​Husiler ilk kez Yafa’ya saldırdı

Husi milisleri (Arşiv - Reuters)
Husi milisleri (Arşiv - Reuters)
TT

​Husiler ilk kez Yafa’ya saldırdı

Husi milisleri (Arşiv - Reuters)
Husi milisleri (Arşiv - Reuters)

Husi milisler, meşru hükümete yönelik gerçekleştirdiği darbeden bu yana ilk kez Lahic ilinin kuzeyinde bulunan Yafa bölgesinde yeni bir cephe açtı.
Sahadaki bu gelişmeler, Yemen ordusunun Sana’da ilerlediği, Beyda ilinde çatışmaların yaşandığı ve milislerin Hudeyde’deki varlıklarını güçlendirmeye devam ettiği bir zamanda gerçekleşti.
Yemen askeri kaynakları tarafından aktarılan bilgilere göre Sana’nın kuzeydoğusunda bulunan Nehm ilçesindeki çatışmalar sırasında çok sayıda milis lideri öldürüldü. Yemen Ordusu'na bağlı Direniş Tugayları Basın Merkezi tarafından yapılan açıklamada, ulusal ordu güçleri tarafından gerçekleştirilen bir dizi saldırının ardından milis saflarında aralarında 10 kadar saha komutanının da bulunduğu çok sayıda kişi öldü ve yaralandı. Kaynaklar, Husi saflarında öldürülenler arasında Arhab ilçesinden 18 milisin bulunduğunu belirtti. Ayrıca geçtiğimiz iki gün içerisinde cephede yaşanan çatışmalarda 36'dan fazla kişinin öldüğü, 69'dan fazla kişinin ise yaralandığı kaydedildi.
Yafa’da bir ilk
Lahic ve Beyda illerindeki kaynakların aktardığı bilgilere göre Husiler ilk kez Lahic ilinin kuzeyinde bulunan Yafa bölgesinde yeni bir cephe açtı. Kaynaklar, güvenlik kuvvetlerinin dün sabaha kadar devam eden milis saldırılarını geri püskürttüklerini ve ayrıca milislerin hala Beyda ilindeki varlıklarını güçlendirmek için buraya yoğun takviyelerde bulunduklarını teyit etti. Kaynaklar, milislerin gizli güvenlik noktasını kontrol altına aldıkları yönündeki haberleri yalanladı. Ancak bölgeye ağır askeri teçhizat seferber etme çalışmalarının yanı sıra milislerin bölgedeki bombalama eylemlerinin devam ettiğini ifade etti. Ayrıca kaynaklar, milisler tarafından Yafa ilinin kuzeydoğusunda bulunan Reyşan bölgesi ve Sabır Dağı’ndaki askeri mevkilere yönelik saldırılar gerçekleştirildiğini ve İran destekli Husi saldırılarını geri püskürtmek için Yafa cephesine güney direnişinden kuvvetlerin sevk edildiğini açıkladı.
Öte yandan sahada yaşanan bir diğer gelişmede ise İran tarafından desteklenen Husi milisler, ana kaleleri olan Saada’da ulusal ordu ve meşruiyeti desteklemek için kurulan Arap koalisyonu güçleriyle yaşanan çatışmalarda milis ve maddi kayıplar verdi. Öte yandan koalisyonun desteğini alan ulusal ordu, milis mevkilerine yönelik gerçekleştirdiği şiddetli saldırıların ardından sahada ilerleme kaydetti.
3. Tugay Sınır Muhafızları Komutanı General Hayel el-Kaşayi, ordu kuvvetleri tarafından ülkenin güneybatısında stratejik bir öneme sahip olan en-Nar Dağı bölgesindeki milis mevkilerine saldırılar gerçekleştirildiği ve el-Ariz Vadisi’nde yeni alanların kontrol altına alındığı açıklamasında bulundu. Yemen Savunma Bakanlığı'na bağlı September Net sitesinde yer alan açıklamada, ordu güçlerinin bu alanlarda sağlamış olduğu kontrolün en-Nar Dağı’nın zirvesine ulaşımı kolaylaştıracağı belirtildi. Öte yandan saldırılarda milislere ait mekanizmaların imha edildiği kaydedildi.
Askeri bir kaynağın aktardığına göre Arap koalisyonu savaşçıları, Saada'nın doğusunda bulunan Kitaf’ta milislere ait askeri araçlardan birini imha etti. Kitaf askeri eksenine bağlı olan basın merkezinden yapılan açıklamada, General Redad el-Haşimi’nin öncülüğündeki ordu güçleriyle İran'ın Yemen’deki kolu olan Husi milisler arasında çatışmalar patlak verdi. Makineli tüfeklerin, ağır silahların ve hava toplarının kullanıldığı çatışmalarda hükümet güçleri, temas hatlarında bulunan bir dizi mevkiyi kontrolü altına almayı başardı.
Bir diğer askeri kaynaktan elde edilen bilgilere göre Saada'nın batısında bulunan Razih bölgesinde ise Ulusal Ordu güçlerine bağlı olan topçu birlikleri tarafından bir dizi milis mevkiinin bombalanmasının ardından, milis saflarında ölüm ve yaralanma olayları yaşandı. Açıklamada, söz konusu bombalamaların, milisler tarafından ordu güçleri pozisyonlarının bombalanmaya başlamasının ardından gerçekleştirildiği kaydedildi.
Öte yandan Beyda ilinin kuzeyinde bulunan ez-Zaher ilçesinde ordu güçleri ile milis unsurları arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Bu çatışmalar, ordu güçlerinin milisleri geri püskürtmesi ve onları aynı ilçede bulunan bir diğer cepheye çekilmek zorunda bırakmasının ardından yaşandı.
Bunun yanı sıra milisler, Kurban Bayramı’nın ilk gününden bu yana Hudeyde şehrindeki ihlallerini artırıyor ve kontrol altına alınan bölgelerde bulunan ortak güçlerin mevkilerini hedef almaya devam ediyor. Geçtiğimiz saatlerde es-Saleh kentinin doğusunda konuşlanan ortak güçlerin pozisyonları, milisler tarafından top atışları ve ağır silahlarla gerçekleştirilen saldırılara tanık oldu.
Batı Sahil Cephesi'ndeki Amalika Tugayları tarafından yapılan açıklamada, milislerin kontrolleri altında bulunan bölgelerden getirdikleri çeşitli silahlardan oluşan büyük bir teçhizatı, Hudeyde ilindeki farklı cephelere ve bölgelere doğru taşıdıkları kaydedildi. Öte yandan milisler, Tahita ilçesindeki el-Cebeliye bölgesinde bulunan ortak güçlere ait pozisyonların yanı sıra çok sayıda mahalleyi ve yerleşim yerini de ağır silahlarla hedef aldı. Askeri kaynaklar tarafından yapılan açıklamada, Husi milislerinin vatandaşların evlerine top mermileri attığı kaydedildi. 5. Askeri Bölgedeki ulusal ordu güçleri tarafından geçtiğimiz Pazar günü yapılan açıklamada, darbeci Husi milisleri tarafından fırlatılan bir silahlı insansız hava aracının (SİHA) düşürüldüğü kaydedilmişti. Ayrıca düşürülen milis SİHA’sının Hacca ilindeki ulusal ordu güçlerinin pozisyonlarını araştırmaya çalıştığı belirtilmişti.



