Analistlerin vardığı sonuç: Ticaret savaşını ne ABD kazanacak ne de Çinhttps://turkish.aawsat.com/home/article/1894091/analistlerin-vard%C4%B1%C4%9F%C4%B1-sonu%C3%A7-ticaret-sava%C5%9F%C4%B1n%C4%B1-ne-abd-kazanacak-ne-de-%C3%A7in
Analistlerin vardığı sonuç: Ticaret savaşını ne ABD kazanacak ne de Çin
ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping haziran ayında Japonya'da yapılan G20 Liderler Zirvesi'nde bir araya gelmişti (Reuters)
Londra/Şarku’l Avsat
TT
TT
Analistlerin vardığı sonuç: Ticaret savaşını ne ABD kazanacak ne de Çin
ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping haziran ayında Japonya'da yapılan G20 Liderler Zirvesi'nde bir araya gelmişti (Reuters)
Time dergisinin yer verdiği yeni bir araştırma, ABD-Çin hattında tırmanışa geçen ticaret savaşını taraflardan hiçbirinin kazanamayacağını işaret ediyor.
ABD’de Donald Trump yönetimi, Çin'den ithal ayakkabı, akıllı saat ve televizyon dahil 125 milyar dolar (yaklaşık 715 milyar TL) değerindeki çeşitli ürünlerden 1 Eylül itibarıyla yüzde 15 ek gümrük vergisi almaya başlamış, Çin de bu karara misilleme olarak ham petrol, soya fasulyesi ve otomobil parçaları dahil bin 717 Amerikan ürününe yüzde 5 ila 10 arasında değişen yeni gümrük vergileri getirmişti.
Çin’den gelen ürünlere ABD’nin uyguladığı vergi ortalama olarak hesaplandığında, Trump’ın göreve gelmesinden bu yana yüzde 3,1’den yüzde 21,2’ye kadar yükseldi.
Piyasalarda hasara yol açan ticaret dövüşü, küresel çapta resesyon korkusu yaratarak bir yılı aşkın süredir borsaları sarsıyor ve tedarik zincirini altüst ediyor. Trump’ın 23 Ağustos’ta Twitter’da paylaştığı “Çin’e ihtiyacımız yok ve açıkçası onlarsız daha iyi olur” tweet’ine bakılacak olursa bu anlaşmazlığa çözüm bulunacağına dair ufukta bir emare de görünmüyor.
Çin Avrupa Uluslararası İşletme Okulu (CEIBS) ve Hong Kong Üniversitesi’nden ekonomistlerse Trump’la aynı fikirde değil.
Independent Türkçe'de yer alan habere göre, detaylı hesaplamalara yer veren ve Time dergisinden Charlie Campbell tarafından aktarılan yeni bir analiz, ABD’nin ürünlere duyduğu büyük iştahı tatmin edecek üretim kapasitesine yalnızca Çin’in sahip olmasının, Amerikalı tüketicilerin Çin’den ürün almaya devam etmek zorunda kalacağı ya da ABD’li perakendecilerin bu savaşın çilesini çekeceği anlamına geliyor. Birinin diğerinin yerini doldurması "imkansız"
Ticaret satrancının diğer yakasında oturan Çin’in önünde de parlak bir hamle seçeneği bulunmuyor. Amerikalıların ürün talebinin tek başına dünyanın geriye kalanının toplamını bile geride bırakması, Çin’in öngörülebilir bir gelecekte ya da başka herhangi bir zamanda Amerikalı müşterilerinin boşluğunu diğer ülkelerden alıcılarla dolduramayacağını gösteriyor.
CEIBS Dekan Yardımcısı Profesör Bala Ramasamy, “(ABD-Çin ticareti) açısından taraflar arasındaki ilişkide birinin yokluğunun başka bir ülkeyle doldurulması, kısa ve orta vadede imkansız. Uzun vadede de muhtemelen öyle olacaktır. Onlarınki, çok büyük ve doyumsuz bir pazarla, sorunsuz işleyen bir üretim makinesi arasında yaşanan bir ilişki” dedi.
