Buteflika’nın partileri, Cezayir’in siyasi sahnesine geri dönüyor

Buteflika’nın partileri, Cezayir’in siyasi sahnesine geri dönüyor
TT

Buteflika’nın partileri, Cezayir’in siyasi sahnesine geri dönüyor

Buteflika’nın partileri, Cezayir’in siyasi sahnesine geri dönüyor

Cezayir’deki yandaş partiler, 22 Şubat’ta halk hareketinin başlamasından bu yana mazruz kaldıkları izolasyonun üstesinden gelmeye çalışıyor. Söz konusu partiler, son birkaç hafta içerisinde krizden kurtulmak için siyasi girişimler sunarak, çeşitli güncel konular hakkında görüşlerini ifade ederek ve birkaç konuya dair açıklama ve eleştiriler yaparak güçlü bir şekilde geri döndü.
Siyasi girişim
Yönetimin en güçlü ve en büyük partileri olan Kurtuluş Cephesi (FLN) ve Demokratik Ulusal Birlik (RND) partileri, liderlerinin yolsuzluk suçlamasıyla tutuklanması dolayısıyla sahneden neredeyse tamamen geri çekilmelerinin ardından tıkanıklıktan kurtulmak için siyasi girişimlerde bulunuyor. Bu çerçevede RND, “Cumhuriyetçi Dönüşüm” başlığıyla bir girişim ortaya koyarken, FLN de 7 Ağustos günü partinin girişimini ilan etmek amacıyla yaklaşık 800 üyesini harekete geçirdi.
Yandaşların Zekası
Siyaset Bilimi Profesörü Rabah Lounici, Independent Arabiya’dan Ali Yahi’ye yaptığı açıklamada, otoritenin, hareketlilik şokunu üzerinden atmak için zamana ihtiyaç duyduğunu, ardından gençler, seçkinler ve aydınlar gibi tarafların girişim ve forumlarıyla ortaya koyulan fırsatlarla geri döndüğünü belirtti. Lounici, “Bu fırsatlar, FLN ve RND başta olmak üzere yandaş partilerin dağıtılması talebi de dair hareketin bazı taleplerinin çarpıtılmasında ciddi şekilde rol oynadılar. Tüm bunlar da hareketliliğin dışlayıcı olmaması gerektiği bahanesiyle oldu” şeklinde konuştu.
Lounici, yandaş partilerin, kendilerini yeniden üretmeyi başardıklarına inandığını ifade etti. Söz konusu partilerin, Abdulaziz Buteflika’nın destekçileri olduğunu söyleyen Lounici, bunların muhalefetin bölünmesini ve aralarında uzlaşı sağlanamamasını desteklediklerini ifade etti. Rabah Lounici, yandaş partilerin, hareket içerisinde ideolojik ve kimlik tartışmalarının oluşmasında büyük rol oynadığını belirtirken, halk hareketinin 1988 sonrasında alınan dersten fayda sağlamadığını da söyledi.
Dışlama yok
FLN’nin Genel Sekreteri Muhammed Cemii, yaptığı açıklamada partinin, bu tür zor ve belirleyici koşullarda Cezayir’i, siyasi meraklıların ellerine bırakmayacağını söyleyerek, krizden çıkmanın tek yolunun, “hiçbir partiyi dışlamayan diyalog ve adil cumhurbaşkanlığı seçimleri düzenlemek” olduğunu vurguladı. Cemii, bazı diyalog komitesi üyelerinin ve muhalefet partilerinin, ülkenin tanık olduğu krizin sorumluluğunu iktidar partiye yüklemeye çalıştığını ve krize katkıda bulunanların, halk hareketinin taleplerine cevap olarak uzaklaştırıldığını edildiğini ifade etti.
FLN, durumu görüşmek ve ülkenin yaşadığı siyasi krizi çözme yollarını incelemek için iki gün boyunca bir araya gelecek. Toplantıların, krizi sona erdirecek siyasi bir girişimin ilanıyla bitmesi bekleniyor.
Cumhuriyetçi Dönüşüm
Aynı şekilde RND de krizden kurtulmak ve halkın taleplerini şekillendirmek için “Cumhuriyetçi Dönüşüm” başlıklı bir siyasi girişim ortaya koydu. Bu bağlamda partinin Genel Sekreteri İzzeddin Mihubi, geçen çarşamba günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “popülizme” atıf yaparak partinin, demokratik toplumun siyasi haritadan dışlanmasını kabul etmeyeceğini belirtti.
Mihubi, ortaya koyulan girişimlerin ciddi olduğuna inandığını söyleyerek, ancak bazı tarafların dışlanması sonucu cesaret eksikliğine ve başarısızlık belirtilerine tanık olduklarına dikkati çekti. Genel Sekreter, parti yandaşı gençlerin, baştan beri halk hareketine katıldığını hatırlatarak, daha önce kabul edilen uygulamaların çoğunu yeniden gözden geçirme ve tüm girişimlere açık olma zamanı geldiğinin de altını çizdi.
Medya, muhalifleri gizliyor
Rabah Lounici, yandaş partiden aktivistlerin, muhaliflerin girişimlerini engelleme faaliyetlerine değerlendirirken, bunların bir hükümet medyası tarafından da desteklendiğini vurguladı. Muhaliflerin kaybolmadığını söyleyen Lounici, aksine bunların faaliyetlerini açıklamaktan kaçındığını belirtti. Lounici, “Medya, Demokrat Alternatif güçlerin, ulusal bir toplantıya hazırlanan taraflarla temaslarından neden bahsetmiyor?” şeklinde konuştu.
 Ülkedeki mevcut durumun takipçileri, muhalefetin “ortadan kaybolma” sebeplerini, Genelkurmay Başkanı Ahmed Kayid Salih’in son konuşmasına bağladı. Kayid Salih, diyaloğun, dikte etme noktasına ulaşan önkoşullardan uzak tutulması çağrısında bulunmuştu. Aynı şekilde söz konusu kaynaklar, herhangi bir diyaloğa başlamadan önce muhalif güçlerin ve Demokrat Alternatif’in ortaya koyduğu ve Diyalog ve Arabuluculuk Komitesi tarafından Cumhurbaşkanı Abdulkadir bin Salih’e sunulan ön koşullara dikkati çekti.



Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
TT

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)

Geçtiğimiz salı akşamı, Libya’nın eski lideri Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünün açıklanmasıyla birlikte, uzun soluklu bir siyasi sürecin de sonuna gelindi. Yıllar boyunca uluslararası alanda ‘rejimin kabul edilebilir yüzü’ ve babasının iktidarının muhtemel varisi olarak görülen Seyfülislam Kaddafi, 2011 sonrası dönemde ise uluslararası düzeyde aranan bir sanığa dönüştü. Daha sonra başkanlığa aday olarak ortaya çıkan Kaddafi, gölgelerden çıkarak yeniden Libya’daki siyasi kutuplaşmanın merkezine yerleşti.

Peki Seyfülislam Kaddafi kimdi ve siyasi kariyeri boyunca hangi rolleri üstlendi?

‘Geçiş projesi’ olmaya çalışan rejimin oğlu

Seyfülislam Kaddafi, 25 Haziran 1972’de doğdu ve babasının onlarca yıl yönettiği Libya’da büyüdü. 1990’lı yıllarda Trablus’ta mimarlık eğitimi alan Kaddafi, daha sonra Batı ağırlıklı bir eğitim yolunu izleyerek Avusturya’da işletme eğitimi gördü. Akademik kariyerini ise 2008 yılında Londra Ekonomi Okulu’ndan (LSE) aldığı doktora derecesiyle tamamladı. Bu eğitim süreci, ona aynı anda hem ‘teknokrat’ hem de ‘elit’ bir imaj kazandırdı.

dferg
Libya lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam, 23 Ağustos 2011 tarihinde başkent Trablus'ta destekçilerini selamlıyor. (Reuters)

Ancak eğitim, siyasetten bağımsız bir unsur olmadı. Çeşitli anlatımlara göre Seyfülislam Kaddafi, bu süreçte Batılı çevreler ve etkili isimlerle geniş bir ilişki ağı kurdu; babasının rejimine temkinli yaklaşan başkentlerle Libya arasında bir köprü olarak kendini konumlandırmasında bu bağlantılar belirleyici rol oynadı.

