Bağdat ve Erbil yönetiminden petrol anlaşmazlığına ortak komite çözümü

Iraklı siyasi çevreler, Bağdat merkezi hükümet ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ilişkilerinde çözüm bekleyen petrol gelirleri konusunda ufukta çözüm girişimleri olduğu sinyalini verdi.
Erbil-Bağdat hattında gerilime neden petrol gelirleri meselesinin çözümü için iki yönetim arasında ortak komite kurulmasına karar verildiği bildirildi.
Irak Meclisi Petrol ve Doğal Kaynaklar Komitesi, IKBY'nin günlük ihraç ettiği 250 bin varil petrol gelirlerinin Bağdat merkezi hükümete teslim edilmesi için iki yönetim arasında ortak komite kurulduğunu bildirdi.
Irak Meclisi Petrol ve Doğal Kaynaklar Komitesi Üyesi Emced İkabi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “IKBY'nin günlük ihraç ettiği 250 bin varil petrol gelirlerinin, Ulusal Petrol Şirketi SOMO'ya teslim edilmesi için Bağdat ve Erbil petrol bakanlıkları arasında ortak komite kuruldu. IKBY’nin günlük 480 ila 500 varil petrol ürettiği biliniyor” dedi.
İkabi, “IKBY, ihraç ettiği petrol gelirlerini 2019 yılı başından bu yana Bağdat'a teslim etmemesinin nedenini ‘hükümetin geç kurulması’ olarak açıkladı.  Geriye dönük olarak geçmiş aylardaki tüm petrol gelirleri Bağdat'a teslim edilecek” diye konuştu.
İkabi, ayrıca IKBY ile petrol konusunda problemlerin varlığını kabul ettiklerini belirtti.
Irak Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Fuad Hüseyin dün yaptığı açıklamada, IKBY petrolünün ihracı hususunda Bağdat ve Erbil arasında yürütülen ‘derinlemesine müzakerelerin’ önümüzdeki hafta da devam edeceğini kaydetti.
Bu konuda, Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi’yi petrol dosyasına karşı kayıtsız kaldığını düşünen çevreler olduğu gibi IKBY’yi daha önce imzalanan anlaşmalara uymamakla suçlayanlar da var.
Irak merkezli Dicle televizyon kanalında geçtiğimiz Pazartesi yayınlanan ‘Bakış Açısı’ programına konuk olan Abdulmehdi, Federal bütçe kanununa bağlı olduklarını vurguladı.
Bütçede yer alan ilgili maddeye göre, IKBY'nin günlük ihraç ettiği 250 bin varil petrol gelirlerini Bağdat’a teslim etmesi gerekiyor.
Abdulmehdi, programda yaptığı açıklamada, IKBY’nin petrol gelirlerini teslim etmemesi halinde, bu miktarı IKBY bütçesinden keseceklerini ve zaten halihazırda bunu yaptıklarını söyledi.
Irak Başbakanı Abdulmehdi, “IKBY çalışanlarının maaşları bütçe çerçevesinde ve yasal bir şekilde ödeniyor. Bu durum IKBY halkını mutlu ediyor. Tek yurdun evlatlarını tek olan vatanına bağlıyor” diye konuştu.
Iraklı siyasiler arasında problemin çözümüne ilişkin hakim olan iyimser havanın aksine, Petrol Bakanlığı’ndan bir kaynak, merkezi hükümete müracaat etmeden petrol ihraç ettiği suçlamasıyla IKBY Başbakanı ile Petrol ve Doğal Kaynaklar Bakanı’na açılan davalara işaret etti. Kaynak, ayrıca petrol kaçakçılığında payı olduğu gerekçesiyle Türkiye’ye de dava açıldığını kaydetti.
Şarku'l Avsat'a konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen kaynak, “Hukuki temsilciler aylardır Irak Federal Mahkemesi nezdinde Ulusal Petrol Şirketi SOMO'dan habersiz petrol ihracatı yapmaları nedeniyle IKBY Başbakanı ile Petrol ve Doğal Kaynaklar Bakanı’na kararlı bir şekilde dava açmaya devam ediyor” dedi.
Davaların daha önceki yıllarda açıldığını, ancak son aylarda aktif hale getirildiğini söyleyen kaynak, Erbil-Bağdat çatışmasını sona erdirecek yeterli hukuki düzenlemelerin olmamasından kaynaklı olarak davaların sonuç vermesini beklemediğini kaydetti.
Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) üyesi Robin Selam, geçtiğimiz Pazartesi yaptığı açıklamada, “IKBY’nin, petrolü dışarı ihraç eden şirketlere 30 milyar dolara yakın borcu var. Merkezi hükümetin 4 yıllığına IKBY’nin bütçesini göndermemesi, IKBY’yi petrol ihraç etmeye ve merkezi hükümete dayanmamaya zorladı” ifadelerini kullandı.
Irak Petrol Bakanlığı'ndan önceki gün yapılan açıklamada, İran’ın Irak tarafına Basra (Arap) Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi sularında seyrüsefer özgürlüğü noktasında ‘güvence’ verdiği bildirildi.
Söz konusu güvencenin, Başbakanı Adil Abdulmehdi başkanlığındaki Irak heyetinin, geçtiğimiz Pazartesi İran’a düzenlediği ziyaret sırasında geldiği belirtildi.
Irak Petrol Bakanlığı’nın açıklamasında, ifadelerine yer verilen Petrol Bakanı Samir el-Gadban, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin Tahran’ı ziyaret eden Irak heyetine Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi sularında seyrüsefer özgürlüğü noktasında ‘güvence’ verdiğini ifade etti.
Gadban, “Günlük ortalama 18 bin varil petrol taşınan Hürmüz Boğazı uluslararası ve bölge ülkelerine ait petrol tankerlerinin geçişleri için önem arz ediyor. Irak, katı ve sıvı gazın yanı sıra Hürmüz Boğazı üzerinden günlük 3.4 ile 3.5 milyon varil arasında petrol ihracatı gerçekleştiriyor” dedi.