Edebiyat savaşları: Aklın yenilgisinden sosyal medya ahmaklığına…

Mısırlı Edebiyatçı Taha Hüseyin (AFP)
Mısırlı Edebiyatçı Taha Hüseyin (AFP)
TT

Edebiyat savaşları: Aklın yenilgisinden sosyal medya ahmaklığına…

Mısırlı Edebiyatçı Taha Hüseyin (AFP)
Mısırlı Edebiyatçı Taha Hüseyin (AFP)

Tüm savaşlar kötüdür; savaşı ilan edenlere de onlara karşı savaşanlara da yıkım, nefret ve kinden başka bir şey getirmez. Ancak edebiyat savaşları böyle savaşlardan değildir. Zira o, kültür için bir nimet ve meşaleyi tutuşturanlar ile tutuştuğu alanı medeni bir ilerlemeye çıkaran bir merdivendir.
Her beşerî kültür tarihinde edebi savaşlar, hep estetik, edebiyat, kişisel ve kitlesel tarih bilincinde yenilenmeye doğru bir sıçrayış olagelmiştir.
Edebi savaşlar, belirli bir tarihi aşamada felsefi, kültürel ve siyasi soruların barutunun yenilenmesidir.
Edebiyat savaşında da kazanan ve kaybeden; yaralanan, zarar gören ve ölen vardır. Ancak en büyük kazanan, düşünce ve toplumdur.
Bugün Arap ve Mağrip edebiyat sahasının durumu üzerine derinlemesine düşündüğümüzde ilan edilmemişi, ölümü andıran bir durgunluk hissederiz. Edebiyatçılar, kendilerini toplumun diğer bileşenlerinden ayıran bir özelliğe sahip olmaksızın ‘yığınlar’ gibi yaşıyor, çalacakları bir zilleri veya avam havas herkesi uyandırabilecek bir gürültüleri olmadan nefes alıyorlar. Barutları ıslak, silahları paslı, dilleri ceplerinde…
Arap ve Mağrip edebi kültür alanı, Kurtuba’dan Basra’ya genişlediğinde edebiyatçıların savaşları yakından da ve uzaktan da tutuşmuştu. Arap eleştirisi, şu tarihi ibareyi ölümsüz kıldı: “Bize ait olan bize geri verildi.” Bu ibare, yaratıcılıkta birincil ve ikincil olanın, intelijansiyada da takipçi ve takip edilenin ne manaya geldiğine dair tartışmanın sıkılığını belirtir. 
Dil savaşı topları, Basra Okulu ile Kufe Okulu’nun nahiv âlimleri arasında gümbürdeyip de ateşi geleneksel dilci seçkinler arasında asırlar boyu yanmaya devam etti ve bugünün insanlarına ulaşmadı mı?
Edebiyat ve kültür tarihi, ateşini el-Akkad, el-Mazini ve Abdurrahman Şükrü’nün öncülük ettiği Divan topluluğunun tutuşturduğu ve el-Akkad ve el-Mazini’nin kaleminden ‘Edebiyat ve Eleştiride Divan’ adlı eser etrafında felsefi bir bakış açısıyla derlenip 1921’de Şevki ve Hafız er-Rafii’nin temsil ettiği İhya grubuna karşı kitap olarak basılan büyük bir savaşı kaydetmedi mi?
1932 yılında Zeki Ebi Şadi öncülüğünde Apollo Okulu ortaya çıktı ve burası, Apollo dergisi etrafında toplanan Ebi el-Kasım es-Şabi, İbrahim Naci ve İliya Ebu Mazi gibi şairler için bir estetik yuvası haline geldi. Arap şiir yapısını tedirgin eden bu şairler, şiirsel söylemde geleneksel sese karşı savaşıyorlardı.
1920 yılında Amerika’dan Cibran Halil Cibran, Mihail Nuayme, Nesib Arida, İliya Ebu Mazi gibi Suriyeli ve Lübnanlı göçmen yazarların kendilerine özgü edebi bir sesi olarak Kalem Birliği sahneye çıktı ve bu isimler, dili, yazının sahilini ve ruhunu değiştirdi.
Bu okullar arasında savaş ateşleri tutuşmuştu. Gelenekselciler, muhafazakârlar, liberaller, çağdaşlar ve yenilikçiler olmak üzere her yönden ve yönelimden top ateşleri, Batı yönünde atılıyordu. Her bir ses hayat, yazı ve estetiğe dair felsefesi ve vizyonu için bir varlık yaratmak istiyordu.
Bazen sıcak, bazen soğuk olan tüm bu savaşlardan istifade eden Arap ve Mağrip edebiyatı, sonra da tüm toplumun oldu. Zira tartışma ve savunma, her ne olduysa, siyasi ve kültürel toplum yapısından ayrı değildi. Özellikle de bu aşamada aydın, kendisine vahiy inmeyen ‘peygamber’ imajı taşıyordu. Medya da bu savaş meydanında olup biten her şeyi aktarıp, hatta kızışmasına katkı sağlayarak, akıl ile estetik ve toplumsal tavırdaki durgunluğun harekete geçmesine yardımcı olan etmen oldu.