Trump'ın girişimi ve Rönesans Barajı: Son derece istikrarsız bir jeopolitik ortamda Mısır'ı desteklemek

ABD Başkanı Donald Trump, Dünya Ekonomik Forumu sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump, Dünya Ekonomik Forumu sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü (Reuters)
TT

Trump'ın girişimi ve Rönesans Barajı: Son derece istikrarsız bir jeopolitik ortamda Mısır'ı desteklemek

ABD Başkanı Donald Trump, Dünya Ekonomik Forumu sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump, Dünya Ekonomik Forumu sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü (Reuters)

Amr İmam

ABD Başkanı Donald Trump, Mısır ve Etiyopya arasında Nil sularının paylaşımı konusunda uzun süredir devam eden anlaşmazlık konusunda arabuluculuk teklifinde bulundu; bu, ilk bakışta Kahire'ye yönelik olumlu bir jest gibi görünebilir. Nitekim Mısır, İsrail ile imzaladığı barışı onlarca yıldır korudu, hayati önem taşıyan Süveyş Kanalı'nı güvence altına aldı, güvenlik, istihbarat ve askeri iş birliği alanlarında Washington için önemli bir ortak olmaya devam etti ve kırılgan ancak devam eden Gazze ateşkesine ulaşılmasında önemli bir rol oynadı.