‘Uluslararası bir figür’ olarak yükselişi ve uzlaşma dosyaları

2000’li yılların başından itibaren, herhangi bir resmî ve sürekli devlet görevi üstlenmemesine rağmen, Seyfülislam Kaddafi’nin adı hassas dosyalarda öne çıkmaya başladı. Dış uzlaşma süreçlerinde ve arabuluculuk girişimlerinde rol oynadı; adı, tartışmalı dönüm noktalarıyla birlikte anıldı. Bunlar arasında Lockerbie davası kapsamında yürütülen tazminat düzenlemeleri ile Batı’yla kademeli normalleşme sürecine ilişkin dosyalar yer aldı. Bu dönemde Seyfülislam, ekonomik ve siyasi modernleşmeden söz eden bir ‘reformcu’ figür olarak lanse edilirken, babasının kurduğu yönetim yapısıyla açık bir kopuş ilan etmedi.

Söz konusu yıllarda, uluslararası alandaki varlığını yönetmek üzere etrafında idari, mali ve medya alanlarında çalışan bir ekip oluşturuldu. Lüks bir yaşam tarzı ve geniş ilişki ağlarına işaret eden göstergeler dikkat çekti. Batılı bir gazetecilik anlatısı, Londra’daki ikameti süresince yürütülen yazışmalar, düzenlemeler ve halkla ilişkiler faaliyetlerini, 2011’de Muammer Kaddafi yönetimine karşı patlak veren ayaklanma öncesindeki ‘perde arkasına’ açılan nadir bir pencere olarak tanımladı.

Londra'da: Bağlantılar ve aracılar

İngiltere’de bulunduğu dönemde, özel hayat ile kamusal alan arasındaki sınırlar giderek iç içe geçti. Prestijli bir üniversitede eğitim, iş dünyasından çevrelerle ve siyasi figürlerle kurulan ilişkiler ile güvenlik ve gayriresmi temsil gereklilikleri çerçevesinde çeşitli kurum ve yapılarla temaslar bu sürecin parçaları oldu.

fevf
Libya'nın eski lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam Kaddafi, 25 Mayıs 2014 tarihinde Zintan şehrindeki bir hapishane içinden duruşmaya katılıyor. (Reuters)

Buna paralel olarak, belirli dosyalar etrafında halkla ilişkiler faaliyetleri yoğunlaştı. Bunların başında, İngiltere’de ve uluslararası alanda uzun süre tartışma konusu olan Lockerbie hükümlüsü Abdülbasit el-Megrahi’nin serbest bırakılmasına yönelik girişimler geldi. Batılı raporlara göre bu süreç, medya ve siyasi baskı faaliyetleriyle birlikte yürütüldü.

2011... Devrimle yüzleşme

Şubat 2011’de Libya’da başlayan protestolar ve ardından patlak veren savaşla birlikte, Seyfülislam Kaddafi’nin söylemi de değişti. ‘Reform’ vurgulu çizgiden açık bir meydan okuma diline geçen Kaddafi, rejimi savunan ve muhaliflerini tehdit eden açıklamalarla kamuoyunun karşısına çıktı. Bu tablo, birçok gözlemciye göre, onu sistem içinde ‘yumuşak bir alternatif’ olarak konumlandıran imajın sona erdiği kırılma noktası oldu. Bu gelişmelerin ortasında, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) 27 Haziran 2011’de Seyfülislam Kaddafi hakkında insanlığa karşı suçlar kapsamında tutuklama kararı çıkardı.

sdf8o98
Seyfülislam Kaddafi, 19 Kasım 2011'de Libya'nın Zintan kentinde bir uçakta otururken (Reuters)

Trablus’un düşmesi ve Muammer Kaddafi’nin öldürülmesinin ardından, Kasım 2011’de Seyfülislam Kaddafi’nin yakalandığı açıklandı. Böylece, uzun süreli tutukluluk ve kamuoyundan uzak bir dönemle tanımlanan yeni bir sürece girildi.

Trablus’taki bir mahkeme, 2015 yılında, Seyfülislam Kaddafi’yi gıyabında kurşuna dizilerek idam cezasına çarptırdı. Yaklaşık 30 Kaddafi dönemi yetkilisiyle birlikte yargılandığı davada, babasının iktidarına karşı ayaklanma sırasında göstericilerin öldürülmesi de dahil olmak üzere savaş suçlarından hüküm giydi. Ancak söz konusu karar daha sonra iptal edildi.

