عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
EKONOMİ

Büyüme rakamları açıklandı: Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,5 daraldı

Büyüme rakamları açıklandı: Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,5 daraldı
    İstanbul/İHA
TT
TT

Büyüme rakamları açıklandı: Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,5 daraldı

Büyüme rakamları açıklandı: Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,5 daraldı

Türkiye ekonomisi 2019 yılı Nisan-Haziran dönemini kapsayan yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,5 oranında daraldı. 
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2019 yılı ikinci çeyrek Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla verisini açıkladı. Buna göre, bir ülke sınırları içerisinde belli bir zaman içinde üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin para birimi cinsinden değerini ifade eden gayrisafi yurt içi hasıla ikinci çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak, 2019 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1,5 azaldı. 
Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2019 yılının ikinci çeyreğinde cari fiyatlarla yüzde 15 artarak 1 trilyon 24 milyar 226 milyon TL oldu. 
Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'yı oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2019 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; tarım sektörü toplam katma değeri yüzde 3,4 arttı, sanayi sektörü yüzde 2,7 ve inşaat sektörü yüzde 12,7 azaldı. Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetlerinin toplamından oluşan hizmetler sektörünün katma değeri yüzde 0,3 azaldı. 
Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2019 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1,4 azaldı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,2 arttı. 
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları yüzde 1,1 azaldı 
Yerleşik hanehalklarının ve hanehalkına hizmet eden kar amacı olmayan kuruluşların (HHKOK) toplam nihai tüketim harcamaları, 2019 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 1,1 azaldı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 3,3 artarken gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 22,8 azaldı. 
Mal ve hizmet ihracatı yüzde 8,1 arttı, mal ve hizmet ithalatı ise yüzde 16,9 azaldı 
Mal ve hizmet ihracatı, 2019 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirleme hacim endeksi olarak yüzde 8,1 artarken ithalatı ise yüzde 16,9 azaldı. 
İşgücü ödemeleri yüzde 21,1 arttı 
İşgücü ödemeleri, 2019 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 21,1, net işletme artığı/karma gelir yüzde 9,9 arttı. 
İşgücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı yüzde 37,1 oldu 
İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yılın aynı çeyreğinde yüzde 35,6 iken bu oran 2019 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 37,1 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 47,2'den yüzde 44,6'ya düştü.

Daha fazlasını oku

 
 
EKONOMİ

Çin-ABD teknoloji yarışı kızışıyor: Yapay zeka stratejik varlığa dönüştü

Çin ve ABD arasında son dönemde artan yapay zeka rekabeti, küresel teknoloji ve finans piyasasını da belirliyor (AP)
Çin ve ABD arasında son dönemde artan yapay zeka rekabeti, küresel teknoloji ve finans piyasasını da belirliyor (AP)
TT
TT

Çin-ABD teknoloji yarışı kızışıyor: Yapay zeka stratejik varlığa dönüştü

Çin ve ABD arasında son dönemde artan yapay zeka rekabeti, küresel teknoloji ve finans piyasasını da belirliyor (AP)
Çin ve ABD arasında son dönemde artan yapay zeka rekabeti, küresel teknoloji ve finans piyasasını da belirliyor (AP)

Çin hükümetinin, Meta'nın Manus'u satın alma işlemini durdurması, Washington-Pekin hattındaki teknoloji rekabetini kızıştırdı.

Vuhan'da üç mühendis tarafından kurulan Manus, otonom görevleri yerine getirebilen yapay zeka ajanıyla Silikon Vadisi'nin dikkatini çekmişti.

2025'in sonunda Meta, şirketi satın almak için anlaşmaya varmıştı. Bu gelişme, Çinli bir girişimin küresel pazara açılması için önemli bir fırsat olarak görülüyordu.

Ancak Pekin yönetimi, DeepSeek'ten sonra çok konuşulan yapay zeka şirketinin CEO'su Xiao Hong'la baş bilim insanı Ji Yichao'ya geçen ay yurtdışına çıkış yasağı getirmişti.

Çin hükümeti, ocak ayında süreçle ilgili inceleme de başlatmıştı. Ülkenin ana ekonomik planlama organı Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu'ndan (NDRC) pazartesi günü yapılan açıklamada, Manus'un devrinin yatırım kurallarını ihlal ettiğinin belirlendiği bildirilmişti.

New York Times'ın analizine göre, 2 milyar dolarlık anlaşmayı suya düşüren bu adım, Pekin'in yapay zeka teknolojilerini "stratejik varlık" olarak gördüğünü açık biçimde ortaya koydu.