Ayrıca, dünya liderlerinin Barış Konseyi’nin yetkilerinin genişlemesi ve karar alma mekanizmalarının şeffaf olmaması konusunda endişelerini dile getirdiği bir dönemde, Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin, etrafında dönen tartışmalara rağmen, yeni kurulan Barış Konseyi'ne katılma konusunda Trump'ın davetini kabul etmesi, bu oluşuma çok ihtiyaç duyduğu uluslararası meşruiyeti kazandırdı

Bununla birlikte, ABD'nin arabuluculuk teklifi, bölgede, Kızıldeniz kıyısında ve Afrika Boynuzu'nda jeopolitik dönüşümlerin hızlandığı, ittifakların değiştiği ve güç dengesinin yeniden şekillendiği bir anda geldi. Bu zamanlama, girişimin gerçekten on yıldan fazla süren bir anlaşmazlığı çözmeyi mi amaçladığı yoksa başka stratejik çıkarlara mı hizmet ettiğini sorgulamayı gerektiriyor.

Mısır-Etiyopya anlaşmazlığının merkezinde, Mısır'ın tatlı su kaynağı olan Nil Nehri'nin ana kolu olan Mavi Nil üzerinde inşa edilen Etiyopya’nın Büyük Rönesans Barajı yer alıyor. İnşaatına on yıldan fazla bir süre önce başlanmasından bu yana, milyarlarca dolarlık bu hidroelektrik projesi, bölgesel bir altyapı girişiminden Kahire'deki karar vericiler için sürekli bir endişe kaynağına ve zaten ciddi bir su kriziyle karşı karşıya olan 110 milyon Mısırlı için ufukta duran bir tehdide dönüştü.

Ağustos 2025'te tam kapasite faaliyete geçen baraj, Mısır'ın su güvenliğine doğrudan ve uzun vadeli bir tehdit oluşturuyor. Mısır, tatlı su ihtiyacı için neredeyse tamamen Nil Nehri'ne bağımlı ve mevcut uluslararası anlaşmalara göre uluslararası alanda kabul gören  55,5 milyar metreküp su payına sahip.

Ancak, barajın devasa rezervuarı, su akışında önemli aksamalara neden olabiliyor. Yıllar boyunca yapılan dolum sırasında Etiyopya, Mısır'a akacak olan muazzam miktarda suyu tuttu. Elektrik üretimine başlandıktan sonra bile, baraj Mısır'ın yıllık su payının önemli bir bölümünün akışını engellemeye veya kontrol etmeye devam ediyor.

Şarku’k Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı analize göre Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı, mecliste yaptığı son konuşmada, devletin, su akışındaki azalmanın doğrudan etkilerinden vatandaşlarını korumak amacıyla, atık su arıtma tesislerinin genişletilmesinden deniz suyu arıtma kapasitesinin artırılmasına ve su tasarrufu projelerine yatırım yapılmasına kadar, krizi hafifletecek önlemler için on milyarlarca Mısır lirası harcadığını açıkladı.

Bu maliyetli önlemler şimdiye kadar şoku hafifletmeye yardımcı oldu, ancak Mısır uzun vadede çok daha büyük kayıplar ile yüzleşmeye hazırlanıyor. Normal hidrolojik koşullar altında, baraj mevcut su akışının azalmasına yol açtı. Kuraklık veya uzun süreli kıtlık dönemlerindeyse, ekonomide geniş çaplı bir aksama, tarım sektörünün çöküşü ve zaten dünyanın en çok su sıkıntısı çeken ülkelerinden biri olan Mısır'da ciddi su kıtlığı gibi yıkıcı sonuçları olabilir.

fgthy
Rönesans Barajı'nın açılış töreninde barajın önünde dalgalanan Etiyopya bayrağı, 9 Eylül 2025 (AFP)

Mısır, Eylül ve Ekim 2025'te, yağmur mevsiminde büyük miktarda suyun planlanmamış bir şekilde serbest bırakılması sonucu Nil Vadisi'nin geniş alanlarının, tarım arazilerinin ve köylerin sular altında kalması ile birlikte barajın kötü yönetiminin tehlikelerine dair erken bir uyarı almış oldu. Bundan kaynaklanan zarar ve kayıplar, devam eden iç savaşın devletin bu tür ani sellere hazırlanma veya bunları kontrol altına alma kapasitesini engellediği Sudan'da daha da şiddetliydi.

