Kırmızı et aslında kalbe zarar vermiyor olabilir

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Kırmızı et aslında kalbe zarar vermiyor olabilir

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Uzmanlar yıllardır kırmızı et yerine balık veya tavuk tüketmemiz gerektiğini söylüyor. Ancak yeni bir araştırma kırmızı etin sağlığımıza sanıldığı kadar zarar vermediğini ortaya koydu.  
Independent Türkçe'de yer alan habere göre, araştırmacılar ortalama düzeyde kırmızı veya işlenmiş et tüketmeyi azaltmanın sağlığa neredeyse hiç faydası olmadığını buldu. Ancak bu yine de her gün sınırsız şekilde kırmızı et tüketebileceğimiz anlamına gelmiyor.
Annals of Internal Medicine adlı bilimsel yayında yer alan çalışma kırmızı et tüketiminin kalp hastalıklarıyla ilişkili olduğuna dair onlarca yıllık araştırmaya meydan okusa da, araştırmayı yapan bilim insanları geçmişteki literatürden faydalandı.
Kırmızı et tüketimiyle kalp hastalıkları, diyabet veya kanser arasında doğrudan önemli bir ilişki tespit edemeyen araştırmacılar yaklaşık 54 bin kişiye ait hastalık örneklerini inceledi.
Çalışmada yer almayan Ohio Eyalet Üniversitesi Wexner Tıp Merkezi’nden lisanslı diyetisyen Dena Champion “Buna tamamen yeni bir araştırma diyemeyiz. Önceki çalışmalardan çok büyük bir kesit alarak bunları sistematik gözden geçirme denen tek bir araştırmadan geçirdiler. Burada önceki çalışmalar detaylı şekilde analiz ediliyor” dedi.
Araştırmayı yapan ve bilim insanlarıyla kamu ortaklarından oluşan NutriRECS “bağlantının çok belirsiz olduğunu” iddia etmesine rağmen haftada üç porsiyon daha az kırmızı veya işlenmiş et tüketenlerin düşünülenden daha az risk altında olduğunu kaydetti.
Kırmızı et tüketimiyle sağlığa etkisi arasındaki ilişkiyi araştıran bilim insanları bunun için 5 yüksek kalitede çalışmayı sistematik şekilde gözden geçirdi. Araştırmacılar ayrıca kişilerin kırmızı etle işlenmiş eti şu andaki ortalama tüketim seviyelerinde yiyebileceğini söyledi. Bu Kuzey Amerika ve Avrupa’da haftada 3-4 porsiyona tekabül ediyor. 
Healthline’da yer alan habere göre çalışmanın baş yazarı Dalhousie Üniversitesi’nden Dr. Bradley Johnston ekibiyle halihazırdaki kırmızı ve işlenmiş et tüketimi hakkındaki çalışmaların farkında olduğunu söyledi.
Ancak Johnston yaptıkları çalışma sonucunda kırmızı et tüketiminin kişilerin kalp hastalıkları ve kanser gibi rahatsızlıklara daha fazla yakalanmasını artırmadığını gördüklerini belirtti.
Öte yandan ekip milyonlarca katılımcıyı incelediği ek bir araştırmada, riskin ufak da olsa arttığına dair kanıt buldu.
Etin kalitesi ve nasıl piştiği önemli
Santa Clara Vadisi Tıp Merkezi’nden lisanslı diyetisyen Shelley Wood, etin hazırlanma şekliyle kansere yakalanma riski arasında yeni bir araştırma olduğunu kaydetti.
Kızartmak veya ızgara yapmak gibi yüksek ısıda pişirilen etlerin alev ve duman yüzünden potansiyel kanserojen kimyasallar içerebileceğini söyledi.
Wood, bunun aksini ispatlayan bir araştırmaya yapılıncaya dek, eti pişirirken sürekli altüst etmeyi ve yanmış kısımlarını yememeyi önerdi.  
Çalışmanın, kırmızı et ve işlenmiş et ürünlerini tüketmenin sağlıklı olduğunu veya bunların sınırsız tüketilebileceğini göstermediğini söyleyen uzmanlar, yüksek sodyum ve doymuş yağ tüketimininse hala sağlık sorunlarını artırdığının altını çizdi.   
Uzmanlar çok sayıda sebze ve meyve içeren bitki ağırlıklı beslenmeninse, sağlığa olumlu etkisi olduğuna işaret etti.
Kırmızı et tüketimi Türkiye’de son 20 yılda arttı
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) şubattaki verilerine göre Türkiye’de et tüketimi son 20 yılda kademeli şekilde artış gösterdi. En büyük artış büyükbaş hayvan eti tüketiminde görüldü.
1998’de 4,2 kg olan yıllık kişi başı büyükbaş hayvan eti tüketimi, 2017’de 10,4 kg'ye yükseldi.
Diğer yandan, Türk Kalp Vakfı Mütevelli Heyet ve Yönetim Kurulu Başkanı Kenan Güven nisandaki Kalp Haftası sebebiyle yaptığı konuşmasında"Kalp hastalıklarına bağlı ölüm oranları dünyada yüzde 41’ken, bunun Türkiye'de yüzde 42 oranında olduğunu” söylemişti.



