Afganistan'da seçimlere katılım oranı düşük oldu

Afganistan’da geçen cumartesi günü düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılım oranında, Taliban Hareketi’nin saldırı tehdidi sebebiyle önceki seçimlere göre düşüş yaşandı.
Sandık başına giden Afganlar, Cumhurbaşkanı Eşref Gani’nin önümüzdeki beş yıllık dönemde de görev alıp almayacağını belirledi. AFP’ye göre yaklaşık 35 milyon nüfusu olan Afganistan’da 9,6 milyon kişi seçmen kaydını yaptırdı. Savaşın böldüğü ülkede 4 bin 900 sandık merkezi kuruldu.
Bağımsız Seçim Komisyonu tarafından önceki gün yapılan açıklamada seçimlere yaklaşık 1,1 milyon insanın katıldığı aktarıldı. Seçimlere katılım oranı yüzde 25’in altında görünüyor. Bu, ülkede gerçekleşen son üç cumhurbaşkanlığı seçimlerinden daha düşük bir orana tekabül ediyor.
2014 yılında gerçekleşen cumhurbaşkanlığı seçimlerinde katılım yüzde 50’inin biraz altındaydı. Doğrudan bir karşılaştırma yapmak zor. Çünkü önceki seçimlerde hile yapıldığı iddia edilmişti.
AFP’nin haberine göre Afgan yetkililer seçimlerin başarılı olacağı yönünde söz verdi. Zira geçen cumartesi günü gerçekleşen seçimlerde Taliban çok sayıda zayiata sebebiyet verecek büyük çaplı saldırılar yapamadı. Buna rağmen Taliban, seçim merkezlerine saldırmanın yanı sıra ülkedeki Afgan güvenlik güçleri ile çarpışarak demokratik sürece yönelik bir saldırı başlattı.
Afganistan Analistler Ağı’nın (AAN) farklı kaynaklardan edindiği bilgiye göre seçim günü 400’ü aşkın saldırı meydana geldi. Taliban, 531 saldırı gerçekleştirdiğini duyururken Afganistan İçişleri Bakanlığı ise “düşmanın 68 saldırı düzenlediğini” aktardı.
Resmi açıklamalara göre saldırılarda 5 güvenlik görevlisi öldü. Afganistan hükümetinin bağımsız İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Shahrazad Akbar, seçimlerin öncekilere kıyasla sorunsuz geçtiğini söyledi. Konu ile ilgili AFP’ye açıklamalarda bulunan Akbar, Afgan güvenlik güçlerinin ülkedeki güvenliği yönetebilmek için gerçek anlamda çaba gösterdiğini belirterek insanların sandık merkezlerine gidebilmelerini sağladığını bildirdi.
Akbar açıklamasında ayrıca güvenlik tehditlerine ek olarak seçim sürecine yönelik şüpheler sebebi ile katılımın düşük olduğuna işaret etti.
Seçimlere hile karıştığı iddiası 2014 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimleri de dahil ülkedeki birçok oylamaya gölge düşürüyor.
Seçim kampanyaları sönük bir atmosferde gerçekleşti. Söz konusu oylama, ABD ve Taliban arasında gerçekleşen müzakerelerde ülkedeki yabancı askerlerin geri çekilmesi için bir anlaşmaya varabilmek amacıyla iki kez ertelenmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, 7 Eylül’de Taliban müzakerelerinin askıya alındığını duyururken cumhurbaşkanı adayları, seçimlerin belirlenen tarihte yapılmayacağına inanmaya başladı.
Akademisyen Atta Nuri, güvenlik tehditleri ve adayların sönük kampanyaları sebebi ile seçimlere katılım oranının düşük olduğunu belirtti.
Harun Mir ise katılımın düşük olmasına rağmen demokratik süreç adına seçimlerin zafer olduğunu belirterek öncekilere nazaran “daha adil” bir ortamın mevcut olduğuna dikkat çekti. Seçim Komisyonu yetkilileri, teknik araçlar sayesinde sonuçların adil olacağını ön gördüklerini kaydetti.
Seçim sonuçlarının 19 Ekim’e kadar açıklanması beklenmiyor. Adayların yarışı ilk turda kazanabilmesi için oyların yüzde 50’sinden fazlasını alması gerekli. Yüzde 50 barajını geçememeleri durumunda ise kasım ayında gerçekleşecek ikinci turda yarışacakları belirtiliyor.
Birleşmiş Milletler’in yayınladığı raporlar Afganistan’da 2019’un ilk çeyreğinde bin 300’ün üzerinde sivilin öldüğüne işaret ediyor.