Meta ve Manus'la ilgili son gelişmeler, Washington ve Pekin'in ileri teknoloji üzerinden yürüttüğü jeopolitik mücadeleyi de tırmandırdı.

Haberdeki verilere göre Çinli şirketlerle yabancı yatırımcılar arasındaki anlaşmalar 2021'den bu yana düşüşte. 2024'te işlem sayısı yüzde 73 azalırken, toplam hacim 54 milyar dolardan 7,8 milyar dolara geriledi.

Artan siyasi riskler nedeniyle birçok girişim ve yatırımcı strateji değiştiriyor. Çinli start-up'lar artık daha çok yerel yatırımcılara yönelirken, ABD'li fonlar da regülasyon risklerinden kaçınmak için geri çekiliyor.

Bazı şirketlerse Singapur gibi üçüncü ülkeler üzerinden küreselleşmeye çalışıyor. Örneğin TikTok'un sahibi ByteDance ve moda firması Shein, merkezlerini Singapur'a taşımıştı.

Geçen yıl Çin'de kurulan Manus da kısa süre içinde Singapur'a taşınmış, daha sonra da Meta tarafından satın alınmıştı.

Uzmanlara göre Çin'in müdahalesi yalnızca tek bir anlaşmayı değil gelecekteki benzer işlemleri de etkileyebilir.

Diğer yandan Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) yayın organı Global Times'ın analizinde, Pekin yönetiminin Manus'la ilgili adımı ABD'yle jeopolitik rekabet nedeniyle atmadığı savunuluyor.

Yapay zeka, veri ve algoritmaları içeren anlaşmaların "hiçbir zaman sıradan ticari işlemler olarak değerlendirilmediği" belirtilirken, Çin'in "stratejik teknoloji sektörlerinde güvenlik incelemeleri" yapma hakkına sahip olduğu ifade ediliyor.

Independent Türkçe, New York Times, Global Times

EKONOMİ

Tesla'nın elektrikli kamyonu 7 yıl gecikmeyle nihayet seri üretime giriyor

Tesla Semi ilk olarak 2017'de tanıtıldı ve üretimin 2019'da başlaması bekleniyordu (Tesla)
Tesla Semi ilk olarak 2017'de tanıtıldı ve üretimin 2019'da başlaması bekleniyordu (Tesla)
TT
TT

Tesla'nın elektrikli kamyonu 7 yıl gecikmeyle nihayet seri üretime giriyor

Tesla Semi ilk olarak 2017'de tanıtıldı ve üretimin 2019'da başlaması bekleniyordu (Tesla)
Tesla Semi ilk olarak 2017'de tanıtıldı ve üretimin 2019'da başlaması bekleniyordu (Tesla)

Tesla'nın Semi kamyonu, planlanandan 7 yıl sonra nihayet seri üretime girdi.

Tesla CEO'su Elon Musk, ilk olarak 2017'de tanıtılan elektrikli kamyonun üretimine 2019'da başlanacağına söz vermişti.

Bu hedef önce 2020'ye, ardından 2021'e, sonra da 2022'ye ertelendikten sonra sınırlı sayıda üretilen "pilot" serisinden ilk birkaç ünite PepsiCo'ya teslim edilmişti.

Tesla'nın Nevada'daki Gigafactory'sinde 3,6 milyar dolarlık bir genişletme projesi kapsamında 2023'te Semi kamyonlarına özel bir yüksek hacimli üretim fabrikası da inşa edilmiş ancak 2024'e gelindiğinde seri üretim hedefi bir kez daha 2026'ya ertelenmişti.

Oysa Volvo'nun elektrikli kamyonu, Tesla Semi'nin tanıtılmasından bir yıl sonra duyurulmuş ve sadece bir yıl sonra seri üretime girmişti.

İsveçli otomobil üreticisi, halihazırda elektrikli kamyon üretiminde dünya lideri.

Tesla'nın teslim tarihlerini kaçırması, Musk'ın çeşitli şirketlerinde belirlediği aşırı iyimser zaman çizelgelerinin devamı niteliğinde.

2017'de Semi'yle birlikte tanıtılan ikinci nesil Tesla Roadster'ın 2020'de üretime geçmesi planlanıyordu ancak halihazırda üretim tarihi 2027 olarak belirlendi.

Şirketin Tam Otonom Sürüş (Full Self-Driving / FSD) teknolojisinde de benzer gecikmelerle karşılaşıldı ve Model 3'ün piyasaya sürülmesini geciktiren üretim darboğazları yaşandı.