Prenses Kate, kanser tedavisinin ardından kapsamlı yurt dışı ziyaretinde William'a eşlik edecek

İngiltere Veliaht Prensi William ve eşi Galler Prensesi Kate (AFP)
İngiltere Veliaht Prensi William ve eşi Galler Prensesi Kate (AFP)
TT

Prenses Kate, kanser tedavisinin ardından kapsamlı yurt dışı ziyaretinde William'a eşlik edecek

İngiltere Veliaht Prensi William ve eşi Galler Prensesi Kate (AFP)
İngiltere Veliaht Prensi William ve eşi Galler Prensesi Kate (AFP)

Galler Prensesi Kate, bu hafta düzenlenecek yıllık Earthshot Ödülleri törenine katılmak üzere Hindistan'a gerçekleştireceği ziyarette eşi İngiltere Veliaht Prensi William'a eşlik edecek. Bu ziyaret, Kate'in kanser tedavisinin ardından gerçekleştireceği en kapsamlı yurt dışı programı olacak.

44 yaşındaki Prens William ve eşi Kate, üç gün sürecek ziyaret kapsamında Mumbai'de bir dizi etkinliğe katılacak. Programın en önemli etkinliğini, gelecek salı günü düzenlenecek ödül töreni oluşturacak.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’ten aktardığı habere göre 44 yaşındaki Kate açısından bu ziyaret, 2024 yılında henüz türü açıklanmayan kanser nedeniyle koruyucu kemoterapi tedavisi görmesinden bu yana gerçekleştireceği en önemli yurt dışı ziyareti niteliğini taşıyor. Hastalığın şu anda remisyon aşamasında olduğunu açıklayan prenses, buna rağmen kanserin yaşamını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

Çevre kampanyalarını öncelikleri arasına alan Prens William, babası Kral Charles gibi çevre konularına özel önem veriyor. William, iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik çözümler geliştirilmesini teşvik etmek amacıyla 2020 yılında Earthshot Ödülü'nü kurmuştu. Ödül kapsamında her yıl beş kazanana, projelerini büyütüp yaygınlaştırmaları için 1'er milyon sterlin (yaklaşık 1,3 milyon dolar) veriliyor.

Kensington Sarayı'ndan çiftin programına ilişkin yapılan açıklamada, Prens William'ın Earthshot Ödülü'nü karamsarlığı yeni fırsatlara dönüştürmenin bir aracı olarak gördüğü belirtildi.

Açıklamada, “Gezegenimizin karşı karşıya olduğu çevresel sorunlar ne kadar büyük olursa olsun, bu sorunları çözmek için ortaya konulan yaratıcılık, kararlılık ve yenilikçilik de en az bu sorunlar kadar güçlü” ifadelerine yer verildi.

Organizatörlerin bugüne kadarki en büyük organizasyon olacağını belirttiği ödül töreninde, kraliyet ailesine çok sayıda ünlü isim eşlik edecek. Hindistanlı kriket efsanesi Sachin Tendulkar, oyuncu Alia Bhatt ve Rami Malek'in yanı sıra İngiliz pop müzik grubu Take That de törene katılacak. Grup, Hindistan'da ilk kez sahne alacak.

Prens William ve Kate, Earthshot girişimiyle bağlantılı etkinliklerin yanı sıra Hindistan kriketine, modaya ve sinemaya ilişkin programlara da katılacak.

Hastalığının ardından resmî görevlerinin yoğunluğunu önemli ölçüde azaltan Kate, yaşamını günbegün sürdürmeye odaklandığını belirtmişti. Prensesin kamuoyu önündeki etkinliklere katılımı zaman içinde kademeli olarak artarken, bu süreçte Prens William'ın hiçbir yurt dışı ziyaretine eşlik etmemişti.

Kate, Mayıs ayında ise erken çocukluk dönemi gelişimine odaklanan çalışmaları kapsamında tek başına iki günlük İtalya ziyareti gerçekleştirmişti. Bu ziyaret, 2024'ten bu yana yaptığı ilk kapsamlı yurt dışı programı olmuştu.


