Cezayir'de cumhurbaşkanı adayları yarışa başladı

Cezayir'de cumhurbaşkanı adayları yarışa başladı
TT

Cezayir'de cumhurbaşkanı adayları yarışa başladı

Cezayir'de cumhurbaşkanı adayları yarışa başladı

Geçici Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulkadir bin Salih, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 12 Aralık’ta yapılacağını duyurması kamuoyunda herhangi bir yankı uyandırmadı. Siyasi partiler ve toplumdaki aktörler bu konuda herhangi bir açıklamada bulunmadılar.
Seçimlerin yapılmasına destek verenler ve karşı çıkanlar olarak toplumdaki iki ayrı eğilimin olduğu önceden bilinse de seçim tarihi ile ilgili açıklamaya herhangi bir tepki verilmedi.
Yüksek Seçim Komisyonu (YSK), Anayasa Konseyi tarafından (aynı gün) anayasal bir organ olarak onaylandıktan sonra dün ülkenin 48 vilayetinde görevine başladı. Yönetim, Yüksek Seçim Komisyonu’na seçilen üyeler sebebiyle eleştiri aldı. Eski Cumhurbaşkanı Abdülaziz Buteflika döneminde iki kez adalet bakanı olarak görev yapan YSK Başkanı Muhammed Şerafi dışında üyelerin çoğu tanınmıyor.
Muhammed Şerafi ve diğer üyeler muhtelif şehirlerde seçim kurulu açma noktasında birtakım zorluklarla karşılaşabilir. Çünkü seçimlerin yapılmasını istemeyen halk kesimi; Yüksek Seçim Komisyonunu, halk hareketinin köklü değişim taleplerini aşmak için yönetim tarafından kullanılan bir araç olarak görüyorlar. Bununla birlikte, Cezayirlilerin bir bölümü yönetime ve seçimlere verdiği desteği genel olarak gizlemiyor. Söz konusu kesim seçimleri krizden çıkmanın bir yolu olarak görüyor. Onlara göre seçilecek yeni cumhurbaşkanı, ekonominin boğucu sorunlarını, özellikle de hükümetteki meşruiyet sorununu çözebilir.
Ülkenin batısındaki en büyük şehir olan Oran'da eylemciler ve profesörler, cumhurbaşkanı seçimlerini protesto etmek için şehir merkezinde bir gösteri düzenledi.
Analistlere göre, haftada bir düzenlenen öğrenci gösterilerinde atılan sloganların hedefi, Abdulkadir bin Salih’in seçim açıklaması olacak. Analistler Abdulkadir bin Salih’in en kısa zamanda görevinden ayrılmak istediğini aktarıyorlar. İstifa kararı almasının altında yatan sebep, kendisine karşı düzenlenen protestolar ve etkileri açıkça görülen hastalığının daha da artması. Abdulkadir bin Salih, geçen gün, Seçim Komisyonunu toplanmaya çağırmıştı. Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLN) lideri Ali Benflis, iki gün önce yaptığı açıklamalarda, yıl sonunda yapılacak seçimlerde aday olmak istediğinin sinyallerini verdi. Eski Başbakan Benflis, daha önce, 2004 ve 2014 yıllarında gerçekleştirilen cumhurbaşkanlığı seçimlerine iki kez katıldı. Her iki seçimde de ikinci sırada yer aldı.
Adaylar belli oldu
Siyasi kaynaklar, hafta sonu Gelecek Cephesi Partisi başkanı Abdel Aziz Belaid’in cumhurbaşkanı seçimleri için adaylığını açıklayacağını ifade ediyor. Belaid 2014’te gerçekleşen cumhurbaşkanı seçimleri için de adaylığını açıklamıştı. Hükümete yakın Ulusal Oluşum Hareketi Genel Başkanı ve aynı zamanda eski bakan olan Abdulkadir bin Karine de seçim yarışına girecek. Sosyal medyada seçimlerin yapılmasını destekler nitelikte paylaşımlar yapan “Yeni Cezayir Cephesi” Genel Başkanı Cemal bin Abdusselam seçimlere katılacağının işaretlerini verdi. Cemal bin Abdusselam ordunun, en kısa zamanda seçim yapılması kararını destekleyenlerin başında geliyor.
Birçok siyasi güçten farklı olarak, söz konusu adayların mensup oldukları üç partinin güncel meselelerle ilgili pozisyon almamış olması ilginç. Bunlardan en önemlisi, kurulma aşamasındaki Toplumsal Demokrat Birlik Partisi  Genel Başkanı Kerim Tabu, Cezayir İşçi Partisi Genel Başkanı Louisa Hanoune ve devrimci Lakhdar Bourka gibi önde gelen politikacıların hapsedilmesidir. Her üçü de “orduya hakaret” etmekle suçlanıyor. Muhalefet partileri hapis cezası kararını kınadılar. İki emekli General Hüseyin bin Hadid (76) ve 18 Nisan'da cumhurbaşkanlığı seçimleri için adaylığını açıklayan General Ali Ghadiri de benzer suçlamalar sebebiyle hapse mahkum edildi. Cezayir halk hareketi Buteflika‘nın beşinci dönem adaylığına karşı protestolar düzenledi ve bunun sonucunda Buteflika adaylıktan çekildi.
Hanoune destekçileri, 23 Eylül'de askeri mahkemede yapılması planlanan duruşmayı protesto etmek için yarın, başkentteki, parti genel merkezinde bir miting düzenleyeceklerini açıkladılar. Hanoun, eski Cumhurbaşkanı Abdülaziz Buteflika’nın kardeşi Said Buteflika, eski istihbarat şefi Muhammed Medin ve General Beşir Tartak benzer suçlarla itham ediliyorlar. Söz konusu isimlerin yargılamaları aynı gün yapılacak.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.