek arzulara sahip bu nesli kuşatamadıkları ve halk devrimi sırasında ortaya çıkan arzularının tavanına ulaşmaya çalışmadıkları takdirde bir geleceklerinin olmayacağını dile getiriyorlar.
Independent Arabia’nın haberine göre, Mehdi, siyasi partilerin gençleri karar alma pozisyonlarına götürebilecek tek kurum olması dolayısıyla gençliğin görüşünün parti çalışmalarını şekillendireceğini belirterek, bu gerçekleştiği takdirde gençlerin parti çalışmalarına bütün güçleriyle sarılacaklarını ve partileri kalkındıracaklarını söyledi.
Umma Partisi Siyasi Bürosu Başkanı el-Mehdi partisinin bu konudaki deneyimine değinerek, partisinin bu adımı uzun zaman önce attığını söyledi. Gençlerin partinin çeşitli alanlarında ve kurumlarında temsil edilmesi yoluyla liderlik etmelerini sağlayacak geniş bir alanın kendilerine sağlandığını belirten Mehdi, bazı gençlerin liderlik etmek üzere eğitilmeleri için başkanlık düzeyinde görevlerde bulunduklarını ifade etti. Gençlik sorunlarının ve taleplerinin en karmaşık konulardan biri olduğunu kaydeden Mehdi, bunun sebebinin ‘bu arzuların acil olmalarıyla birlikte acil plan ve programlara ihtiyaç duymaları’ olduğunu söyledi.
Parti kararlarının toplumun tüm kesimlerinin arzularını karşılayacağını beklediğini ifade eden el-Mehdi, çünkü parti tüzüğünün, parti kurumlarına genç katılım ve kadın katılım oranının yüzde 25’er olmasını öngördüğünü belirtti.



Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
TT

Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)

Avrupa Komisyonu Eşitlik, Hazırlık ve Kriz Yönetimi Komiseri Hadja Lahbib bugün yaptığı açıklamada, İsrail’in Gazze Şeridi’nde uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planlarının, hayat kurtaran yardımların bölgeye ulaşmasını engelleyeceğini belirtti.

Lahbib, X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa Birliği’nin (AB) tutumunun net olduğunu vurgulayarak, “Sivil toplum kuruluşlarının mevcut haliyle kayıt altına alınması yasasının uygulanması mümkün değil” dedi.

Lahbib, insani yardımların önündeki tüm engellerin kaldırılması gerektiğini vurguladı ve “Uluslararası insancıl hukuk, herhangi bir belirsizliğe yer bırakmıyor; yardımlar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmalı” ifadesini kullandı.

İsrail medyası, hükümetin dün yaptığı açıklamaya dayanarak, Sınır Tanımayan Doktorlar, ActionAid ve Oxfam gibi onlarca insani yardım örgütünün lisanslarının iptal edileceğini ve bunların ‘terörle bağlantılı’ olduğu gerekçesiyle kapatılabileceğini duyurmuştu.

Bazı uluslararası yardım kuruluşları, kayıtlarının iptal edilmesi riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Eğer 31 Aralık’a kadar İsrail makamlarının belirlediği yeni kriterlere uyum sağlamazlarsa, 60 gün içinde faaliyetlerini durdurmak veya Gazze Şeridi ve Batı Şeria’daki çalışmalarına kısıtlama getirmek zorunda kalabilirler.


Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
TT

Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)

Şarku’l Avsat Suriye devlet televizyonu El-İhbariyye'den aktardığı habere göre bugün (Çarşamba) Süveyda kentinde meydana gelen el bombası patlamasında bir kişi hayatını kaybetti, iki kişi yaralandı.


Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
TT

Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)

Gazze Şeridi'ndeki Hamas hareketi, iki yıl süren İsrail savaşı sırasında liderlerinin suikastlara kurban gitmesinin ardından bir dizi liderlik değişikliği yaşıyor. Bu durum, hareketin eski lideri olan ve Ekim 2024'te Refah'ta İsrail güçleriyle çıkan çatışmalarda beklenmedik bir şekilde öldürülen Yahya Sinvar'a yakın kişilerin daha fazla öne çıkmasına neden oldu.

Şarku’l Avsat'a konuşan Hamas kaynaklarına göre, serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, siyasi büro üyesi ve savaş öncesinde hareketin medya departmanından sorumlu olan serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, kendisi ve Sinvar'a yakın bir dizi kişinin Gazze Şeridi'ndeki hareketi yönetmekle görevlendirilmesinin ardından, Gazze Şeridi'ndeki siyasi bürosunun başına geçti. Bu kişilerin çoğu, Şeridin güneyindeki Han Yunus'ta yaşıyor.

Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)

2011 Gilad Şalit esir takasıyla serbest bırakılan eski bir mahkum olan el-Amudi, Gazze Şeridi yönetiminin merkez figürü haline geldi. İsrail hapishanelerinde kaldıkları süre boyunca ve serbest bırakıldıktan sonra Sinvar'a çok yakındı ve sık sık toplantılarına ve diğer etkinliklerine eşlik etti.

Bazı kaynaklar, Gazze Şeridi'nde siyasi büro için gerçek bir seçim yapılmadığını, bunun yerine sürecin atama, onaylama ve istişare yoluyla yürütüldüğünü söylüyor.

Bazı kaynaklar operasyonun “iç yönetmelikleri ihlal ederek” gerçekleştirildiğini söylerken, diğerleri amacın “iç eksiklikleri gidermek” olduğunu ve “seçilenlerin hepsinin Tevfik Ebu Naim, Salah Ebu Şarik ve diğerleri gibi Sinvar'a yakın kişiler olduğunu” açıkladı.