Bu savaşlarda, Arap ve Mağrip bölgesinde bir arada yaşayan her ulus ve inançtan atlılar: tüm yelpazesiyle Müslümanlar, Hıristiyanlar, Yahudiler, Dürziler, Ezidiler, Araplar, Berberiler, Kürtler, Çerkesler, Ermeniler ve daha başkaları vardı. İnanç ve milli aidiyet meselesi, yüceltme ve dışlama durağı değildi. Aksine herkesin farklı aidiyetleri ile katıldığı savaşların amacı, insanî ve yenilikçi boyutundaki yaratıcılıktı.
Estetik savaşın ölüm sebepleri
Entelektüel ve estetik açıdan Arap akıl yapısını büyük oranda etkileyen klasik edebiyat savaşlarının sonuncularından biri belki de Taha Hüseyin destekçileri ile rakipleri arasında yaşanan savaştı. Bir diğer deyişle bu savaş, akıl, aydınlanma ve açılım savunucuları ile selefi muhafazakâr reformcu okulun bakiyeleri arasındaydı. Tüm bu savaş, ‘edebiyat ve şiir’ meydanında, nasıl okunup yaşanabileceği konusunda yaşanıyordu. Her bir taraf belirli bir tarihî, toplumsal ve siyasi bir konumu savunuyordu, ama başka noktalara ulaştıran edebi söylemi kullanarak…
Bu savaşlardan bir süre sonra 1926’da Taha Hüseyin’in ‘Cahiliye Şiirinde’ adlı kitabı sahnede göründü. Görünüşe bakılırsa Taha Hüseyin ve ekibinin kurup savunduğu rasyonel aydınlanmacı felsefe ile Rafii, Mahmud Şakir, Lütfü Cuma ve diğerlerinin öncülük ettiği muhafazakâr akım arasındaki savaş, maalesef ki geleneksel reformcu akım lehine sonuçlandı.
Kabul etmek gerekir ki Arap ve Mağrip dünyasının yaşadığı kültürel ve siyasi gerileme, açıkça Taha Hüseyin’in aydınlanmacı bir düşünce, modern bir vizyon ve insanî bir yaklaşım bakımından yenildiği gün başladı. Geleneksel Ezherci düşünce, ‘Cahiliye Şiirinde’ savaşından muzaffer olarak çıktı. Arap ve Mağrip toplumlarımızın eğitimde yaşadığı ve bir yandan aklın yokluğu diğer yandan Akdeniz ve dünya çevremizle iletişime geçerken, Ortaçağcı söylemlerin kullanımı ile ön plana çıkan gerileme, bunun göstergesidir.
Fıkhî söylem, felsefi akla baskın geldi.
Kültür ve edebiyatta geleneksel Ezherci düşüncenin baskın olması ile çoktan beri kültür, edebiyat ve dil yapısının yenilikçi motoru olan önemli ve olumlu bir etken, yani Hıristiyan Arap intelijansiyasının (Suriye, Lübnan ve Filistin) önderlik ettiği edebi kültür akımı gözden kayboldu. Bu hareket, Arap dilinin modernleştirilmesine ve metnin köklü değişikliklere uğramasına öncülük etmiş ve edebiyatta geleneksel söylem ile fıkhî yazıya karşı bir devrimi yönetmişti.
İdeoloji, kültür ve edebiyat için bir can simidine dönüşürse…
Reformcu muhafazakâr düşüncenin akılcı aydınlanmacı düşünceye galip gelmesi ile birlikte toplum, siyasi ve kültürel bir ümitsizlik hali ile dolu, tehlikeli bir uykuya daldı. Bu uyku hali, 1967 yenilgisi çanları çalana kadar sürdü. Bununla intelijansiya, ikinci kez harekete geçti ancak bu defa söylemi, ‘yenilgi’ yaraları ile doğrudan bağlantılı, siyasi ve ideolojik içerikli olacaktı.
Taha Hüseyin, Ali Abdurrazık, Tahir el-Haddad, Kasım Emin, Cibran Halil Cibran, İliya Ebu Mazi, Mihail Nuayme, Tevfik el-Hakim, Ebu’l-Kasım eş-Şabi ve daha başkalarının savaşı, öteki ile ilişkinin sınırlarını çizmede bir model veya ayna olarak düşünceye, edebiyata, dile ve medeniyete dayanan edebi bir savaştı. 1967 sonrasındaki kültür ve entelektüel savaşı ise kendisine savaş veya çekişme meydanı olarak edebiyatı almış olsa da; siyasi ve ideolojikti.
