​Cezayir’de eylemciler “sivil isyan” ilan etti

Göstericiler, 9 Ağustos’ta protestolarına devam etti. (AFP)
Göstericiler, 9 Ağustos’ta protestolarına devam etti. (AFP)
TT

​Cezayir’de eylemciler “sivil isyan” ilan etti

Göstericiler, 9 Ağustos’ta protestolarına devam etti. (AFP)
Göstericiler, 9 Ağustos’ta protestolarına devam etti. (AFP)

Başkent Cezayir’de 25’inci haftasına giren protesto yürüyüşleri, 9 Ağustos’ta da devam etti. Eylemciler, yönetimin çağrı yaptığı diyaloga karşı sloganlar attı. Aynı şekilde eylemcilerin taleplerini karşıladıklarını duyuran Genelkurmay Başkanı’nın konuşmasının ardından artan gerilimle birlikte “sivil isyan” ilan edildi.
Cuma Namazı’nın hemen ardından Maurice Audin ve Merkez Postane meydanları alınan ağır güvenlik önlemlerine rağmen  kavurucu sıcağın altında eylemcilerle doldu. Meydanda kaç toplandığına dair değerlendirme yapılamazken 22 Şubat’ta başlayan ayaklanmaya kıyasla sayıda düşüş olmasına ve aşırı sıcağa rağmen meydanlar oldukça kalabalıktı. Meydanlarda güvenlik güçleri, eylemcileri engellemek üzere başkent Cezayir’in girişlerine barikatlar kurdu.
Geçen hafta isyan işaretleri ortaya çıktığında, önceki haftalara göre sayıları az olan eylemciler “Sivil isyan geliyor” sloganları atmıştı. Sabahın erken saatlerinden bu yana eylemcilerin ana ekseni olan Dabduş Murad Caddesi’nin iki yanı boyunca polis araçları konuşlandı. Eylemciler, yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin şartlarını belirlemek amacıyla istişarelerde bulunmak için Cezayirli yetkililer tarafından görevlendirilen Diyalog Komitesi Koordinatörü Kerim Yunus’a karşı da sloganlar attı. Eski Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika’nın 2 Nisan’da istifa etmesi sonrasında 4 Temmuz’da karar verilen seçimler süreç içinde iptal edilmiş ve yeni seçimlerin gerçekleşmesini sağlamak üzere Diyalog Komitesi kurulmuştu.
Bu kuruluş, geçen perşembe günü cumhurbaşkanlığı seçimlerinin bir an önce yapılması çağrısında bulunmuş, ancak “sahtekar” olarak nitelendirilen Başbakan Nureddin Bedevi’nin süreçte yer almaması istenmişti. Eylemciler tarafından, Buteflika rejiminin sembollerinden biri olarak görülen Bedevi’nin istifası talep ediliyor. 
Aynı şekilde Genelkurmay Başkanı Ahmed Kayid Salih’in, geçen perşembe günü “Eylemcilerin, temel talepleri gerçekleşti, yalnızca cumhurbaşkanlığı seçimleri kaldı” açıklamasına rağmen proestocular 9 Ağustos’ta rejim sembollerinin yer olduğu yönetimle herhangi bir diyalogu kabul etmediklerini yineledi. “Çetelerle diyaloga hayır” sloganları atıldı.
Geçen perşembe günü inşaat sektöründe çalışanların bir kısmı ve bazı telekomünikasyon görevlilerinin yanı sıra cep telefonu ve ev aletleri üretiminde yönetici olan Abdurrahman bin Hamadi de dahil olmak üzere toplam 40 kişi yolsuzluk suçlamasıyla hapis cezasına çarptırıldı. Duruşmaların Yüksek Mahkeme’de görülmesi bekleniyor.
Son haftalarda ülkenin dört bir yanından Genelkurmay Başkanı’nın uyarılarına rağmen çoğu Amazig (Berberi) bayrağı kaldıran 60 eylemci hapse atıldı.
Eylemciler, serbest bırakabilecekleri duruşmaların görülmesini bekliyor.
34 yaşındaki banka çalışanı Naima, “Hareketin taleplerinin karşılandığını söylüyorlar. Hiçbir şey görmedim” açıklamasında bulundu. Naima, Fransız Haber Ajansı’na (AFP) yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Sivil isyan çağrılarını duyuyorsunuz. Uygulanması zor olabilir. Ama bana göre yaklaşık 6 aydır (protesto hareketinin başlamasından bu yana) isyandayız. Hükümetin gitmesini istedik. Ama halen yerlerindeler. Bin Salih’in gitmesini istedik, görev süresi uzatıldı.”
Geçici Cumhurbaşkanı Bin Salih’in görev süresinin 9 Temmuz’da sona ermesi gerekiyordu ancak Anayasa Konseyi yeni bir cumhurbaşkanı seçilene kadar görevde kalmasına karar verdi.
“Hepiniz gideceksiniz”, “Kayid Salih hainlerle birlikte”, “Sivil devlet, askeri devlet değil” sloganları atan eylemciler, 9 Ağustos’ta Maurice Audin ve Merkez Postane meydanları arasında gruplar halinde yürüyüş düzenledi.
57 yaşındaki kamu görevlisi Hasan duruma dair şunları söyledi:
“Her cuma günü sıcağa ve kızgın güneşe rağmen gösteri düzenleyeceğiz. Otorite sesimizi duymak ve taleplerimize cevap vermek zorunda kalacak. Talebimiz açık; Buteflika rejiminin tüm sembollerinin ayrılması. Buteflika’nın 20 yıldır iktidarda kalmasını sağlayan bu sahtekarlarla seçim yapmamız mümkün değil.”



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.