Cezayir'de tutuklamalar hız kazandı

Cezayir’de seçimlerin aralık ayında düzenlenmesi kararı sonrasında gösteriler patlak verdi (Reuters)
Cezayir’de seçimlerin aralık ayında düzenlenmesi kararı sonrasında gösteriler patlak verdi (Reuters)
TT

Cezayir'de tutuklamalar hız kazandı

Cezayir’de seçimlerin aralık ayında düzenlenmesi kararı sonrasında gösteriler patlak verdi (Reuters)
Cezayir’de seçimlerin aralık ayında düzenlenmesi kararı sonrasında gösteriler patlak verdi (Reuters)

Cezayir, aralık ayında düzenlenecek cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde kapsamlı değişiklik talep eden halk hareketinin aktörlerine ve aktivistlerine yönelik devam eden tutuklama kampanyalarına tanık oluyor.
Cezayirli bir avukat tarafından yapılan açıklamaya göre başkentteki bir mahkeme, 19 Eylül’de hareketin önde gelen sembollerinden Fadil Bumala’nın “ulusal birliğe zarar verme” suçlamasıyla gözaltına alınmasını emretti. Avukat Abdul Gani Badi, Facebook hesabı üzerinden yaptığı açıklamada eski bir Cezayir ulusal televizyon muhabiri olan Bumala’nın geçen çarşamba günü başkentteki evinde gözaltına alındığını duyurdu.
Bumala, başkent Cezayir’in doğusundaki Dar el-Beida’daki Birinci Derece Mahkemesi soruşturma hakiminin talimatı sonrasında geçici olarak gözaltına alındı.
Fadil Bumala, 12 Eylül’de muhalif lider Kerim Tabu ve Semir Belarbi’nin “ulusal birliğe zarar vermekle” suçlanması sonrasında geçici olarak gözaltına alınan üçüncü önemli isim olarak sayılıyor
Söz konusu isimler, ülkenin eski Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika’nın 2 Nisan’da istifa etmesine neden olan şubat protestolarında yer almıştı.
Geçen haftalarda cuma günü gösterileri öncesinde polis kuvvetleri tutuklamalara hız verdi. Tutukluların serbest bırakılması ulusal komitesi koordinatörüne göre geçen cuma günü gözaltına alınan 22 kişi pazar günü geçici olarak tutuklandı. Çarşamba günü ise Cezayir ordusu, eylemcilerin reddettiği cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilan edilmesi öncesinde eylemlerini yoğunlaştırdı.
Geçici Cumhurbaşkanı Abdulkadir bin Salih, geçen pazar günü yaptığı açıklamada cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 12 Aralık’ta gerçekleşeceğini duyurdu. Eylemciler, eski rejim sembollerinin yönetiminde olduğu sürece özgür ve adil olamayacağını belirterek seçimleri kabul etmediklerini vurguladı.
19 Eylül’de ise Genelkurmay Başkanı Ahmed Kayid Salih saha ziyareti sırasında yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Cezayir halkının çoğu bu durumdan olabildiğince çabuk kurtulmak istiyor ve cumhurbaşkanlığı seçimleri sürecinin hızlandırılmasını ümit ediyor. Anayasal görevlerine uygun olarak ordunun, vatan ve halka yönelik görevlerine bağlılığını vurgulamak istiyorum.”
Yaklaşan seçimlere katılma çağrısında bulunan Ahmed Kayid Salih açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Cezayir halkı, halkın bütün kesimlerinin yoğun katılımı ve haklarını yerine getirmesi yoluyla bu önemli ulusal kazanıma tamamen tanık olacak.”
General Kayid Salih, geçen çarşamba günü güvenlik güçlerine, eylemcileri başkente ulaştırmak için kullanılan otobüs ve araçları durdurma talimatı verdi. Söz konusu talimatla birlikte polis kuvvetlerinin protesto gösterilerine yönelik baskıları arttı. Eylemcilere yönelik müdahaleler de artış gösterdi.
Başkent Cezayir’deki Sidi Muhammed Mahkemesi Başsavcısı, Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLN) Genel Sekreteri Muhammed Cemii’nin geçici olarak tutuklanması emri verdi. İlgili kaynaklara göre Cemii, adli işlem dosyalarını gizlemek, resmi belgeleri imha etme faaliyetlerine karışmak, tehdit ve hakaretlerde bulunmakla suçlanıyor.
Savcılık tarafından 19 Eylül’de yapılan açıklamaya göre başkent Cezayir’in yaklaşık 300 km batısındaki Relizane bölgesinde eylemciler ve güvenlik güçleri arasında patlak veren çatışmalarda 2 kişi öldü. Relizane’nin yakınlarındaki Vadi Arhio’daki Cumhuriyet Savcısı, polis arabasının karıştığı bir kazada bir gencin öldüğünü ve daha sonra da bölgede çatışmaların yaşandığını açıkladı. Savcı, öfkeli vatandaşların yolları kapatarak araç lastiklerini ateşe verdiğini belirtti. Kaynaklara göre polis müdahalesi dolayısıyla 2 kişi de yaralandı.
Açıklamada bir polis aracının motosiklete çarpması sonucu 15 yaşlarındaki bir gencin öldüğü belirtildi. Kazada 24 yaşındaki diğer gencin de ağır şekilde yaralandığı aktarıldı. Yetkili, kamu çalışmalarını sabote eden eylemcilerin, “trafik kazasına neden olan polis memurunu yakalamak” amacıyla güvenlik merkezine baskın yapmaya çalıştığını söyledi.
İçişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada güvenlik olaylarının ve sorumluların belirlenmesi için Ulusal Güvenlik Genel Müdürlüğü tarafından bölgeye soruşturma komisyonu gönderildiğini duyurdu.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.