Nebil Süleyman ve Buali Yasin’in ortak olarak hazırladığı Edebiyat ve İdeoloji adlı kitap (1974), edebiyat ve kültürü sıcak edebiyat savaşlarına açan yeni ses olarak görülebilir. Bu kitabın, Arap ve Mağrip dünyasındaki kültürel diyaloglar üzerinde bıraktığı etkinin, doğurduğu yankılar ve tepkiler bakımından Taha Hüseyin’in Cahiliye Şiirinde adlı kitabına benzer olduğunu söyleyebiliriz. Edebiyat ve İdeoloji adlı kitabın ardında bıraktığı bu etkinin büyüklüğünü, dost ve düşman kamplardan kitaba dair yazılan makaleler, araştırmalar, incelemeler ve diyalogların hacminden anlayabiliriz. Tüm bu çalışmalar daha sonra Nebil Süleyman, Buali Yasin ve Muhammed Kamil el-Hatib’in denetiminde ‘Suriye’de Kültür Savaşları’ başlığıyla kitap olarak derlendi ve 1979 yılında basıldı.
Bu kitabı, kültür ve edebiyat savaşlarının örnek bir tablosu olarak ele alacak olursak şunu diyebiliriz: Büyük oranda, Taha Hüseyin’in yenilgisinden bu yana aydınlanmacılığın tanık olduğu kültürel gerilemenin bir ifadesi, dolayısıyla edebi metinlerdeki toplumsal çöküşün sebeplerinin araştırılması idi. Aynı zamanda edebiyat ortak payda olsa bile, siyaset ile uğraşma ve onun medeni olana baskın kılınması için akıl ve aydınlanmacılık savaşının bir devamıydı.
Savaşların kaybeden cepheleri
‘Cahiliye Şiirinde’ki savaşında Taha Hüseyin’in düşüncesi, Ezherci reformcu düşünceye yenildi. Aynı şekilde; ‘Edebiyat ve İdeoloji’ savaşında da Nebil Süleyman ve Buali Yasin’in düşüncesi, kitabı, kuruluşları ve platformları ile ‘İslamcı edebiyat’ denen şeyi kuran İhvancı akımın yükselişi karşısında kaybetti.
Arap ve Mağrip ülkelerindeki tüm siyasi türevleri ile İhvan-ı Müslimin örgütünün edebi dili olan ‘İslamcı edebiyat’ olgusunun yayılması ile birlikte kültür ve edebiyat savaşları, estetik ve medeni savaşlardan ‘propagandacı’ savaşlara evrildi. Bu savaşların bazı komutanları da edebiyatçı olarak başlayıp daha sonra bir ‘çağrıcıya/vaize’ ya da şiddet ve aşırılığın teorisyenine dönüştü.
Kültürel savaşlar, ‘İhvancı karaktere bürünür bürünmez’ kendine yeni platformlar edindi; çekişme ve tartışma, şiir ve roman dünyasından çekilerek yeniden dinî mirasa döndü. Vaizlerin kendi aralarında savaşlar patlak verdi; her biri daha büyük bir izci, müşteri ve kadın-erkek hayran kitlesine sahip olmak istiyordu. Savaşlar önce televizyon kanallarında boy gösterdi, daha sonra sosyal medyaya taşındı. Kültür, edebiyat ve aydınlanmacı düşünceye karşı çok büyük bir kışlamız olduğu ortaya çıktı.
Kültürel olarak başlayan ve ‘kâfir’ ve ‘hain’ ilan etmeye doğru evrilen bu savaşın gölgesinde Arap ve Mağrip dünyası, geçen yüzyılın son çeyreğinde, bu aşırılığın Ferec Fuda, Hüseyin Merve, Suphi es-Salih, Mehdi Amil, Necib Mahfuz, Abdulkadir Allule, Tahir Cavut, Cilali Elyabis, Belkhenchir, Boucebci, Muhammed Brahmi, Şükrü Belaid vd. gibi ilk kurbanlarına tanık oldu. Bu isimler, bağnazlığa doğru kayan kültür savaşlarının kurbanlarıydı. Bu savaşın ateşi ise fitne, hoşgörüsüzlük, farklılıklara tahammülsüzlük, ötekine karşı nefret ve ortak yaşam felsefesini reddetme gıdaları ile besleniyordu.
‘Popüler’, teknolojik bir platform olarak sosyal medya ortamı, değerler kargaşasının yayılmasına meydan verdi ve işleri karman çorman etti. Dinî aşırılıkçı söylem nasıl kültür, edebiyat ve felsefe hattına girdiyse, sosyal medya ahmaklığı da tartışmaya öyle dahil oldu ve şiir, roman ve fıkıh alanında bildiği ve bilmediği her şeyde çekinmeden görüş belirtme hakkı elde etti.
Independent Arabia’dan Emin Zavi’nin analizi



