Filistin'de üretilen uyuşturucular İsrail'de pazarlanıyor

Uyuşturucu üretilen yere yapılan baskın anı (Filistin Polisi)

Phantina Sholi
Marihuana, melez kenevir, hydro, ekstazi ve fenetilin.. Bunlar Filistin basını ve sosyal medya sayfalarında sıkça anılan isimler. Bu isimler, Filistin topraklarında, en son ekipmanlar ve sulama teknikleriyle donatılmış modern seralarda birkaç kez ele geçirilen uyuşturucular. Söz konusu seralara, mağaralar, su kuyuları ya da vatandaşların ikamet ettiği veya terkedilmiş evlerde rastlanabiliyor.
Bir polis ekibi geçtiğimiz hafta saldırı ihbarı üzerine olay yerine gitti. Ancak operasyon, saldırganlardan birinin evinde bulunan, piyasa değeri 93 bin dolar civarında olan 31 kilogramdan fazla uyuşturucunun ele geçirilmesiyle sona erdi. Biri kadın 3 şüpheli gözaltına alındı.
Uyuşturucu ticaretin artış
Bu, uyuşturucu ele gerilen ilk operasyon değildi. Bu yılın başından beri polis, 910 vaka kaydederken bin 67 kişi uyuşturucu kullanmak, yetiştirmek ve satmaktan gözaltına alındı. Bununla birlikte İndependent Arabia’ya konuşan Filistin Polis Sözcüsü Albay Luay Arzikat’a göre uyuşturucu üretenlerin yüzde 1’ini kadınlar oluşturuyor.
Şu ana kadar uyuşturucu operasyonunun geçtiğimiz yılın aynı döneminde kaydedilen vaka sayısı olan 2 bin 132’ye oranla azaldığını söyleyen Arzikat, bu vakaların yüzde 17'sinin  Kudüs'ün eteklerinde kaydedildiğini belirtti. Bununla birlikte 2017’deki vaka sayısında yüzde 31’lik bir artış yaşandığını belirten Arzikat, o dönem 2 bin 567 kişinin yakalandığını ifade etti.
Hapis ve yüksek para cezaları
Filistin’deki ceza hukuku, uyuşturucu kullanımı veya satışıyla ilgili olarak 2015 yılı öncesinde çeşitli aşamalardan geçti. 1962 tarihli ve 19 sayılı kanun, güney vilayetlerinde uygulanan 1936 tarihli ve 74 sayılı kanun ile kuzey vilayetlerinde uygulanan 1955 tarihli tehlikeli uyuşturucu kanunun yanı sıra uyuşturucularla ilgili 558 sayılı askeri bir emir bulunuyor. Bununla birlikte askeri mahkeme emri ve Ürdün Ceza Kanunu’nun 1960 tarihli, 16 sayılı kanunu uyarınca uyuşturucu kullananlar 3 ay hapis cezasına çarptırılıyor. Bu ceza, hakimin onaylaması halinde gecelik azami 16 Ürdün dinarı (yaklaşık 22,5 dolar) olmak üzere para cezasına dönüştürülebiliyor. Öte yandan uyuşturucu satanlara 5 yıl hapis cezası veriliyor.
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas 4 yıl önce, uyuşturucuyla mücadele çerçevesinde sanıklara verilen cezalarda artırımlara gidilen, 2015 tarihli ve 18 sayılı bir yasayı onayladı. Bunu 2018 tarihli, 26 sayılı kanun çerçevesindeki değişiklikler takip etti. Yeni düzenlemelerle; kullanmak, satmak, taşımak ve üretmek gibi uyutucuyla herhangi bir bağlantısı olduğu ortaya çıkanlara 15 yıldan ömür boyu hapis cezasına kadar cezaların verilmesi ve 15 bin Ürdün dinarından (21 bin 156 Doları) az olmamak kaydıyla çeşitli para cezalarına çarptırılması öngörüyor.
Zorunlu tedavi
Uyuşturucu kullanan veya üretimini satış amaçlı yapmayanlar ise en az 6 ay en fazla 2 yıl olmak kaydıyla hapis cezasına ve 2 bin ila 5 bin Ürdün dinarı (2.820 ila 7.050 dolar) civarında para cezasına çarptırılırken tedavi görme zorunluluğu getiriliyor.
Avukat Mutasım Hamude, uyuşturucu kullananların veya herhangi bir maddenin ilk kez kullanılması durumunda bir tedavi merkezi veya polis karakoluna tedavi edilme talebiyle gitmeleri halinde bu cezaların ortadan kalktığını söyledi. Bu gibi durumlarda tedavi programı başlatıldığını belirten Hamude, ancak tekrarlanması halinde söz konusu cezaların geçerli olduğunun altını çizdi.
İsrail pazarı
Filistin’de ele geçirilen büyük miktarlardaki bu uyuşturucu maddelerin satıldığı yer Filistin değil, İsrail’dir.
Uyuşturucu maddelerin genellikle ‘C’ olarak sınıflandırılan Filistin topraklarına ekildiklerini söyleyen Polis Sözcüsü Albay Arzikat, ancak bu bölgeler dışında veya ayrılma duvarı ve sınır bölgelerinin yakınlarında polisin kontrol sahibi olmadığını, buralarda çoğunlukla İsrailliler veya İsrail’de yaşayan Filistinlilerin olduğunu belirtti. Arzikat bu durumun, yalnızca uyuşturucu davalarında değil, tüm ceza ve diğer konularda tutuklanamayacakları veya ceza verilemeyecekleri anlamına geldiğini söyledi.
Peki, ya yasalaştırılırsa?
Filistin’de uyuşturucu madde üretiminin yasalaştırılmasını, yasal hale gelirse fiyatların düşeceğini ve insanların bunları gizlice yapmak zorunda kalmayacağını savunanlar da var. Ancak bu fikir, ceza almadan herkesin uyuşturucu maddelere erişebileceği anlamına geldiği, Filistin’deki sosyal, siyasi ve ekonomik baskılardan kaçmak isteyen gençlerin uyuşturucu batağına sürüklenebileceği ve bununda Filistin toplumunu yıkıma götüren bir neden olacağı için birçok kişi tarafından kabul görmedi.
Öte yandan uyuşturucuyu yasalaştıran bazı ülkeler, uyuşturucu maddelerin yasalaştırılmasının, uyuşturucu kullanımının ‘yayılmasıyla hiçbir ilgisi olmadığını’ öne sürüyor.