Sudan'da şimdi ne olacak?

Geçtiğimiz Pazar günü geçiş dönemi belgelerinin imzalandığı an (AFP)
Geçtiğimiz Pazar günü geçiş dönemi belgelerinin imzalandığı an (AFP)
TT

Sudan'da şimdi ne olacak?

Geçtiğimiz Pazar günü geçiş dönemi belgelerinin imzalandığı an (AFP)
Geçtiğimiz Pazar günü geçiş dönemi belgelerinin imzalandığı an (AFP)

Sudan Askeri Geçiş Konseyi (AGK), dün aralarında iki kadının da bulunduğu egemenlik konseyinin 11 üyesinin atanmasına ilişkin bir kararname yayınladı. Yeni konsey, 39 aylık geçiş dönemi boyunca ülke yönetimini elinde bulunduracak. Öte yandan yerel basında yer alan haberlerde, Sudanlı tarafların Nemat Abdullah Muhammed Hayr’ın yargıtay başkanı olarak atanması ve başsavcının kim olacağı hususunda uzlaşıya vardığı kaydedildi.
Egemenlik konseyinin bugün yargıtay başkanı önünde yemin etmesinin ardından askeri konsey feshedilecek ve bir sonraki oturumda başbakanın ataması yapılacak.
Egemenlik konseyi, taraflar arasında üzerinde uzlaşılan bağımsız bir şahıs ile birlikte 5 sivil ve 5 asker olmak üzere toplamda 11 kişiden oluşuyor. Orgeneral Abdulfettah el-Burhan’ın başkanlığını yapacağı konsey üyeleri arasında Korgeneral Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti), General Şemseddin Kebaşi, General Yasir el-Avad ve General İbrahim Cabir’in yanı sıra, Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) tarafından seçilen Dr. Ayşe Musa, Profesör Sıddık Tavır, gazeteci Muhammed el-Fekki Süleyman, hukukçu Hasan Şeyh İdris, Hukuk Danışmanı Kıpti Nicola İssa Abdülmesih ve Hasan el-Teayişi bulunuyor.
17 Ağustos'ta imzalanan geçiş dönemine ilişkin belgeler uyarınca egemenlik konseyi, 6’sı sivil ve 5’i asker olmak üzere 11 üyeden oluşacak. Konseye ilk 21 ay boyunca bir general başkanlık edecek ve kalan 18 ayda ise konsey başkanlığı sivillere devredilecek.
Sudan’da yoğun kamuoyu baskısının altında 12 saat süren fırtınalı bir toplantının ardından ÖDBG liderleri, 3 yıl ve 3 ay sürecek olan geçiş dönemi boyunca ülkeyi yönetecek egemenlik konseyinin 6 üyesinin kim olacağı üzerinde uzlaşıya vardı. Anayasa bildirisinde öngörülen zaman çizelgesi uyarınca egemenlik konseyi üyelerinin atamasının önceki gün gerçekleşmesi gerekiyordu. Fakat özgürlük ve değişim koalisyonu içerisinde üyelerin kimler olacağına dair yaşanan anlaşmazlıkların ardından konsey üyelerinin ataması ertelendi.
AGK ile ÖDBG, iki taraf arasında imzalanan anayasa belgesinde öngörüldüğü üzere, egemenlik konseyinin 11’inci üyesinin Kıpti Nicola İssa Abdülmesih olması konusunda uzlaştılar. Bununla birlikte el-Ayn haber ajansının bir kaynaktan aktardığına göre Sudanlı taraflar Nemat Abdullah Muhammed Hayr’ın yargıtay başkanı olarak atanması hususunda da uzlaştı.
Askeri konseyin feshedilmesinin öncesinde egemenlik konseyinin yemin edebilmesi için Nemat Hayr’ın yargıtay başkanı olarak atanmasına ilişkin kararnamenin yayınlanması bekleniyor. Bunun yanı sıra taraflar arasında, başsavcının kim olacağına ilişkin anlaşmazlıkların çözümü üzerine müzakereler devam ediyor. ÖDBG geçen hafta Abdülkadir Muhammed Ahmed’in Yargıtay Başkanı ve Muhammed el-Hafız’ın ise başsavcı olarak atanmasını önermişti. Ancak askeri konseyin bu iki isme itiraz etmesinin ardından diğer alternatiflere gidildi.
Öte yandan ÖDBG tarafından aday gösterilen ekonomi uzmanı Abdullah Hamdok'un geçici hükümetin başbakanı olarak atanması işlemlerinin bugün tamamlanması bekleniyor. Açıklandığı üzere özgürlük ve değişim koalisyonu başbakanın yemin etmesinin hemen ardından sayısı 20’yi geçmeyecek olan bakanlıklar için uygun gördüğü adayları başbakana teslim edecek. Başbakanın adaylar arasından seçim yapmasını takip eden gün egemenli konseyi tarafından onaylanan bakanlar, ayın sonunda yemin edecekler.
Geçiş dönemine ilişkin belgelerinin imzalanmasını takiben üç aydan kısa bir süre içerisinde yasama ve denetleme görevini üstlenmek üzere 300 üyeli bir yasama meclisinin oluşturulması bekleniyor. Meclisin üyelerinin yüzde 67’si özgürlük ve değişim koalisyonu tarafından seçilecek. Geriye kalan yüzde 33’lük kısım ise azledilen rejime katılmayan kimseler arasından seçilecek.



Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Alimi: Silah gücüyle dayatılan fiilî duruma izin verilmeyecek

Alimi, Riyad’da Danışma Heyeti ile bir araya geldi (SABA)
Alimi, Riyad’da Danışma Heyeti ile bir araya geldi (SABA)
TT

Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Alimi: Silah gücüyle dayatılan fiilî duruma izin verilmeyecek

Alimi, Riyad’da Danışma Heyeti ile bir araya geldi (SABA)
Alimi, Riyad’da Danışma Heyeti ile bir araya geldi (SABA)

Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, aldığı son egemen kararların eksiksiz biçimde uygulanması gerektiğini vurgulayarak, bu kararların etrafından dolanılmasına ya da sahada uygulanmasının engellenmesine yönelik girişimlere karşı uyarıda bulundu. El-Alimi, söz konusu kararların “zorunlu ve sorumlu bir tercih” olduğunu, amacının sivilleri korumak, devletin hukuki konumunu muhafaza etmek ve silah gücüyle dayatılan fiilî durumların önüne geçmek olduğunu söyledi.

El-Alimi, salı günü 90 gün süreyle olağanüstü hâl ilan ederken, GGK’nin BAE desteğiyle Hadramut ve Mahra’da tırmandırdığı askerî faaliyetlerin ardından Birleşik Arap Emirlikleri güçlerine ülkeyi 24 saat içinde terk etme çağrısı yaptı. El-Alimi ayrıca, Vatan Kalkanı” güçlerine GGK’nin ele geçirdiği tüm askerî kamplar ve mevzilerin devralılması, GGK unsurlarının ise geldikleri yerlere geri dönmesi talimatını verdi.

El-Alimi, perşembe günü Devlet Danışmanları Kurulu ile yaptığı toplantıda, bu kararların bir tırmanma ya da intikam arzusunu yansıtmadığını, aksine devletin vatandaşlarını koruma ve egemenliğini savunma yönündeki hukuki ve ahlaki sorumluluğunun bir sonucu olduğunu belirtti. Gerginliği düşürme ve uzlaşı için tüm imkânların tüketildiğini, buna yetki devri ilanı ve Riyad Anlaşması’nın da dâhil olduğunu ifade etti.

dfvg
Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi (SABA)

Yeni miladi yılın zafer, barış, güvenlik ve istikrar yılı olmasını temenni eden El-Alimi, vatandaşların çektiği acıların sona ermesini, adaletli bir devlet yapısı içinde onurun korunmasını, hakların güvence altına alınmasını ve toparlanma ile kalkınma için gerçek ufukların açılmasını diledi.