Brigitte Macron’un eşine ilişkin sözleri yeni biyografide ortaya çıktı

Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve eşi Brigitte Macron (AFP)
Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve eşi Brigitte Macron (AFP)
TT

Brigitte Macron’un eşine ilişkin sözleri yeni biyografide ortaya çıktı

Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve eşi Brigitte Macron (AFP)
Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve eşi Brigitte Macron (AFP)

Fransa'nın First Lady'si Brigitte Macron'un, eşinin "psikanalize ihtiyaç duyduğunu" düşündüğü bir biyografide iddia edildi.

Deneyimli gazeteci Catherine Nay'in kaleme aldığı Ce pays dont le prince est un enfant (Prensi Bir Çocuk Olan Bu Ülke) isimli yeni kitap, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un çocukluğuna odaklanıyor.

Çiftin yanı sıra Macron'un ailesi ve arkadaşlarıyla yapılan görüşmelere dayanan biyografi, Macron'un merhum büyükannesiyle yakın ilişkisini ve eşiyle romantik birlikteliğini ele alıyor. İlişkileri başladığında 39 yaşındaki Brigitte, 15 yaşındaki Emmanuel'in öğretmeniydi.

Daily Mail ve Times'da yer alan alıntılara göre Nay, Macron'un hâlâ büyükannesinin yasını tuttuğunu ve yazara, "Hâlâ büyükannemin ruhuyla yaşıyorum" dediğini aktarıyor.

Eşinin ise daha sert bir değerlendirmede bulunarak gazeteciye, "Emmanuel hâlâ büyükannesini gömemedi. Onun yerini bile dolduramadı. Psikanalize ihtiyacı var" dediği bildiriliyor.

Bu yorumlar, Macron çiftinin ilişkisinin yoğun şekilde mercek altına alınmasından yaklaşık 18 ay sonra geldi. Çift, Vietnam'daki bir uçaktan inmek üzereyken First Lady'nin, eşinin yüzüne vurduğu kameralara yakalanmıştı.