Değişen jeopolitik

Yıllardır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Rönesans Barajı üzerindeki anlaşmazlığı Mısır devleti için varoluşsal bir tehdit olarak tanımladı. Kahire'nin krizi çözmek için harcadığı yoğun diplomatik çabalara rağmen, ABD Başkanı Donald Trump'ın arabuluculuk teklifi, bölgesel jeopolitik sahnede derin dönüşümlerin yaşandığı bir anda geldi; bu dönüşümler, Mısır'ın dizginleri ele geçirme eğiliminin giderek arttığını yansıtıyor.

Son on yılda Mısır, Addis Ababa'ya barajın işletilmesi konusunda bağlayıcı bir anlaşmaya varılması için baskı yapmak da dahil olmak üzere, mevcut tüm siyasi ve diplomatik yolları denedi. Bu yollar tükendiğinde, Kahire, Nil sularındaki hayati payını korumak ve Etiyopya'nın barajı siyasi bir şantaj aracı olarak kullanmasını önlemek için proaktif önlemler almaya başladı.

Etiyopya bu tür niyetlere sahip olmadığını defalarca belirtmesine rağmen, ülkenin elektrik ihtiyacını veya komşularına elektrik ihracatı kapasitesini çok aşan baraj, Afrika Boynuzu'nda ve belki de ötesinde su gücü politikasında yeni bir dönemi başlatmak üzere tasarlanmış gibi görünüyor.

Bu meydan okumaya karşılık olarak Mısır, Eritre ve Somali'den Cibuti, Kenya ve Uganda'ya kadar Etiyopya'ya komşu ülkelerle askeri iş birliği ve ortak savunma anlaşmaları ağı kurdu. Haritalar, Kahire'nin benimsediği bir çevreleme stratejisini açıkça gösteriyor ve bu Addis Ababa'ya, Mısır'ın can damarı olan Nil'in akışına herhangi bir müdahalenin Etiyopya'yı Kahire'nin askeri ve stratejik eylem alanına dahil edeceği mesajını veriyor.

Bu hamleler ayrıca Etiyopya'nın denizcilik emellerini dizginlemeyi ve tek taraflı deklare edilen Somaliland Cumhuriyeti'nde bir deniz üssü kurarak Kızıldeniz'e erişme girişimini engellemeyi de amaçlıyor. Buna paralel olarak Somali, Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu'ndaki güç dengesini yeniden şekillendirmek için Suudi Arabistan ile bir ittifak kurmak istiyor.

Bu ittifak eğer kurulursa, Mogadişu'daki merkezi hükümeti destekleyerek Somali devletinin dağılmasını önleyecek, federasyonun tüm toprakları üzerindeki otoritesini güçlendirecek, bölgesel güçlerin Kızıldeniz ve Aden Körfezi'ne açılan güney kapısında stratejik kazanımlar elde etmek için Somali kıyılarını kullanma girişimlerine karşı koyacaktır. Sonuç olarak, daha güçlü bir Somali, Etiyopya'nın denize yönelik emellerini sınırlayacak ve jeopolitik istikrarsızlıkla dolu bir arenada Mısır'ın konumunu güçlendirecektir.


Selam: Biz silahların münhasırlığı ilkesine ve Taif Anlaşması'na bağlıyız

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cuma günü Elysee Sarayı'nda Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'ı kabul etti (AFP)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cuma günü Elysee Sarayı'nda Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'ı kabul etti (AFP)
TT

Selam: Biz silahların münhasırlığı ilkesine ve Taif Anlaşması'na bağlıyız

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cuma günü Elysee Sarayı'nda Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'ı kabul etti (AFP)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cuma günü Elysee Sarayı'nda Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'ı kabul etti (AFP)

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, "devletin güç kullanımındaki tekelinden geri adım atmayacağız" diyerek, devletin "Litani Nehri'nin güneyindeki bölge üzerinde tam operasyonel kontrol sağladığını ve orada paralel bir askeri güç oluşturulamayacağını" belirtti.