Ramasamy, “Araştırmamızdan elde ettiğimiz bulgular son zamanlarda artan gerimi ve söylemleri yatıştırmak için bir dayanak sunuyor” diye ekledi.
Örneğin geçen yıl Çin’den ABD’ye yapılan toplam ihracatın yüzde 13’ü, 70 milyar doları bulan cep telefonu alımında gerçekleşmişti. ABD ihraç ettiği ve değeri 10 milyar doları bulan tüm cep telefonlarını iç tüketim için tutsa ve 30 milyar dolar değerinde kısmını ikinci sıradaki ihracatçı Vietnam’dan temin etmiş olsa bile bu çabalar ABD pazarını tatmin etmeye yetmiyor.
Aynı şekilde Pekin de ABD’ye yapacağı ihracatın yerini, Hollanda, Birleşik Krallık, Almanya, Hindistan, İsveç ve Fransa’nın tüm telefon ihtiyaçlarını sadece Çin’den karşılamaları halinde doldurabilecek. Bu tablo, sayısını vermesi güç diğer tüketim ürünleri için de geçerli görünüyor.
Mısır domatesi Tunus’ta neden tartışma yarattı?https://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5340931-m%C4%B1s%C4%B1r-domatesi-tunus%E2%80%99ta-neden-tart%C4%B1%C5%9Fma-yaratt%C4%B1
Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.
Mısır’dan gelen domateslerin, arz açığını kapatmak amacıyla kısa süre önce Tunus pazarına girmesi ülkede geniş çaplı tartışmalara yol açtı. Domates ithalatı, fiyatların yükseldiği bir döneme denk gelirken, bazı kesimler iki ülkenin nüfusları arasındaki büyük farka rağmen Tunus’un üretim kapasitesinin gerilemesini, Mısır’ın ise üretimini artırmasını sorguladı. Mısır domateslerinin kalitesi tartışılıyor. Ürünlerin kanalizasyon suyuyla sulandığı yönündeki iddialar, sosyal medyada Mısırlı kullanıcıların tepkisini ve öfkesini çekti.
Mısır Tarım Karantina Kurumu Başkanı Dr. Muhammed el-Mensi, Mısır’da yetiştirilen ürünlerin atık suyla sulandığı iddialarını reddetti. Şarku’l Avsat’a konuşan el-Mensi, “Bu iddialar eski. Mısır’a düşman gruplar tarafından ortaya atılıyor ve hiçbir dayanağı bulunmuyor. Gerek iç piyasada tüketilen gerekse yurt dışına ihraç edilen ürünlerin sulanmasında kanalizasyon suyu kullanılmıyor” dedi.
El-Mensi, ihraç edilen bütün Mısır ürünlerinin gönderildikleri ülkelerin standartlarına uygun olması gerektiğini vurgulayarak, Avrupa ülkeleri ve dünyanın farklı pazarlarına gönderilen domateslerin de bu kurallara tabi olduğunu belirtti.
Bazı Tunuslular, Mısır’dan geldiğini öne sürdükleri zararlı organizmalardan etkilenmiş ve bozulmuş domateslere ait görüntüleri sosyal medyada paylaştı. Ancak el-Mensi, Mısır Tarım Karantina Kurumu’na gerek ülke içinden gerekse başka pazarlardan bu yönde resmî bir şikâyet ulaşmadığını söyledi.
Mısır'daki bir çiftlikte hasat edilen domatesler (AgroLimited Şirketi)
Kahire Ticaret Odası Sebze ve Meyve Bölümü Başkan Yardımcısı Hatem Necib de Tunus’ta Mısır domateslerine ait olduğu belirtilerek paylaşılan fotoğrafların doğruluğunu sorguladı. Şarku’l Avsat’a konuşan Necib, “İhraç edilen Mısır ürünleri sıkı denetimden geçiyor. Tarım karantina birimleri, ürünleri ihracattan önce analiz ediyor. Bu nedenle dolaşıma sokulan domateslerin büyük olasılıkla bizim ürünlerimiz arasında yer almadığını düşünüyoruz” dedi.