Macron, eşiyle "şakalaştıklarını" iddia etse de önceki aylarda çıkan haberlere göre Brigitte, sürgündeki İran asıllı Fransız aktris Gülşifte Ferahani'nin eşine gönderdiği bir mesajı görünce öfkelenmişti.

Çiftin evliliklerinde sorun yaşadığına dair iddialar, Florian Tardif'in bu yıl yayımlanan Un Couple (Presque) Parfait (Neredeyse [Mükemmel] Bir Çift) adlı kitabında ortaya atılmıştı.

cdsfvgthy
Geçen yıl Vietnam’daki bir uçaktan inmek üzereyken First Lady'nin, eşinin yüzüne vurduğu an kameraya yakalanmıştı (Reuters)

Nay'in biyografisinde Fransa Cumhurbaşkanı'nın, insanları yönetmekte ve hatalarını kabul etmekte zorlanan bir adam olarak anlatıldığı bildiriliyor.

Büyükannesi Manette'in cumhurbaşkanının hayatındaki etkisine odaklanan yazar, emekli okul müdiresinin ona Fransız klasiklerini yüksek sesle okumayı öğrettiğini belirtiyor. 14 yaşındayken bir kızla çıkmaya başladığında büyükannesi buna itiraz etmiş ve o da "Artık kızlara bakmayacağım" diye söz vermiş.

Macron'un gazeteciye, "Ben hâlâ çocuğum" dediği aktarılıyor. Ardından Nay'e göre Macron, 2025'te yazar Emmanuel Carrere'ye şunları söylemiş: 

Hiç ergen olmadım. Ergenleri sevmem. Onları anlamıyorum. Eşim anlıyor.

sdsrgth
Macron, Fransa'da devam eden protestolara yönelik tutumu nedeniyle eleştirilere maruz kalıyor (AFP)

Kitaptaki Macron değerlendirmesi, yüzbinlerce vatandaşın sokaklara dökülmesiyle cumhurbaşkanının zorlu bir yıl geçirmesinin ardından geliyor. Yaşam maliyetleri, kamu hizmetleri ve eğitim konularında patlak veren gösteriler, Fransa'nın yıllardır gördüğü en şiddetli toplumsal kargaşayı tetikledi.

Kargaşa o kadar ciddi boyutlara ulaştı ki Fransa, pazartesi günü havai fişek satışını ve kullanımını geçici olarak yasakladı. Bir dizi protesto ve okul ablukası sırasında havai fişeklerin polise karşı veya okulların yakınında kullanılması üzerine bu karar alındı. Fransa İçişleri Bakanlığı pazartesi günü yaptığı açıklamada, yasağın 27 Kasım'a kadar geçerli olduğunu belirtti.

Gelecek yıl Fransa'da Macron'un yerine geçecek kişiyi belirlemek üzere yapılacak seçimlerde, radikal sağcı siyasetçi Marine Le Pen'le radikal solcu aday Jean-Luc Melenchon başa baş bir mücadeleye girebilir.

Independent Türkçe


Zayıflama iğneleriyle kilo verenler kaslarını korumak için ne yapmalı?

GLP-1 ilaçlarından kaynaklanan kas kaybının ne kadarının endişe verici olduğu tartışmaya açık (Reuters)
GLP-1 ilaçlarından kaynaklanan kas kaybının ne kadarının endişe verici olduğu tartışmaya açık (Reuters)
TT

Zayıflama iğneleriyle kilo verenler kaslarını korumak için ne yapmalı?

GLP-1 ilaçlarından kaynaklanan kas kaybının ne kadarının endişe verici olduğu tartışmaya açık (Reuters)
GLP-1 ilaçlarından kaynaklanan kas kaybının ne kadarının endişe verici olduğu tartışmaya açık (Reuters)

GLP-1 bazlı diyabet ve zayıflama ilaçlarının riskleri arasında kas kaybının yer aldığı biliniyor. Uzmanlar, bu hapları veya iğneleri kullanan kişilerin vücutlarını güçlü tutmak için ağırlık kaldırmasını öneriyor.

