Taliban ve ABD heyeti arasında Doha’da bir anlaşmaya varılması noktasında herkes nefesini tutmuş bir şekilde beklerken, Afganistan’ın birçok vilayetinde de çatışmalar tırmanış gösterdi. Çatışmalar sırasında her iki taraftan da onlarca kişi öldü ve yaralandı. ABD ordusu da 30 Ağustos’ta Afganistan’daki askerlerinden birinin öldüğünü, söz konusu askerin, son birkaç gün içerisinde ölen üçüncü ABD askeri olduğu ifade edilirken, Washington’un Afganistan savaşında 1 trilyon dolar harcadığı dile getirildi.
ABD’deki Brown Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bir araştırmaya göre, ABD’nin Afganistan’da 1 trilyon dolara ulaşan yüksek bir bedel ödediği belirtilen raporlar yayınlanırken, ABD’nin Afganistan’dan geri çekilmesine dair haberler de arttı. Araştırmada, “ABD hükümeti tarafından yayınlanan rakamlar, gerçeği büyük ölçüde yansıtmıyor. Resmi rakamlar, yaralı ABD askeri personelinin bakımı için harcanan masrafları, Afganistan’daki savaşla bağlantılı olarak diğer ABD bakanlıklarının harcadığı parayı ve savaş için ödenen krediler nedeniyle hükümetin sağladığı faydaları içermemektedir” ifadelerine yer verildi.
Resmi rakamlar ayrıca, ABD’nin son 17 yılda Afganistan’ı yeniden yapılandırma projeleri kapsamında harcanan toplam paranın yaklaşık yüzde 16’sına katkı sağladığını ortaya koydu. Kaynaklara göre ise bu meblağın yarısından fazlası (83 milyar dolar) Afgan güvenlik güçleri için harcandı.
Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, savaşın ABD hükümetine ve halkına yaklaşık 500 milyar dolara mal olduğunu söylemişti. 2010- 2012 yılları arasında Afganistan’da 100 bin ABD askeri görev yaptı. ABD hükümetinin yayınladığı verilere göre savaş, yılda 100 milyar dolara mal oldu.
ABD ordusu, dikkatini Afgan güçlerin eğitimi ve hazırlığına çevirdiğinde ise harcanan maliyet, 2016- 2018 yılları arasında önemli ölçüde azaldı ve yıllık harcama yaklaşık 40 milyar dolara düştü. Mart 2019’da yapılan harcama, yalnızca 18 milyar dolar civarında. ABD Savunma Bakanlığı tarafından yayınlanan verilere göre, Ekim 2001’den Mart 2019’a kadar Afganistan’da ABD tarafından askeri olarak 760 milyar dolar harcama yapıldı. Brown Üniversitesi araştırması, Afganistan savaşının yaklaşık 1 trilyon dolara mal olduğunu ortaya koyuyor.
Afganistan’daki yeniden yapılanma projelerini denetlemekle görevli kuruluş, “israf, hile ve sinsilik” neticesinde yaklaşık 15,5 milyar doların kaybedildiğini açıkladı. Kuruluş, bu rakamın “gerçek israfın” yalnızca “küçük bir oranını” temsil ettiğini belirtti.
Ölüm ve yaralanmalar
ABD hükümeti verilerine göre Afganistan’daki ABD kuvvetleri arasında 3 bin 200 kişi öldü, 20 bin 500 kişi de yaralandı. Haziran 2018’de Afganistan’da yaklaşık 14 bin ABD askeri personeli ve 11 binden fazla ABD sivil müteahhidi görev yaptı. Ancak bu ABD kayıpları, Afgan sivillerin ve askeri personelin uğradığı kayıplarla karşılaştırılamaz.
Daha önce Afganistan Cumhurbaşkanı, 2014 yılında göreve gelmesinden bu yana 45 binden fazla Afgan askeri personelinin öldüğünü açıkladı. Eşref Gani, Afganistan personeli saflarında yaşanan ölümlerin artış gösterdiğini ve günde 30 ila 40 kişinin öldüğünü ifade etti.
BM’nin Afganistan misyonu ise 2009 yılında Afgan siviller arasında yaşanan kayıpların kaydedilmesinden bu yana 32 binden fazla sivilin öldüğünü, 60 binden fazla sivilin de yaralandığını belirtti.
ABD heyetinin Taliban ile yürüttüğü müzakereler hususunda ise, Taliban sözcüsü Zebihullah Mucahid, hareketin ABD ile ilk aşamada Afganistan’da konuşlanan çok sayıdaki ABD askerinin azaltılmasını sağlayacak bir anlaşmaya “yakında” ulaşacağını söyledi.
İki taraf, Afganistan’da görev yapan 13 bin ABD askerinin geri çekilmesi karşılığında Taliban’ın güvence verdiği tarihi bir anlaşma imzalamak için günlerdir müzakere yürütüyor. Taliban sözcüsü Mucahid, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada “Bir anlaşmaya varmak üzereyiz. Yakın zamanda Müslüman milletimize özgürlük için güzel haberler vermeyi umuyoruz” dedi. ABD’nin Kabil Büyükelçiliği ise konuya ilişkin henüz açıklamada bulunmadı.
Pakistan’daki üst düzey bir Taliban komutanı, Fransız Haber Ajansı’na (AFP) yaptığı açıklamada, hareket liderinin önerilen anlaşmayı görüşmek üzere Afganistan ve Pakistan arasındaki bir toplantı düzenlediğini belirtti. Taliban komutanı, “Şura Konseyi üyeleri, anlaşma taslağını kabul etti ve taslağı dikkatli şekilde inceliyor. Ancak Doha’daki müzakere heyetine onay verilmedi” dedi. Doha’daki Taliban heyeti sözcüsü Suheyl Şahin, geçen salı günü “önemli noktalar üzerindeki inceleme sonrasında bir anlaşma sağlanabileceğini” belirtmişti.
Öte yandan Afgan kuvvetler, başkent Kabil’de ve Afganistan’ın diğer vilayetlerinde yaşanan çatışmalar sırasında Taliban’a mensup 40 militanın öldüğünü açıkladı. Afganistan kuvvetlerinden yapılan açıklamada, Kabil’in Musahi bölgesinde 1 Taliban militanının ve Gazne’nin Giro bölgesinde 7 militanın gözaltına alındığını, Gilan’da 2 militanın öldüğünü ve Afganistan’ın merkezindeki Uruzgan vilayetinde de 21 Taliban militanının öldüğü belirtildi. Afgan ordusuna göre Gazne’deki Taliban mevziilerine yönelik hava ve kara saldırılarında da 33 militan öldü ve yaralandı.
ABD, Afganistan savaşında 1 trilyon dolar harcadı
ABD askeri danışmanları, Meydan Vardak vilayetinde Afgan ulusal ordusu önderliğindeki mevzilerde Afganistan ordusu ile faaliyet gösteriyor (Reuters)
ABD, Afganistan savaşında 1 trilyon dolar harcadı
ABD askeri danışmanları, Meydan Vardak vilayetinde Afgan ulusal ordusu önderliğindeki mevzilerde Afganistan ordusu ile faaliyet gösteriyor (Reuters)
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