Necib, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bir buçuk ya da iki yıl önce, ihracat koşullarını karşılamayan bazı Mısır ürünlerinin yurt dışı pazarlarına ulaşması mümkündü. İhraç edildikten sonra geri gönderilen çilek ürünlerinde böyle durumlar yaşanmıştı. Ancak ihraç edilen ürünlere yönelik denetimlerin sıkılaştırılmasıyla artık bunun yaşanması mümkün değil.”
İhracat işlemlerinin her sevkiyatın hangi firma tarafından gönderildiğinin belirlenmesini sağlayan kodlarla takip edildiğini belirten Necib, bu nedenle ürünlerin menşei konusunda manipülasyon yapılmasının söz konusu olmadığını ifade etti.
Ziraat araştırmacısı ve Ecdn standartlarına göre belirlenen ayrıntılı teknik ve denetim koşullarına tabi olduğunu söyledi. Bu süreçte pestisit kalıntılarının analiz edildiğini, izin verilen sınırların ve yasaklı ad Tarım Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mühendis Abdurrahman Akile de aynı görüşü dile getirdi. Şarku’l Avsat’a konuşan Akile, tarım ürünleri ihracatının, ithalatçı ülkelerimaddelere ilişkin kuralların gözetildiğini, ayrıca sevkiyatların ihracat öncesinde denetlendiğini kaydetti.
Ürün güvenliğinin tarlada başladığını vurgulayan Akile, iyi tarım uygulamalarının ve entegre mücadele programlarının hayata geçirilmesinin, biyolojik ilaçlar ile güvenli organik alternatiflerin kullanımının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti. Akile, Mısır tarım ürünlerinin yurt dışı pazarlardaki itibarının ve konumunun korunması için bilgilerin paylaşılmasında titiz davranılması gerektiğini belirtti.
Su açığı tartışması
Tunus’ta Mısır tarım ürünlerine yönelik yorumlar, sosyal medyada Mısırlı kullanıcıların tepkisine neden oldu. Bazı kullanıcılar eleştirilere, Mısır’ın tarım ürünlerini ihraç ettiği pazarların genişliğine ve yüksek standartlara sahip Avrupa ülkelerine yapılan sevkiyatlara dikkat çekerek yanıt verdi.
Diğer kullanıcılar ise hükümet yetkililerinden, su açığını gidermek için suyun yeniden kullanılması konusundaki açıklamalarına son vermelerini istedi. Bu açıklamaların Mısır ürünlerini kötülemek için kullanıldığı öne sürüldü.
Mısır Sulama Bakanlığı, yaklaşık 60 milyar metreküp olarak hesaplanan su açığını kapatmaya yönelik planı kapsamında tarımsal atık suları arıtarak yeni tarım alanlarının sulanmasında kullanıyor.
Domates tartışmasının bir bölümü ürünlerin kalitesine ilişkin iddialar etrafında şekillenirken, diğer bölümü Mısır’ın hem iç talebi karşılayabilmesi hem de tarım ürünleri ihraç edebilmesi üzerinde yoğunlaştı.
Mısır piyasasında domates (AgroLimited Şirketi)
Tunuslu milletvekili Yasin Mami, parlamentodaki bir oturumda, Tunus mutfağının vazgeçilmez ürünlerinden biri olan domatesin 12 milyonluk nüfus için neden temin edilemediğini sorgulamıştı. Mami, Mısır’ın 110 milyon kişiyi besleyebildiği gibi üretim fazlasını da ihraç edebildiğine dikkat çekmişti.
Tunuslu milletvekilinin bu sorusu Mısır medyasında da geniş yer buldu. Mısırlı sosyal medya kullanıcıları ise ülkelerinin tarım alanında kaydettiği ilerlemeyi öne çıkaran paylaşımlarda bulundu.