Ancak yeni bir araştırma, ağırlık antrenmanının hastaların kas kütlesinin yalnızca küçük bir bölümünü koruduğunu gösteriyor.

Eli Lilly'nin Zepbound veya Mounjaro ilaçlarını kullanırken 9 ay boyunca ağırlık kaldıran 120 yetişkinin yarısı, ağırlık kaldırmayanlarla aynı miktarda kilo verdi. Ancak Avustralyalı araştırmacılar çarşamba günü The Washington Post'a (WP) yaptıkları açıklamada, ağırlık kaldırarak sadece yaklaşık yarım kilo kası koruyabildiklerini söylüyor.

Asıl kazanımları genel kuvvetlerinde elde ettiler. Spor salonuna gidenler hem üst hem de alt vücut kuvveti testlerinde daha güçlü hale gelirken, ilaçları alan kişilerde güç kaybı görüldü.

Batı Avustralya Üniversitesi'nden egzersiz fizyoloğu ve araştırmanın lideri Daniel Green, "Kuvvet, kas kütlesinden daha önemli bir çıktı çünkü işlevsellik ve kırılganlıkla ilişkili" diyor.

Güçlü sonuçlar

50-70 yaş aralığındaki her iki grup da çalışma süresince yaklaşık 22,5 kilo verdi. Aradaki fark, kas gücündeki artış oranındaydı.

Haftada üç kez bir saat süreyle, yoğunluğu giderek artırarak ağırlık kaldıran grup, kas kuvvetinde yüzde 10-18 artış kaydetti. Buna karşılık sadece ilacı alanlar yüzde 6-9 oranında güç kaybı yaşadı.

Buna neyin yol açtığı hâlâ araştırılsa da WP'ye konuşan araştırmacılar, bunun beyindeki süreçlerle bağlantılı olabileceğini düşünüyor.

Ağırlık kaldırmak, sinir sistemimizi eğiterek kas hücrelerini harekete geçirmesini sağlar. Bu hücreler, kuvvet üretmeye çalışır ve vücudun hareket etmesine yardımcı olur.

İşte kas hafızasının parçası olan bu şartlanma, kaslar büyümeden önce bile kuvveti artırır.

Kas hafızası, insanların yaşlandıkça aktif kalmasını ve hareketsiz dönemlerden sonra tekrar forma girmesini sağlar.

Sonuç

Bulgular, yaklaşık 30 milyon Amerikalının kullandığı GLP-1 ilaçlarını alırken kas kaybı yaşama endişesini hafifletebilir.

Bu ilaçların, yaşlandıkça kas, kemik ve güç kaybına yol açan ve zamanla ilerleyen sarkopeni hastalığı riskini artırabileceğine dair yaygın bir endişe vardı.

İlaçların kilo vermeye yardımcı olduğu ve daha hafif vücutların hareket etmek için daha az kasa ihtiyaç duyduğu göz önüne alındığında, ilaçlarla bağlantılı kas kaybının ne kadarının gerçekten endişe verici olduğu tartışmaya açık.

Önceki çalışmaları inceleyen uluslararası bir araştırma ekibi martta, GLP-1 ilaçları kullanan orta yaşlı erkek ve kadınların bacak kaslarının hafifçe küçüldüğünü ancak vücutlarına oranla en azından aynı düzeyde kuvveti koruduğunu açıklamıştı.

GLP-1 ilaçları yüzünden kas kaybı yaşayacağından korkanlar, yeni çalışmadakine benzer bir plan izleyebilir. Katılımcılar, her egzersizde tekrar sayısını 6'dan 10'a çıkardı ve daha ağır ağırlıklar kullanarak eforlarını kademeli şekilde artırdı.

Independent Türkçe


Disney'in 3 milyar dolarlık hedefi yeni işten çıkarmaların habercisi mi?