Kaynaklar, el-Amudi'nin şu anda Gazze'deki Hamas içinde “devrim” olarak nitelendirilebilecek bir harekete öncülük ettiğini söylüyor. Özellikle İsrail saldırılarında yaralanan ilçe idari organlarının başındaki bazı yerel liderleri görevden aldı ve yerlerine atamalar yaptı. Savaş sırasında sorumluluklarının bir kısmından vazgeçen diğer kişiler için de aynı şeyi yaptı. Suikasta uğrayan, başka nedenlerle görevden alınan veya farklı görevlere atanan eski liderlerin yerine geçecek kişileri aramaya devam ediyor.

Bazı kaynaklara göre, bu adımlar Gazze Şeridi içindeki yerel Hamas liderlerinin yanı sıra yurtdışındaki liderler arasında da öfkeye yol açtı. Şeridin dışındaki siyasi büro üyelerinden bazıları yerel liderlere, "Olanlar kabul edilemez ve iç hukuka aykırıdır; önümüzdeki günlerde hareketin liderinin seçilmesini beklemeliyiz ki, bir yıl sonra yapılacak genel seçimlere kadar bazı bölgelerin liderliğindeki boşlukların geçici olarak doldurulması konusunda bir anlaşmaya varılabilsin" şeklinde bilgi verdi.

İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)

Kaynaklar, Gazze Şeridi'ndeki Hamas içinde siyasi düzeyde hüküm süren "kaosun" aksine, askeri kanadında istikrarlı bir durumun söz konusu olduğunu ve yeniden yapılanmanın sorunsuz ve sistematik bir şekilde devam ettiğini belirtiyor. İzzeddin Kassam Tugayları'nın yeni Genelkurmay Başkanı İzzeddin Haddad'ın savaş sırasında suikasta kurban giden veya öldürülenlerin yerine yeni atamalar yapmak üzere bir dizi toplantı düzenlediğini ve çeşitli kararlar aldığını ifade ediyorlar. Ayrıca, tüm taraflarla sürekli iletişim kurarak siyasi düzeydeki farklılıkların veya anlaşmazlıkların üstesinden gelmeye ve böylece her düzeyde istikrarı sağlamaya çalışıyor.

Kaynaklara göre Haddad, bazı bölgelerdeki tugay komutanları da dahil olmak üzere çeşitli liderlik pozisyonlarındaki boşlukları doldurmak için çalışırken, asıl komutanlarının suikast sonucu öldürülmesinin ardından bu tugayları yönetmek üzere atanmış diğer kişileri de görevde tutuyor.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu, İzzeddin Haddad'ın komuta ettiği Gazze Şehri Tugayı hariç, suikast sonucu öldürdü. Yerine Muhanned Receb atandı.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu suikastla öldürdü. Bunun istisnası, Muhannad Receb'ın yerine geçen İzzeddin el-Haddad'ın komutasındaki “Gazze Şehri Tugayı”ydı.

Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)

Çeşitli kanatları ve kademeleriyle Hamas, İsrail'in çeşitli kaynaklarını hedef alması sonucu mali krizden muzdarip olmuş durumda. Bununla birlikte, savaş sırasında veya sonrasında, farklı oranlarda ve zamanlarda da olsa, maaş ve ödenekleri tamamen kesmedi.

Gerçekte Hamas, 7 Ekim 2023 saldırısının ardından, 1987'deki kuruluşundan bu yana eşi benzeri görülmemiş son derece karmaşık bir dönemle karşı karşıya. Hareketin gözlemcilerine göre, Gazze Şeridi'ne sınır komşusu İsrail tesislerine ve kasabalarına yönelik saldırılarla başlayan bu saldırı, İsrail'i uzun süreli bir savaşa sürükledi.

Yazar ve siyasi analist Mustafa İbrahim, hareketin “askeri yenilginin, örgütsel tükenmişliğin, siyasi karmaşanın ve geleceği ile rolü hakkındaki varoluşsal kaygının iç içe geçtiği bir aşamaya girdiği” değerlendirmesinde bulunuyor.

İbrahim, İsrail savaşının, Hamas'ın siyasi büro üyelerinin ve Gazze Şeridi'ni yıllarca yöneten idari komitelerin başkanlarının çoğunu kaybetmesinin ardından, liderlik ve karar alma yapısını vurduğunu açıkladı. Bu durum, doldurulması kolay olmayan derin bir liderlik boşluğu yarattı ve hareket içinde geleceği ve bir sonraki aşama hakkında anlaşmazlıkları ortaya çıkardı: Bu bir yönetim aşaması mı, örgütsel hayatta kalma aşaması mı yoksa sadece uzun süreli bir krizi yönetme aşaması mı olacak?

Hamas'tan birkaç kaynak Şarku’l Avsat'a şunları söyledi: "İşlerin iyi ve sorunsuz gittiğini söylemek mümkün değil. Birçok zorluk var ve yaşananlar, hiçbir şey bırakmayan ve hareketin liderlerinin çoğunun suikastına neden olan yıkıcı bir savaşın ışığında normal. Geniş bir liderliğe ve Filistin içinde ve dışında geniş bir halk tabanına sahip bir hareket için liderlik boşluğu normaldir ve bir yıl sonra kapsamlı seçimler yapılana kadar mevcut farklılıklar da normaldir."