Resmî tahminlere göre Mısır’ın tarım ürünleri ihracatı 2025 yılında yaklaşık 9,5 milyon tona ulaştı. Bu miktar, 2024 yılına kıyasla yaklaşık 800 bin tonluk artışa işaret ediyor.
İklim değişikliğinin etkisi
Mısır Çiftçiler Sendikası Başkanı Hüseyin Ebu Sıddam, Tunus’un yanı sıra Kuzey Afrika’daki diğer ülkelerde de domates üretiminde yaşanan sıkıntıları iklim değişikliğine bağladı. İklim koşullarındaki değişimin birçok ülkede ürün verimini olumsuz etkilediğini belirten Ebu Saddam, bu durumun Mısır’ı da etkilediğini ancak domates ve diğer ürünlerin ekildiği tarım alanlarının genişletilmesi sayesinde olumsuz sonuçların önüne geçildiğini söyledi.
Ebu Saddam, Mısır’da farklı bölgelerde yıl boyunca domates yetiştirilmesini sağlayan çeşitli ekim dönemlerinin de üretimin sürekliliğine katkıda bulunduğunu ifade etti.
Şarku’l Avsat’a konuşan Ebu Saddam, Mısır’ın Kuzey Afrika ülkeleri için tarım ürünleri bakımından “ideal bir gıda sepeti” konumunda olduğunu belirtti. Mısır’dan Libya, Cezayir, Tunus ve diğer ülkelere kara yoluyla yapılan sevkiyatların, jeopolitik gelişmeler nedeniyle küresel deniz taşımacılığında yaşanan aksamalardan etkilenmediğine dikkat çekti.
Ebu Saddam, Mısır tarım ürünlerine yönelik iddiaların ve karalama kampanyalarının ülkenin uluslararası itibarına zarar vermesini beklemediğini belirterek, ürünlerin birçok pazarda kalitesini kanıtladığını vurguladı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2027 ve 2028 enflasyon tahminlerini yükselttihttps://turkish.aawsat.com/ekonomi%CC%87/5340756-t%C3%BCrkiye-cumhuriyet-merkez-bankas%C4%B1-2027-ve-2028-enflasyon-tahminlerini-y%C3%BCkseltti
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2027 ve 2028 enflasyon tahminlerini yükseltti
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2027 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 15’ten yüzde 21’e, 2028 tahminini ise yüzde 9’dan yüzde 13,5’e yükseltti. Banka, fiyat istikrarı sağlanana kadar ihtiyatlı para politikası yaklaşımını sürdüreceğini vurguladı.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, İstanbul’da düzenlenen üç aylık Enflasyon Raporu sunumunda, 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin de yüzde 28’den yüzde 29,5’e çıkarıldığını açıkladı. Banka, aynı dönem için ara hedefini ise yüzde 24 seviyesinde korudu.
Şarku’l Avsat’ın Reuters’ın aktardığı hbaere göre, 2027 ve 2028 yıl sonları için açıklanan yeni tahminler, bankanın daha önce duyurduğu ara hedeflerle aynı seviyede bulunuyor.
Karahan, enflasyonun düşüş hızını sınırlayan arz yönlü şokların devam etmesi nedeniyle, enflasyonu kontrol altına almak amacıyla sıkı para politikası uygulamasını sürdüreceklerini belirtti. Enflasyon tahminleri ve ara hedeflerde yapılan güncellemenin para politikasında gevşemeye gidileceği anlamına gelmediğinin altını çizen Karahan, Türk lirası cinsinden varlıklara yönelik yatırımcı güveninin zayıflaması durumunda mevcut tüm araçların kullanılacağını kaydetti.
Merkez Bankası, ağustos ayında yayımladığı bir önceki raporda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltmiş, ara hedefini ise yüzde 24’te tutmuştu. Banka, o dönemde 2027 yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 15, 2028 hedefini ise yüzde 9 olarak korumuştu.
Raporun sunumunun ardından dolar/TL kuru 50,2575 seviyesinde işlem gördü. Kur, çarşamba gününü 50,2325 seviyesinden tamamlamıştı.