Dünyanın en büyük tema parkı işletmecisi Disney, gelecek üç yıl içinde planladığı 3 milyar dolarlık tasarrufun büyük bir kısmını başka alanlara yatıracak (Reuters)
Dünyanın en büyük tema parkı işletmecisi Disney, gelecek üç yıl içinde planladığı 3 milyar dolarlık tasarrufun büyük bir kısmını başka alanlara yatıracak (Reuters)
TT

Disney'in 3 milyar dolarlık hedefi yeni işten çıkarmaların habercisi mi?

Dünyanın en büyük tema parkı işletmecisi Disney, gelecek üç yıl içinde planladığı 3 milyar dolarlık tasarrufun büyük bir kısmını başka alanlara yatıracak (Reuters)
Dünyanın en büyük tema parkı işletmecisi Disney, gelecek üç yıl içinde planladığı 3 milyar dolarlık tasarrufun büyük bir kısmını başka alanlara yatıracak (Reuters)

Disney önümüzdeki üç yıl içinde işletme maliyetlerinden 3 milyar dolarlık kesinti yapmayı planlıyor. Şirketten yapılan açıklamaya göre bu kaynağı, büyük Amerikan spor etkinlikleri ve uluslararası pazarlarda yerel içeriği üç katına çıkarmak gibi yollarla dijital yayın hizmetlerine geri yatırmayı planlıyor.

Disney, salı günü hissedarlarına gönderdiği mektupta, "Dijital yayın stratejimiz iki temel üzerine kurulu: Temel yayın deneyimimizi piyasadaki en iyisi haline getirmek ve hizmetlerimizi tek bir ekosistemde birleştirmek" diye yazdı.

Şirketin yayın platformları Disney+, Hulu ve ESPN'de gelecekte yapılacak iyileştirmeler arasında, 18 Aralık'ta gösterime girecek Avengers: Doomsday'in öncesinde TikTok içerik üreticilerinin paylaşımlarına yer verilmesi ve Şubat 2027'de ilk kez Super Bowl'un yayımlanması yer alıyor.

Disney, dijital yayıncılığı önemli bir büyüme alanı olarak görüyor. Disney'in bildirdiğine göre ünlülerin katıldığı dans yarışması programı Dancing With The Stars, son 6 yılın en büyük açılışını yaparak izleyici sayısını bir önceki sezona göre yüzde 24 artırdı.

American Horror Story: 13, dijital platformlarda rekor izlenme rakamlarına ulaştı. Disney, izleyici sayısının 12. sezona göre yüzde 50 arttığını belirtti.

ESPN de bu son çeyrekte bazı kilometre taşlarına ulaştı. Disney'in açıklamasına göre eylülde Ohio Eyalet Üniversitesi'yle Teksas Üniversitesi arasında oynanan üniversite futbolu maçı, normal sezondaki üniversite futbolu karşılaşmaları arasında kanalın son 10 yılda en çok izlenen maçı oldu.

Yayın hizmetleriyle ilgili bu olumlu gelişmeler, martta Disney'in başına geçen CEO Josh D'Amaro'nun son başarısı. O zamandan bu yana şirketin hisseleri yüzde 22 değer kazanırken gelirler de şirketin üçüncü çeyreğinden (nisan-haziran) dördüncü çeyreğine (temmuz-eylül) yüzde 16 artış gösterdi.

Disney'de 28 yıllık bir kariyerin ardından CEO olan D'Amaro, şirketin operasyonlarını düzene sokma planı kapsamında marttan ekime kadar 1500'den fazla çalışanı işten çıkardı.

İşten çıkarmalar henüz sona ermemiş olabilir; şirketin tasarruf planları daha fazla kesintiyi de içeriyor. Business Insider'a göre CEO, şirket çalışanlarına gönderdiği bilgi notunda "güçlü bir dördüncü çeyrek" için onlara teşekkür ederken, gelecekteki işten çıkarmaların da sinyalini verdi.

D'Amaro, "Bu değişikliklerin hepsi kolay olmadı ve olmayacak" diye yazdı. 

Bu değişiklikler, Disney'e derinden değer veren ve bu şirkete çok büyük katkılarda bulunmuş kişileri etkileyecek. Sektör değişti ve şirketimizin de bu değişimle birlikte değişmesi gerekiyor.

Independent Türkçe