Selam, Lübnan'ın "devlet otoritesini genişletmeyi ve savaş ve barışla ilgili karar alma gücünü geri kazandırmayı içeren Taif Anlaşması'nı uygulamaya kararlı olduğunu" vurgulayarak, "Litani Nehri'nin kuzeyi ve güneyi arasında hiçbir fark olmadığını; kanunun herkese uygulanacağını" ifade etti.

Selam'ın açıklaması, Fransa ziyaretinin sona ermesinin ardından dün Paris'teki Lübnan Büyükelçiliği'nden geldi. Salam, cuma akşamı Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir araya gelmişti.

Büyükelçilikteki görüşme sırasında Selam, "Lübnan'a yatırım akışı, güvenliğin sağlanmasına ve bankacılık sektörünün reformuna bağlıdır" dedi. Ayrıca, "Başkan Macron'a mali açığı kapatma yasasının detaylarını sundum ve Uluslararası Para Fonu ile ilişkiler kurmada yeni bir aşamaya giriyoruz" ifadesini kullandı.


Suriye hükümeti, daha önce SDG’nin  kontrolünde olan bir hapishaneden 126 çocuğu serbest bıraktı

TT

Suriye hükümeti, daha önce SDG’nin  kontrolünde olan bir hapishaneden 126 çocuğu serbest bıraktı

Suriye hükümeti, daha önce SDG’nin  kontrolünde olan bir hapishaneden 126 çocuğu serbest bıraktı

Resmi medyaya göre, Suriye hükümeti dün, iki taraf arasında varılan bir anlaşmanın parçası olarak Suriye Demokratik Güçleri’nden (SDG) kontrolü ele geçirdikten sonra, ülkenin kuzeyindeki Rakka'da bulunan el-Aktan hapishanesinde tutulan en az 126 çocuğu serbest bıraktı.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre devlet televizyonunda yayınlanan görüntülerde serbest bırakılan küçükler için büyük bir karşılama töreni düzenlendiği görülürken, resmi haber ajansı SANA da hapishanede hayatta kalanların isimlerini yayınlayarak internette aranabilir hale getirdi.

Televizyon kanalı, DEAŞ üyelerinin tutulduğu el-Aktan hapishanesinden "18 yaşın altındaki 126 tutuklunun" serbest bırakıldığını bildirdi.

SDG, bu haberlerle ilgili yorum taleplerine yanıt vermedi.

SDG, son günlerde bu bölgelerde ilerleyen hükümet güçleriyle yaşanan çatışmaların ardından ülkenin kuzey ve doğusundaki geniş alanlardan çekildi.

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, bugün SDG ile ateşkesi ve üyelerinin hükümet güçlerinin saflarına entegrasyonunu içeren bir anlaşmaya varıldığını duyurdu.

Bu anlaşma, çatışma yıllarında kurdukları özerk yönetimin kazanımlarını korumayı uman Kürtlere ağır bir darbe indirdi. Bu kazanımlar arasında, Suriye'nin kuzey ve doğusundaki geniş alanları yöneten örgütlü ve eğitimli sivil ve askeri kurumlar da yer alıyordu. Anlaşma ayrıca, Şam'daki yetkililerle yapılan müzakereler sırasında ısrar ettikleri merkezi olmayan yönetim modeline de son verdi.

Cuma günü, Kürt savaşçıların El-Aktan hapishanesinden, Halep kırsalında Kürtlerin kontrolündeki Ain el-Arab (Kobani olarak da bilinir) şehrine nakli, "iki taraf arasında varılan güvenlik düzenlemeleri" kapsamında başladı.

SANA'nın orduya dayandırdığı habere göre el-Aktan mahkumlarının nakli, "İçişleri Bakanlığı'nın hapishaneyi devralıp yönetimini üstleneceği 18 Ocak anlaşmasının uygulanmasında atılan ilk adımdır."

SANA haber ajansı orduya dayandırdığı haberinde, El-Aktan cezaevindeki mahkumların naklinin, "İçişleri Bakanlığı'nın cezaevini devralıp yönetmesini öngören 18 Ocak anlaşmasının uygulanmasına yönelik ilk adım" olduğunu belirtti.