TCMB, geçen ay politika faizini beklentiler doğrultusunda 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekmişti. Banka, İran savaşının enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendirdiği süreçte, önceki beş toplantısında faiz oranını değiştirmemişti. Bu adım, 2024’ün sonlarında başlatılan faiz indirim sürecine verilen aranın ardından gelmişti.
Türkiye’de tüketici fiyatları endeksi (TÜFE), ekim ayında giyim ve gıda fiyatlarındaki artışın etkisiyle aylık bazda yüzde 2,58 yükselerek beklentileri aşmıştı. Yıllık enflasyon ise yüzde 29,77 olarak kaydedilmişti.
Suudi nakliye şirketleri yüzde 21 büyüdü... Ticaretteki dalgalanmalar fırsatları yeniden şekillendiriyorhttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5340560-suudi-nakliye-%C5%9Firketleri-y%C3%BCzde-21-b%C3%BCy%C3%BCd%C3%BC-ticaretteki-dalgalanmalar
Suudi nakliye şirketleri yüzde 21 büyüdü... Ticaretteki dalgalanmalar fırsatları yeniden şekillendiriyor
Dammam’daki Kral Abdulaziz Limanı (Suudi Arabistan Limanlar İdaresi)
Suudi Arabistan ulaştırma ve lojistik sektörü, lojistik ve liman şirketlerinin performansındaki iyileşme, elleçleme faaliyetlerindeki artış ve bazı şirketlerin zararlarının azalmasının etkisiyle 2026 yılının ilk 9 ayında gelir ve kâr artışı kaydetti.
Araç kiralama ve havacılıkla bağlantılı hizmetler sunan şirketlerin kârlılığı üzerindeki baskıların sürmesine rağmen, sektörde borsaya kote 9 şirketin konsolide gelirleri yüzde 13 artışla 18,08 milyar riyale (4,82 milyar dolar), net kârları ise yüzde 20,7 yükselişle 1,063 milyar riyale (283,5 milyon dolar) ulaştı.
Bu sonuçlar; bölgedeki jeopolitik gerilimler, savaşın Hürmüz Boğazı ile Kızıldeniz’deki deniz trafiğinde yol açtığı aksamalar ve taşımacılık şirketlerinin yük nakli için alternatif güzergâh arayışına girmesi nedeniyle küresel ticaret yollarında yaşanan dönüşümler ışığında ayrı bir önem taşıyor. Söz konusu gelişmeler; Arap Körfezi ve Kızıldeniz kıyısındaki limanları ile kara ulaşım ağlarıyla alternatif rotalar sunma ve bölgesel tedarik zincirlerinin dayanıklılığını artırma noktasında Suudi Arabistan’ın coğrafi konumunun önemini ortaya koydu.
Deniz taşımacılığındaki aksamalar ayrıca lojistik koridorların geliştirilmesi ve Suudi limanlarının Körfez ticaret merkezleri ile küresel pazarlara bağlanmasına yönelik çabaları hızlandırarak elleçleme, depolama, taşımacılık ve entegre lojistik hizmetleri faaliyetlerinin büyüme fırsatlarını güçlendirdi.
Cidde İslam Limanı’nda demirlemiş gemilerden biri (Suudi Arabistan Limanlar İdaresi)
Şirketler bazında bakıldığında ise sonuçlar, faaliyet artışından yararlanma düzeyinde farklılıklar olduğunu ortaya koydu. Lojistik ve liman şirketleri en çok kazananlar listesinin başında yer alırken, çok sayıda araç kiralama ve havacılık destek hizmetleri şirketinin kârında düşüş yaşandı; bu durum, farklı faaliyet alanlarının gelir artışını kâra dönüştürme kapasitesindeki ayrışmayı yansıttı.
Sektörün performansı
Sektör, Suudi Arabistan Borsası’nda (Tadawul) işlem gören 9 şirketten oluşuyor: Suudi Lojistik Hizmetleri Şirketi (SAL), Suudi Yer Hizmetleri Şirketi (SGS), Budget Suudi Arabistan, Theeb, Lumi, SAPTCO, SISCO Holding, Flynas ve Cherry.