Antik Mısır'daki kedilerin yaşadığı korkunç şartlar ortaya çıktı

Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
TT

Antik Mısır'daki kedilerin yaşadığı korkunç şartlar ortaya çıktı

Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)

Antik Mısır'da evcil kediler, bu hayvanlara duyulan saygıya rağmen her zaman şımartılmıyordu. Hatta kafatası kalıntıları üzerinde yapılan yeni bir çalışma, bazılarının kötü koşullarda yaşadığını, yaralanma ve hastalıklardan muzdarip olabileceğini ortaya koydu.

Antik Mısır'da tanrıça Bast'la ilişkilendirilen kediler, ilahi gücün sembolleri ve dini ritüellerin katılımcıları olarak saygı görmenin yanı sıra ev halkının da parçasıydı

Ayrıca tarım, kemirgenleri çeken tahıl depolamaya bağlı olduğundan, kediler sıçan ve fareleri avlayarak gıda depolarını korumada da kilit rol oynuyordu.

Kedilere o kadar büyük bir saygı duyuluyordu ki bazı Yunan tarih kaynakları, Antik Mısır'da kedi öldüren kişilerin idam cezasına çarptırılmış olabileceğini öne sürüyor.

Ancak mumya kafatasları üzerinde yapılan yeni ve kapsamlı bir araştırmada Antik Mısır'daki kedilerin bir kısmının, daracık yerlerde hastalıklar ve yaralanmalarla boğuşarak zorlu bir hayat sürdüğü tespit edildi.

Araştırmacılar, bazı kedilerin muhtemelen karanlık uygulamaların yer aldığı kedi üretimi endüstrisinde ritüel amaçlarla yetiştirildiğini düşünüyor.

Çalışmada bilim insanları, Avusturya'nın Viyana kentindeki Doğa Tarihi Müzesi'nde daha önce gözden kaçmış bir kedi kafatası koleksiyonunu analiz etti. İyi korunmuş 131 kedi kafatasından oluşan bu koleksiyondaki kalıntılar 2 bin yıldan daha eskiydi.

Araştırmacılar, kafataslarını incelerken özellikle kedilerin yaşı, türü, yaraları ve hastalıklarına dair işaretler aradı.

Kedilerin neredeyse üçte ikisinin en az bir hastalığı olabileceğini saptadılar.

Bilim insanları, Journal of Archaeological Science'ta yayımlanan yeni çalışmada şöyle yazıyor: 

Kedigillerin yarısından fazlasında (yüzde 62) büyük ölçüde diş anomalilerinin yanı sıra iyileşmiş kırıklar, delik izleri ve muhtemelen bulaşıcı veya metabolik rahatsızlıklarla bağlantılı deformasyonlar gibi patolojiler gözlemlendi.

sxcdfvgt
22 kedi kafatasında diş taşı görüldü (Journal of Archaeological Science [2026])

131 kediden 23'ünde diş eti hastalığı belirtileri görülürken, 24'ünün de dişleri eksikti.

Bazı kedi kafataslarında ise bu hayvanların daha korkunç yaralar aldığına dair kanıtlar bulundu.

35 kedinin kafatası yüzeyinde oyuk izleri bulunurken, 19 kedinin göz çukurlarının tabanında enfeksiyonlar veya olası beslenme yetersizliğiyle örtüşen küçük delikler vardı.

Araştırmacılar, kafataslarındaki bazı delik izlerinin diğer kedilerin ısırıklarıyla bağlantılı olabileceğini söylüyor.

Daha küçük bir kedinin kafatasında, bir sazlık kedisinin köpek dişleriyle bıraktığı düşünülen izler vardı.

sdcfrgth
Bazı kedi kafataslarında delik izleri bulundu (Journal of Archaeological Science [2026])

Ayrıca başka kedilerde keskin bir metal aletin darbeleriyle uyumlu izler de görüldü, bu da yaralara insanların yol açtığına işaret ediyor. 

Araştırmacılar çalışmada, "Kafataslarındaki travmatik lezyonlara ilişkin gözlemlerimiz, ölümcül yaralanmaların yanı sıra şiddet içeren insan etkileşimlerinden sağ çıkan hayvan vakalarına dair kanıtlar da sunuyor" diye yazıyor.

"Bulgular, kedilerin kötü koşullarda yaşadığına, bulaşıcı hastalıkların yaygın olduğuna ve yüksek ihtimalle beslenme sıkıntısı yaşadıklarına işaret ediyor" diyen ekip, kedilerin muhtemelen "serbestçe dolaşmalarına izin verilmediği dar alanlarda, stresli bir ortamda yaşadığını" ekliyor.

Antik Mısır'da bazı kedilerin mumyalama hazırlığı kapsamında kafalarına darbe vurularak veya boyunları kırılarak kasten öldürüldüğü biliniyor.

Araştırmacılar, bazı kedilerin mumyalama için kasten üretildiğinden şüpheleniyor.

Bilim insanları, bu kedilerde hastalık ve yaralanmaların yaygın görülmesinin, daracık yerlerde bir arada tutuldukları sinyalini verdiğini belirtiyor.