Gelişmeler ve uyarılar

El-Alimi, Danışmanlar Kurulu’nu son gelişmeler hakkında bilgilendirerek, doğu vilayetlerindeki durumun normale döndürülmesi için verilen sürelerin Güney Geçiş Konseyi tarafından iyi değerlendirilmediğini söyledi. Buna paralel olarak Hadramut ve Mahra’ya ilave güçlerin sevk edildiğini, dış kaynaklardan askerî sevkiyatların ulaştığını ve bunun istikrar için doğrudan bir tehdit oluşturduğunu kaydetti. Bu durumun, krizin kontrol edilemez bir fiilî duruma dönüşmesini önlemek amacıyla, Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu ile koordinasyon içinde kararlı adımlar atılmasını zorunlu kıldığını ifade etti.

dfg
Yemen’den ayrılmayı talep eden Güney Geçiş Konseyi’ne bağlı askerler, Aden’de (AP)

Başkanlık Konseyi Başkanı, doğu vilayetlerindeki yerel yönetimlerin egemen tesisleri ve hayati altyapıyı güvence altına alma, temel hizmetlerin sürekliliğini sağlama yönündeki hızlı tepkilerini takdir etti. Ancak aynı zamanda, bu kararların etrafından dolanılmasına ya da sahada uygulanmasının engellenmesine yönelik her türlü girişime karşı uyarıda bulundu.

El-Alimi, Danışmanlar Kurulu’nun bu kritik aşamada ulusal karar alma süreçlerini destekleyen, siyasi ve kurumsal kapasitenin seferber edilmesine katkı sunan ileri bir “düşünce merkezi” rolü üstlenebileceğini vurguladı. Devlet dışı silahlı oluşumlara verilen desteğin kurutulmasının da bu çabanın parçası olduğunu dile getirdi.

Güney meselesinin adil bir dava olduğunu yineleyen El-Alimi, bu sorunun en yüksek hak ve özgürlük standartları çerçevesinde, güç ve dayatma mantığından uzak bir şekilde ele alınması gerektiğini, silahlı çatışmaların bu davaya zarar verdiğini söyledi.

Suudi Arabistan ile ortaklık

El-Alimi, Suudi Arabistan’ın Yemen için stratejik bir ortak olduğunu belirterek, bu ortaklığın korunmasının tarihî ve geleceğe dönük kazanımları nedeniyle ulusal bir sorumluluk taşıdığını ifade etti. Bu ortaklığın zedelenmesinin ciddi riskler barındırdığına dikkat çekti.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin askerî varlığının sona erdirilmesi kararının, ittifakın seyrini düzeltme amacıyla ve ortak komutanlıkla koordinasyon içinde alındığını belirten El-Alimi, bunun ikili ilişkilerin koparılması ya da ortak çıkarlara dayalı iş birliği mirasının inkârı anlamına gelmediğini vurguladı.

El-Alimi, bu aşamada alınan her egemen kararın nihai hedefinin, barış ya da savaş yoluyla devlet kurumlarının yeniden tesis edilmesi ve Yemen halkının güvenlik, istikrar ve kalkınma beklentilerinin karşılanması olduğunu söyledi.

Son olarak tüm siyasi bileşenlere ve medya organlarına seslenen El-Alimi, hakaret ve kışkırtma dilinden kaçınılması, devlet ve sorumluluk dilinin öne çıkarılması çağrısında bulundu. Bunun ulusal birliği güçlendireceğini, barış şansını koruyacağını ve hesap verebilirlik ile hukukun üstünlüğü ilkesinden taviz verilmeden mümkün olacağını belirtti.


El-Burhan, Bağımsızlık Günü vesilesiyle: Uzlaşma kapıları ardına kadar açık

El-Burhan, başkent Hartum'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı önünde video kaydından alınan bir karede (Sudan Haber Ajansı)
El-Burhan, başkent Hartum'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı önünde video kaydından alınan bir karede (Sudan Haber Ajansı)
TT

El-Burhan, Bağımsızlık Günü vesilesiyle: Uzlaşma kapıları ardına kadar açık

El-Burhan, başkent Hartum'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı önünde video kaydından alınan bir karede (Sudan Haber Ajansı)
El-Burhan, başkent Hartum'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı önünde video kaydından alınan bir karede (Sudan Haber Ajansı)

Geçici Egemenlik Konseyi Başkanı ve Sudan Ordusu Başkomutanı Abdülfettah el-Burhan dün, "ulusal uzlaşma için kapıların hâlâ açık olduğunu" teyit etti.

