Lübnan'ın güneyinde bulunan Ayn el-Hilve’de yaşanan suikastlar ve tasfiyeler

Ayn el-Hilve Mülteci Kampı'nın bir köşesinde top oynayan çocuklar (Getty)
Ayn el-Hilve Mülteci Kampı'nın bir köşesinde top oynayan çocuklar (Getty)
TT

Lübnan'ın güneyinde bulunan Ayn el-Hilve’de yaşanan suikastlar ve tasfiyeler

Ayn el-Hilve Mülteci Kampı'nın bir köşesinde top oynayan çocuklar (Getty)
Ayn el-Hilve Mülteci Kampı'nın bir köşesinde top oynayan çocuklar (Getty)

Lübnan'ın güneyinde bulunan Ayn el-Hilve Mülteci Kampı'ndaki güvenlik durumu değişirken, silahlı çatışmalardan, karşılıklı suikastlara ve misillemelere geçildiği görünüyor. Son olarak Ebu Cendel lakaplı Usbetu'l-Ensar grubu üyesi Muhammed Tevfik Lütfi, kim olduğu bilinmeyen fakat Cunudu'ş Şam grubuna mensup olduğundan şüphelenilen silahlı bir kişi tarafından suikasta uğradı. Söz konusu eylemlerin ciddiyeti ve kamp güvenliği üzerindeki olumsuz etkileri, Filistinli grupları Lübnan güvenlik organlarıyla koordineli olarak bu operasyonları sonlandırmaya yönelik bir plan yapmaya yöneltti.
Filistin kamplarındaki güvenlik güçleri komutanı Münir el-Makdah, kampların güvenliğinin öncekinden daha iyi bir durumda bulunduğunu ve bir daha geriye dönülmeyeceğini söyledi. Şakru’l Avsat’a konuşan el-Makdah, Ayn el-Hilve Kampı'ndaki siyasi liderlerin ve güvenlik yetkililerinin, Lübnan ordusu ve güvenlik organları ile işbirliği içesinde son suikastın faillerini tespit etmek için bir soruşturma komitesi kurduklarını teyit etti. Ayrıca kamptaki güvenlik durumunu bütünüyle kontrol altına almaya yönelik net bir planlarının bulunduğunu söyledi.
Ayn el-Hilve Mülteci Kampı’nda bulunan kaynaklar, son olarak gerçekleştirilen Ebu Cendel suikastı ile iki hafta önceki Bilal el-Arkub suikastını birbiriyle ilişkilendirdiler. Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, Ebu Cendel suikastının bir misilleme ve intikam eylemi olduğunu, çünkü Ebu Cendel’in bir hafta önce el-Arkub’un ölümüne sebep olan çatışmadaki silahlı kuvvetler arasında yer aldığını ifade ettiler.
Ayn el-Hilve Mülteci Kampı, savaşın geri döneceğine dair yaşanan endişelerin gölgesinde gerginliklere, savaş çağrılarına ve silahlı çatışmalara tanık oluyor. Kamptaki Filistinli kaynaklar, Muhammed Lütfi (Ebu Cendel) suikastının, Usbetu'l-Ensar’ın Ayn el-Hilve içerisindeki gruplara yakınlığından dolayı disipline edilmesi amacıyla gerçekleştirildiğini aktardılar.
Öte yandan  Filistin Merkez Konseyi Üyesi Heysem Zuayter Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, kamp içinde gerçekleşen cinayetlerin ve suikastların terör örgütlerinin ideolojilerini taklit eden bazı gruplar tarafından gerçekleştirildiğinin düşünüldüğünü söyledi ve bu grupların ilgili örgütlerin gündemlerine hizmet ettiklerini belirtti. Zuayter, Ebu Cendel suikastının Usbetu'l-Ensar’a bir mesaj göndermek amaçlı gerçekleştirildiğinin muhtemel olduğunu düşünüyor. Nitekim Ayn el-Hilve’deki ulusal ve İslami gruplar Bilal el-Arkub’un yakalanması için gerçekleştirilen operasyona katıldılar ve Arkub çatışmalar sırasında öldürüldü. Ayrıca Zuayter, Ebu Cendel’in suikaste kurban gittiği bölgenin Filistinli ve İslami güçlerin kontrolünde olmadığına dikkat çekti.
Filistinli gruplar, Ebu Cendel suikastının Cunudu'ş Şam grubuna mensup olduğundan şüphelenilen biri tarafından gerçekleştirildiğini düşünüyor. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre, acil durum heyeti bölgeyi ziyaret etti ve Ebu Cendel’in öldürüldüğü bölgeyi kontrol eden Cunudu'ş Şam’ın üst düzey bir lideriyle görüştü. Yetkiliden suikastın gerçekleştirildiği alanın yakınlarında bulunan güvenlik kamerası kayıtlarını ve örgüt unsurlarından birini teslim etmesini talep eden heyet, unsurlarının sorgulanmasına izin vermeyeceğini dile getiren yetkiliden ret cevabı aldı.
Filistin Kuvvetleri Ortak Eylem Komitesi, Ebu Cendel suikastının ardından kamptaki en-Nur Camii’nde düzenlediği acil durum toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada katilin tutuklanması ve hak ettiği cezayı bulması için Lübnan yargısına teslim edilmesi çağrısında bulundu.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.