Kayboluş ve ardından 'siyasi geri dönüş'

Seyfülislam Kaddafi’nin 2017 yılında bir af yasası kapsamında serbest bırakıldığı duyuruldu. Bu tarihten sonra kamuoyundaki görünürlüğü sınırlı kalan Kaddafi, 2021’de başkanlık seçimleri için adaylık başvurusunda bulunarak yeniden gündeme geldi. Gür sakalı ve geleneksel kıyafetleriyle verdiği görüntü, eski rejim yanlılarının toplumsal tabanının bir kesimiyle uzlaşma mesajı olarak yorumlanırken, yıllar süren bölünmenin ardından merkezi devlet fikrini yeniden canlandırma çabasına da işaret etti.

Ancak bu geri dönüş, hukuki ve siyasi engellere takıldı. Libya içindeki önceki yargılamalar ve verilen hükümler ile UCM’nin tutuklama kararının yürürlükte olması, Seyfülislam Kaddafi’nin adaylığını tartışmalı bir mesele haline getirdi.

Öldürülmesi

3 Şubat 2026’da Libya’nın resmi haber ajansı, Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünü duyurdu. Seyfülislam’ın siyasi ekibinin başkanı Abdullah Osman, Libya el-Ahrar televizyon kanalına yaptığı açıklamada, 53 yaşındaki Seyfülislam Kaddafi’nin evinde dört kişilik bir grup tarafından öldürüldüğünü söyledi. Osman, “Dört silahlı kişi Seyfülislam’ın ikametgâhına girdi, güvenlik kameralarını devre dışı bıraktıktan sonra kendisini öldürdü” ifadesini kullandı.


Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)
TT

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)

Alman Silahlı Kuvvetleri, Ortadoğu'daki gerginliğin tırmanmasıyla birlikte "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'ta konuşlandırılan asker sayısını azaltacağını duyurdu.

Alman ordusunun operasyon komuta merkezi, artan bölgesel gerginlikleri gerekçe göstererek dün, görev için varlığı gerekli olmayan personelin geçici olarak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'den çekileceğiniaçıkladı.

Askeri bir sözcü, yeniden konuşlandırılacak asker sayısını veya bölgede kalacak gücün büyüklüğünü belirtmekten kaçındı.

Şarku’l Avsat’ın Alman Der Spiegel dergisinden aktardığına göre bu adım, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında potansiyel bir askeri gerilimin artması riskine yanıt olarak atıldı.

Dergi, Washington ve Tahran arasındaki devam eden ve artan gerilimler nedeniyle bu adımın gerekli olduğunu belirten bir parlamento brifingine atıfta bulunarak, Almanya'nın Kuzey Irak'taki askeri varlığını önemli ölçüde azaltmayı planladığını bildirdi.

Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise bu adımı ihtiyati bir önlem olarak nitelendirerek, kalan personelle temel görevlerini yerine getirmeye devam edeceğini vurguladı.

Kararın, sahadaki çok uluslu ortaklarla yakın bir koordinasyon içinde alındığını belirten yetkili, Alman askerlerinin güvenliğinin en büyük öncelik olduğunu vurguladı.

Almanya, DEAŞ'ın yeniden ortaya çıkmasını önlemek amacıyla Irak güçlerine eğitim de dahil olmak üzere Irak'ı desteklemek için uluslararası bir misyona katılıyor.

Misyon Erbil'e odaklanmış durumda, ancak Der Spiegel'in haberine göre son zamanlarda yaklaşık 300 Alman askeri ülke genelinde, çoğunlukla Ürdün'de konuşlandırıldı.


CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
TT

CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada, güçlerinin 27 Ocak ile 2 Şubat tarihleri ​​arasında Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu. X platformu üzerinden dün yayınlanan açıklamada CENTCOM, DEAŞ’ın iletişim merkezlerini ve silah depolarını tespit edip imha ettiğini belirtti.

CENTCOM Başkanı Brad Cooper, “Bu saldırılar, DEAŞ’ın Suriye'de yeniden güçlenmesini önleme kararlılığımızın altını çiziyor… ABD'nin, bölgenin ve tüm dünyanın güven içinde yaşayabilmesi için DEAŞ’ın kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasını sağlamak üzere Küresel Koalisyon ile koordineli olarak çalışıyoruz” dedi.  

CENTCOM açıklamasında, askeri operasyonlarının son iki ayda 50'den fazla DEAŞ üyesinin öldürülmesi veya yakalanmasıyla sonuçlandığı vurgulandı.