Burhan'ın açıklamaları, Sudan'ın bağımsızlığının 70. yıldönümünü kutlayan bir konuşma sırasında geldi; bu konuşma, bir yanda ordu ve destekleyici güçleri, diğer yanda Güney Kordofan eyaletindeki Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) ve müttefikleri arasında şiddetli çatışmaların devam ettiği bir dönemde yapıldı.

Hartum'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı önünde yapılan bir video kaydında Burhan, “Zafer geliyor… Biz Sudanlılar, isyancıların, hainlerin ve ülkemizde fitne çıkaranların kovulmasını kutlamak için burada tekrar toplanacağız” dedi. Sözlerine şöyle devam etti: “Ulusal uzlaşma için kapılar açık kalmaya devam ediyor. Milletin ve gerçeğin sesine katılmak isteyen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz. Vatan, vatandaşlık, barış ve adalet devleti kurmak için gayretle çalışacağız.”

Aynı vesileyle, Hızlı Destek Kuvvetlerine bağlı paralel hükümetin Başbakanı Muhammed Hasan et-Taişi "seküler demokratik bir sivil anayasaya uygun olarak yeni bir toplumsal sözleşmenin oluşturulması yoluyla gücü ve zenginliği adil bir şekilde yeniden dağıtan, merkezi olmayan bir yönetim sisteminin kurulmasının önemini" vurguladı.


Güney Geçiş Konseyi "şüpheli" bir geri çekilmeye başlıyor ve Al-Alimi bunun etrafından dolaşılmaması konusunda uyarıda bulunuyor

El-Alimi, Riyad'da danışma kurulu ile bir araya geldi (Saba)
El-Alimi, Riyad'da danışma kurulu ile bir araya geldi (Saba)
TT

Güney Geçiş Konseyi "şüpheli" bir geri çekilmeye başlıyor ve Al-Alimi bunun etrafından dolaşılmaması konusunda uyarıda bulunuyor

El-Alimi, Riyad'da danışma kurulu ile bir araya geldi (Saba)
El-Alimi, Riyad'da danışma kurulu ile bir araya geldi (Saba)

Güney Geçiş Konseyi'ne (STC) bağlı güçler, Yemen hükümetinin Vatan Kalkanı güçlerine çeşitli askeri bölgeleri teslim etmeye başladı.

Bazı Yemenliler, STC'nin bu eylemlerini bir oyalama taktiği olarak görüp şüpheyle yaklaşırken, diğerleri geri çekilmeyi bir dizi sonraki adımın ilk aşaması olarak yorumluyor.

Yemen Cumhurbaşkanlığı Liderlik Konseyi Başkanı Dr. Reşad el-Alimi, kararın etrafından dolaşılmaması konusunda uyararak, aldığı kararların "gerilimi artırma arzusunu ifade etmediğini, aksine devletin vatandaşlarını koruma ve egemenliğini muhafaza etme görevine yönelik yasal ve ahlaki bir yanıtı temsil ettiğini, başta iktidarın devredilmesi ve Riyad Anlaşması olmak üzere, gerilimi azaltma ve uzlaşma için tüm fırsatların tüketilmesinin ardından alındığını" vurguladı.

Hadramut'taki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, "Vatan Kalkanı"nın "Geçiş Konseyi"nden bazı pozisyonları devraldığını doğruladı ve bu operasyonun iki taraf arasında yapılan görüşmelerin sonucu olduğunu belirtti.

Bu arada, Reuters'ın Suudi bir kaynağa dayandırdığı haberine göre, Yemenlilerin "yapay kriz" olarak nitelendirdiği durum nedeniyle Aden'deki hava trafiği durduruldu. Bu kriz, Geçiş Konseyi'ne bağlı bir bakanın, hükümetin Birleşik Arap Emirlikleri'ne gidiş-dönüş uçuşlarına kısıtlama getirme talimatı doğrultusunda aldığı önlemlerden kaynaklanmıştı.