SAL, 2025’in aynı dönemindeki 496,2 milyon riyallik kârını yüzde 16,9 artırarak yaklaşık 579,9 milyon riyale çıkardı ve ilk 9 ayda net kâr bakımından sektör şirketlerinin zirvesinde yer aldı. Şirket bu performansıyla sektörün toplam net kârının yaklaşık yüzde 54,6’sını tek başına üstlenirken, gelirleri de yüzde 28,2 artışla yaklaşık 1,54 milyar riyale ulaştı.
Budget Suudi Arabistan, bir önceki yılın aynı dönemindeki 248,7 milyon riyallik kârına kıyasla yüzde 19,7 düşüşle yaklaşık 199,6 milyon riyal net kâr elde ederek ikinci sırada yer aldı. Şirket, gelirlerinin yüzde 11 artışla yaklaşık 1,91 milyar riyale yükselmesine rağmen kârındaki gerilemeyi; kısa dönemli kiralama filosunun doluluk oranlarındaki düşüşe, uzun dönemli kiralama sözleşmelerinin yenilenmesindeki yavaşlamaya ve bazı müşterilerin daha düşük maliyetli araç segmentlerine yönelmesine bağladı.
SISCO Holding, 2025’in aynı dönemindeki yaklaşık 61,7 milyon riyallik kârını yüzde 140,7 artırarak yaklaşık 148,5 milyon riyale yükseltti ve üçüncü sıraya yerleşti. Bu artışta liman sektöründeki performans iyileşmesi, yük elleçleme hacimlerindeki yükseliş ve lojistik faaliyetlerindeki büyüme etkili oldu.
SAPTCO da gelirlerindeki yüzde 13,8’lik artışa paralel olarak net kârını geçen yılın aynı dönemindeki 13,1 milyon riyalden yüzde 521’lik sıçramayla yaklaşık 81,5 milyon riyale çıkardı.
Araç kiralama şirketleri ise kârlılık üzerindeki baskılarla karşılaşmaya devam etti. Theeb’in kârı, gelirlerinin yüzde 15,5 artmasına rağmen filo doluluk oranlarındaki düşüş, kredi zararı karşılıkları ile finansman maliyetlerindeki artış ve ikinci el araç satışlarındaki kârlılığın gerilemesi nedeniyle yüzde 52,2 azalarak yaklaşık 68,4 milyon riyale indi.
Lumi’nin kârı kısa dönemli kiralama faaliyetlerindeki daralma ile operasyonel giderler ve karşılıklardaki artışın etkisiyle yüzde 61,3 düşüşle yaklaşık 61,9 milyon riyale gerilerken; Cherry, gelirlerindeki yüzde 39’luk büyümeye rağmen yüzde 10,7 düşüşle yaklaşık 47,6 milyon riyal kâr açıkladı.
Flynas şirketine ait bir uçağın maketi (Reuters)
Havacılık faaliyetlerinde ise Flynas, 2025’in aynı dönemindeki 594,4 milyon riyallik zararına karşılık net zararını yüzde 83,9 oranında azaltarak yaklaşık 95,7 milyon riyale çekti; şirketin gelirleri ise yüzde 6,3 artışla yaklaşık 6,44 milyar riyale yükseldi.
Buna karşılık SGS, gelirlerindeki yüzde 7,4’lük düşüşle birlikte bir önceki yılın ilk 9 ayındaki 298,5 milyon riyallik kârına kıyasla yaklaşık 28,6 milyon riyal net zarar açıkladı.
2026 yılının üçüncü çeyreğinde ise sektördeki 9 şirket, şirketler arasındaki performans farklılıklarının gölgesinde toplam 110,2 milyon dolar (413,1 milyon riyal) konsolide net kâr elde etti. Çeyreklik kâr sıralamasında SAL yıllık bazda yüzde 28 artışla yaklaşık 231,9 milyon riyalle ilk sırada yer alırken; onu yüzde 10,6’lık düşüşe rağmen 71,8 milyon riyal kâr açıklayan Budget Suudi Arabistan izledi.