Musk, SpaceX'te ise roketleri Mars'a gönderme programını ertelemek zorunda kaldı. İlk başta şirketin devasa Starship roketiyle bu fırlatmanın 2022'de gerçekleşeceğini iddia etmişti.

2026 itibarıyla Starship roketi hâlâ testlerden geçerken Mars görevlerine daha yıllar var.

Semi modelinde üretim hedeflerine ulaşılamamasına rağmen Tesla, Teksas'taki yaklaşık 158 bin metrekarelik tesisinde yılda 50 bin adede kadar kamyon üretmeyi hedeflediğini belirtiyor.

Tesla Semi kamyonu yaklaşık 10 yıl önce ilk kez tanıtıldığında Musk, aracın 1000 beygir gücünün üzerinde bir performans sergileyeceğini ve "şimdiye kadarki en güvenli, en konforlu kamyon" olacağını iddia etmişti.

Kamyonun 0'dan 100 km/s'ye yalnızca 20 saniyede çıkabildiği belirtilmişti; bu da fosil yakıtlı ortalama bir çekiciden üç kat daha hızlı olduğu anlamına geliyor.

Musk ayrıca Long Range versiyonunun yaklaşık 800 km, Standard Range versiyonunun ise yaklaşık 523 km menzili olacağını söylemişti.

Kamyonu bizzat test ettikten sonra "sürüşünün spor arabaya benzediğini" ifade etmişti.

Independent Türkçe

EKONOMİ

Havayollarında bir ilk: Emirates'ten kişiye özel banyo hizmeti

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT
TT

Havayollarında bir ilk: Emirates'ten kişiye özel banyo hizmeti

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Emirates, premium yolcularına uçakta özel banyo sunan ilk havayolu şirketi olmayı planlıyor.

Havayolu şirketinin başkanı Tim Clark, perşembe günü yaptığı açıklamada birinci sınıf süitlere özel banyo eklenmesi için çalışmaların sürdüğünü doğruladı.

The National'ın bildirdiğine göre Clark, videoyla bağlandığı Berlin'deki 2026 Capa Havayolu Liderleri Zirvesi'nde şunları söyledi:

Birinci sınıf süitlerde özel banyolar üzerinde çalışıyorum. Bunu herkesin duymasını istiyorum ki herkes birinci sınıf süitlerde nasıl banyo olabileceğini öğrenmek için acele etsin.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin ulusal havayolu, Airbus A380 ve Boeing 777 uçaklarında birinci sınıf kabinlere sahip.

Birinci sınıf uçuş için ödeme yapan yolcular, üst düzey yemek deneyimi, uçak içi duşlu spa ve lounge bara erişebiliyor.

Emirates, "gökyüzündeki özel otel odası"nın ayrıca sıcaklık kontrolü, ambiyans aydınlatması ve "Mercedes-Benz S-Class'ı anımsatan yumuşak deri koltuklar" içerdiğini söylüyor.

Clark, her birinci sınıf yolcu için özel banyo kurmayı başarırsa, Emirates bunu her koltuk için sunan ilk ticari havayolu şirketi olacak.

The Independent, yorum almak için Emirates'le iletişime geçti.

 Öte yandan Yeni Zelanda Havayolları, ekonomi sınıfı yolcularının uzun mesafeli uçuşlarda uçaktaki ranza yataklarda uyuyabilmesini sağlayacak yenilikçi bir uygulamayı başlatıyor.

Havayolu şirketi, ekonomi sınıfı yolcuların uçuşlarda tamamen uzanabileceği "Skynest" koltukları için rezervasyonları gelecek ay açacak.

Ranzalar 18 Mayıs'ta satışa sunulacak ve kasımdan itibaren seyahat edilebilecek şekilde, New York'la Auckland arasındaki seçkin ultra uzun mesafeli uçuşlarda ilk kez kullanılacak.

Uçaklarda yatak olması yeni bir şey değil; uzun mesafeli uçuşlar gerçekleştiren hemen her havayolu şirketi, üst sınıf yolcularına yatağa dönüştürülebilen bir koltuk sunuyor.

Hava yolculuğunun ilk dönemlerinde uçaklarda çeşitli şekillerde ranza yataklar mevcut olsa da Yeni Zelanda Havayolları, üst sınıf yolcularla sınırlı olmayan daha modern bir yaklaşım sunacak.

Independent Türkçe