Muhtemelen kedi üretimi endüstrisinde çalışan insanlar, ceza amacıyla ya da kediler arasındaki kavgaları ayırmaya çalışırken bu yaralanmalara sebep oldu.

Independent Türkçe


Bridgerton yıldızı Nicola Coughlan'dan "büyük pişmanlık" itirafı

Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)
Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)
TT

Bridgerton yıldızı Nicola Coughlan'dan "büyük pişmanlık" itirafı

Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)
Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)

Nicola Coughlan, kendisini yıldız yapan Bridgerton rolüyle ilgili "pişmanlık" duyduğunu açıkladı.

39 yaşındaki İrlandalı oyuncu, 2018'de başlayan popüler komedi dizisi Derry Girls'te örnek öğrenci Clare'i canlandırarak şöhret kazanmış ancak Hollywood'daki konumunu, Netflix'in şehvet dolu dönem draması Bridgerton'daki rolüyle sağlamlaştırmıştı.

Coughlan'ın canlandırdığı Penelope Featherington karakteri dizide ilk sezondan itibaren yer alsa da 2024'teki üçüncü sezona kadar merkezi rolde değildi. Bu sezonda Luke Newton'ın hayat verdiği Colin Bridgerton'la birlikte romantik başrolleri paylaşmıştı.

Coughlan'ı uluslararası izleyiciye tanıtan bu rolle hayran kitlesi hızla arttı. Bu durum, oyuncuyu şaşkına çevirerek o zamandan bu yana bir miktar pişmanlık duymasına yol açtı.

The Observer'a yakın zamanda verdiği röportajda Coughlan, "Bunun beni ünlü yapacağını hiç düşünmemiştim, ki bu gerçekten aptalca geliyor" dedi. 

Aslında daha sonra bu rolün beni bu kadar tanınır hale getirmesinden büyük pişmanlık duydum ve ve bir süre gözlerden uzak durdum.

Bunun sonucunda maruz kaldığı mahremiyet ihlallerinden bahseden Coughlan, bir cenazede ve "çok hassas tıbbi durumlarda" bile kendisinden fotoğraf istendiğini anlattı.

Oyuncu, "Sanırım insan, kendisi asla böyle bir şey yapmayacağı için başkalarının da yapmayacağını varsayıyor" diye konuştu. 

Ama yapıyorlar.

Oyuncu, şöhretinin artık biraz azalmasından memnun olduğunu belirtti ancak yaşadıklarından sonra gişe canavarı yapımlarda rol almak için özellikle çabalamak istemediğini de ekledi.

"Başarılı kişiler görüyorum ve her gişe canavarı filmde rol almak istediklerini söylüyorlar ama ben 'Yok, hayır' diye yaklaşıyorum" diyen Coughlan, son zamanların en büyük gişe başarılarından birine imza atan Barbie'de oynadığını kabul etse de bunun "kısacık" bir rol olduğunu ekledi.

Oyuncu, Greta Gerwig'in 2023 yapımı filminde kısa bir kameo rolü üstlenen birkaç oyuncudan biriydi. Filmde Diplomat Barbie karakterini canlandırmıştı.

Aktris, "O seviyede bir şeyin peşinden koşmak istemem" dedi. 

Eğer tekrar olursa 'Tamam' derim. Ama peşinden koşmak bana göre değil.

Coughlan, Bridgerton sayesinde kazandığı muazzam şöhretle daha önce Derry Girls'le elde ettiği tanınırlığı birbirinden ayırdı. Oyuncu, "Bu bana sahte bir güvenlik hissi verdi" ifadelerini kullandı. 

Çünkü popüler bir dizide oynamakla etrafında tutkulu bir hayran topluluğu oluşmuş bir dizide oynamak çok farklı şeyler. İkisi aynı değil.

sxdfrgthy
Dylan Llewellyn, Saoirse-Monica Jackson, Jamie-Lee O'Donnell, Nicola Coughlan ve Louisa Harland, Kuzey İrlanda sorununun yaşandığı dönemde geçen komedi dizisi Derry Girls'de (Channel 4)

Bu nedenle Coughlan'ın, Bridgerton'ın gelecek yıl gösterime girecek 5. sezonunda daha az rol alması şaşırtıcı değil. Ancak hayranları onu Steve Martin, Martin Short ve Selena Gomez'in de rol aldığı komedi dizisi Only Murders in the Building'de izleyebilecek.

Coughlan ayrıca Channel 4'un iki bölümlük Britanya draması I Am Helen'da da başrol oynayacak. Dominic Savage'ın BAFTA ödüllü antoloji dizisinin devamı olan ilk bölüm pazartesi gecesi (16 Kasım) izleyicilerle buluşacak.

Independent Türkçe