SISCO Holding’in kârı yüzde 271’in üzerinde bir artışla yaklaşık 63,1 milyon riyale yükselirken, Flynas bu yılın ikinci çeyreğinde kaydettiği zararın ardından yeniden kâra geçerek yaklaşık 27 milyon riyal çeyreklik kâr elde etti.
Öte yandan SGS çeyreklik bazda yaklaşık 32,5 milyon riyal zarar kaydederken; Theeb, Lumi ve Cherry’nin kârları yıllık bazda geriledi.
Çeyreklik sonuçlar; lojistik ve liman hizmetlerindeki kâr artışına karşılık araç kiralama ve havacılıkla bağlantılı hizmetler üzerindeki baskıların sürmesiyle sektör şirketlerinin finansal performansındaki ayrışmanın devam ettiğine işaret ediyor.
Sektörün sonuçlarına ve gelecek beklentilerine bir bakış
Sektör sonuçlarını değerlendiren finans ve ekonomi uzmanı Dr. Süleyman Al Humeyd el-Halidi, gelir artışının tüm ulaştırma ve lojistik şirketlerine aynı oranda yansımadığını belirterek, “Lojistik ve liman faaliyetleri kâr büyümesine öncülük ederken, araç kiralama ve havacılıkla bağlantılı hizmetler sunan şirketlerin kâr marjları üzerindeki baskılar devam etti” dedi.
Şarku’l Avsat’a açıklamalarda bulunan el-Halidi, konsolide kârlardaki yükselişin, ‘elleçleme ve lojistik işlerindeki büyümenin yanı sıra Flynas’ın zararlarındaki azalmanın da desteğiyle sektördeki operasyonel faaliyetlerin genişlemesini yansıttığını’ ifade etti. Ticaret, taşımacılık ve tedarik zinciriyle bağlantılı faaliyetlerin genişlemesinin ‘özellikle operasyonel verimliliğini artırabilen ve talep artışından yararlanabilen şirketler için yeni büyüme fırsatlarının önünü açtığını’ sözlerine ekledi.
SAL’ın kâr sıralamasında zirvede yer almasının yanı sıra SISCO Holding’in kârındaki güçlü büyüme ve SAPTCO’nun sonuçlarındaki iyileşmeye dikkat çeken el-Halidi, bu tablonun ‘gelir kaynaklarını çeşitlendirmenin ve ulaştırma, lojistik ile altyapı faaliyetleri arasındaki entegrasyonu güçlendirmenin önemini ortaya koyduğunu’ vurguladı.
El-Halidi buna karşılık, bazılarının gelirleri artmasına rağmen çok sayıda araç kiralama şirketinin kârında yaşanan düşüşün, ‘iş hacmindeki artışın kârlılıktaki iyileşmeyi mutlak surette garanti etmediğini; sonuçların filo yönetim verimliliğine, sözleşmelerin niteliğine, finansman maliyetlerine ve operasyonel giderleri kontrol altında tutma becerisine bağlı kalmaya devam ettiğini’ gösterdiğini kaydetti.
Suudi Arabistan Demiryolları’na ait yolcu trenlerinden biri (SAR)
Flynas’ın zararlarını azaltmasına karşılık SGS’nin zarara geçmesiyle havacılığı destekleyen faaliyetlerin performansındaki ayrışmaya dikkat çeken el-Halidi, “Bu farklılık, söz konusu faaliyetlerin operasyon hacmindeki değişimlerden, talep seviyelerinden ve işletme maliyetlerinden ne ölçüde etkilendiğini yansıtıyor” dedi.
El-Halidi, önümüzdeki dönemde sektör büyümesinin sürdürülebilirliğinin, ‘şirketlerin verimliliği artırarak, hizmetleri çeşitlendirerek ve maliyet yönetimi etkinliğini güçlendirerek iş hacmindeki genişlemeyi kâr marjlarında somut bir iyileşmeye dönüştürebilme kapasitesine bağlı olacağını’ vurguladı.
