Sisi, Somali- Kenya çatışmasına çözüm için liderlerle bir araya geldi

Mısır, Somali ve Kenya Cumhurbaşkanları 25 Eylül’deki New York zirvesinde (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır, Somali ve Kenya Cumhurbaşkanları 25 Eylül’deki New York zirvesinde (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Sisi, Somali- Kenya çatışmasına çözüm için liderlerle bir araya geldi

Mısır, Somali ve Kenya Cumhurbaşkanları 25 Eylül’deki New York zirvesinde (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır, Somali ve Kenya Cumhurbaşkanları 25 Eylül’deki New York zirvesinde (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Ülkesi bu yıl Afrika Birliği zirvesine başkanlık eden Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, 25 Eylül’de New York’ta “Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantılarının oturum aralarında, Somali Cumhurbaşkanı Muhammed Abdullah Fermacu ve Kenya Cumhurbaşkanı Uhuru Kenyatta’yı kapsayan” üçlü bir zirveyle Kenya- Somali çatışmasını ele aldı.
İki komşu arasında şu anda Uluslararası Adalet Divanı tarafından incelenen 100 bin kilometrelik bir deniz sınırı hususunda tarihi bir anlaşmazlık yaşanıyor. Geçtiğimiz Ocak ayında Mogadişu’nun Londra’da bir müzayedede açık deniz petrol sahalarının satıldığını açıklaması sonrasında anlaşmazlık yeniden alevlenmişti.
Mısır Cumhurbaşkanlığı sözcüsü Bessam Radi, üçlü zirvenin Afrika Birliği’nin Mısır dönem başkanlığında, Mısır’ın iki ülkeyle olan seçkin ilişkilerine binaen Somali ve Kenya’nın talebiyle gerçekleştiğini açıkladı. Radi, zirvede iki taraf arasında askıdaki meselelerin ele alındığını ifade etti.
Bessam Radi’ye göre Cumhurbaşkanı Sisi, görüşmeler sırasında Mısır’ın Somali ve Kenya ile önemli ilişkilere sahip olduğunu söylerken, sadece Afrika Birliği dönem başkanı olmasının değil, üç ülkenin tarihsel bağlarının ve ortak çıkarlarının Mısır’ın zirveye ev sahipliği yapmasını sağladığını vurguladı.
Zirve sırasında Mısır Cumhurbaşkanı’nın, Somalili ve Kenyalı mevkidaşlarından konu hakkında bilgi aldığı belirtildi. Bessam Radi ayrıca, iki kardeş ülke arasındaki ilişkilerin normale dönmesine hazırlık olarak anlaşmazlık noktalarının çözümü için Kenya ve Somali arasında ikili bir komite kurulmasına dair uzlaşı sağlandığını söyledi.
İki ülke, 1960 yılında Somali’nin bağımsızlığından bu yana deniz sınırlarını kabul etmedi. Kenya- Somali ilişkileri ayrıca, başta sınır boyunca iki halk arasında karışıklıklara tanık oldu ve sınırdaki petrol anlaşmazlıklarının yanı sıra Somali’deki Eş-Şebab hareketiyle ilgili kriz de devam etti.
Öte yandan Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Cibutili mevkidaşı İsmail Ömer Gulle ve Kenyalı mevkidaşı Uhuru Kenyatta ile de bölgesel meselelerin ele alındığı üçlü bir zirve gerçekleştirdi. Mısır Cumhurbaşkanlığı sözcüsüne göre zirve sırasında Doğu Afrika’nın şu anda “kardeşlik ruhu çerçevesinde üstesinden gelmesi gereken” büyük zorluklar karşısında önemli bir tarihi dönemeçte olduğu belirtildi. Taraflar, bu zorluklar karşısında özellikle terörle mücadele, bölge halklarının gelişimi ve refahı gibi ortak eylemlere odaklanılması gerektiğini vurgularken, bu durumun herkesin “bölgenin sorunlarıyla yüzleşmek için ortaklık ruhuna” sahip olmasını gerektirdiğini belirtti.
Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, 25 Eylül’de BM toplantıları çerçevesinde ayrıca “sürdürülebilir kalkınma” zirvesinde konuşma yaptı. Sisi, ekonomik, toplumsal, insani ve güvenlik sorunlarının iç içe geçmiş olduğunu ve ortak bir eylem gerektirdiğini ifade ederken, “Hala herkes tarafından arzu edilen kalkınmaya ulaşmak için uzun bir yol var” dedi. Sisi, sürdürülebilir kalkınmanın ihtiyaç duyduğu fon sağlama çabalarını iki katına çıkarmak zorunda olduklarına da dikkati çekti.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.