Kalkınma projelerinin genişletilmesi
Gelecek dönem beklentilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan G.WORLD Araştırma Şirketi CEO’su Muhammed Hamdi Ömer; kalkınma projelerindeki genişleme, altyapı yatırımları ve Suudi Arabistan’ı 3 kıtayı birbirine bağlayan bir lojistik merkezi haline getirme çabalarının desteğiyle Suudi ulaştırma ve lojistik sektöründeki büyümenin önümüzdeki dönemde de süreceğini öngördü.
Sektörün, sadece taşımacılık ve depolama hacimlerinin artmasının ötesine geçerek entegre bir lojistik hizmetleri ekosisteminin inşasına, tedarik zinciri yönetimine ve modern teknolojilerin kullanımına dayalı bir dönüşüm yaşadığını belirten Ömer, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Limanlar, lojistik bölgeler, havalimanları ve ulaşım ağlarındaki genişleme; e-ticaret, sanayi, turizm faaliyetleri ve mega projelerdeki büyümeyle birleşerek depolama, dağıtım, tedarik zinciri yönetimi, çok modlu taşımacılık ve uzmanlaşmış lojistik hizmetlerine olan talebi artırıyor.”
Dijital dönüşümün sektör büyümesinin ana itici güçlerinden biri olacağına işaret eden Ömer, filo yönetimi, kargo takibi, taşıma rotalarının optimizasyonu ve envanter yönetiminde yapay zekâ, veri analitiği ve nesnelerin interneti (IoT) teknolojilerinin kullanımının arttığını vurguladı. Ömer’e göre bu teknolojiler ‘operasyonel maliyetleri düşürme, varlık kullanımını iyileştirme, süreç verimliliğini ve kâr marjlarını artırma’ potansiyeli taşıyor.
Büyüme fırsatlarının sektördeki faaliyet alanları arasında eşit dağılmayacağını ifade eden Ömer, “Ticaret, sanayi ve ihracat faaliyetlerindeki genişlemeden liman ve lojistik şirketlerinin faydalanması beklenirken, e-ticaretteki büyüme karayolu taşımacılığı, teslimat ve dağıtım talebini destekleyecek. Araç kiralama şirketlerinin fırsatları ise artan turizm ve ticari faaliyetlere bağlı olacak; ancak kârlılıkları filo yönetim verimliliği, doluluk oranları ve finansman maliyetlerine bağımlı kalmaya devam edecek” değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan varlık, yakıt, bakım, işçilik ve finansman maliyetlerindeki artışın yanı sıra kızışan rekabete ilişkin uyarılarda bulunan Ömer, yatırım yapmanın ve altyapı geliştirmenin mutlaka hızlı getiri sağlayacağı anlamına gelmediğini vurgulayarak, “Bu durum titiz bir risk yönetimi ile yapılan yatırımların hacmiyle orantılı işletme ve talep seviyelerinin sağlanmasını gerektiriyor” dedi.
Ulaştırma ve lojistik faaliyetleri ile dijital teknolojiler arasındaki entegrasyonun artan önemine paralel olarak 2027 yılında da sektörde yatırım fırsatlarının devam edeceğini öngören Ömer, müşterilerine entegre çözümler geliştiren şirketlerin gelirlerini çeşitlendirme ve rekabet güçlerini artırma konusunda en avantajlı konumda olacağını belirtti.
Ömer sözlerini şöyle tamamladı: “Sektördeki en belirgin dönüşüm; varlık sahipliğine ve geleneksel taşımacılık hizmetleri sunmaya dayalı bir modelden, tedarik zinciri yönetimine ve akıllı lojistik çözümler sunmaya odaklanan bir modele geçilmesidir. Bu dönüşüm operasyonel verimliliği artırırken, sektörün ekonomiyi çeşitlendirme ve Vizyon 2030 hedeflerine ulaşma noktasındaki katkısını da güçlendirmektedir.”
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
