Irak Cumhurbaşkanı'ndan kabinede değişiklik çağrısı

Başkent Bağdat’ta askeri aracın yanında duran bir Irak polisi (Reuters)
Başkent Bağdat’ta askeri aracın yanında duran bir Irak polisi (Reuters)
TT

Irak Cumhurbaşkanı'ndan kabinede değişiklik çağrısı

Başkent Bağdat’ta askeri aracın yanında duran bir Irak polisi (Reuters)
Başkent Bağdat’ta askeri aracın yanında duran bir Irak polisi (Reuters)

Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih bugün yaptığı açıklamada, kabinede geniş ve kayda değer bir değişikliğe gidilmesi çağrısında bulunurken, “hükümetin performansını arttırmak için temel bir değişiklik yapılması gerektiğini” ifade etti.
Irak resmi haber ajansı INA’ya göre, Cumhurbaşkanı Berhem Salih tarafından yapılan açıklamada, işsizliğin azaltılması, sosyal adaletin sağlanması ve daha iyi hizmet sunulması adına bazı bakanların değişmesi ile hükümet çalışmalarında niteliksel bir yükselişin sağlanması gerektiğinin altı çizildi.
Irak Cumhurbaşkanı, Iraklıların devletin inşası ile ilerlemede kararlı olduklarını belirterek, özgür bir yaşam sağlanması için gerekli reformların yapılmasının görevleri olduğunu ifade etti.
Aşiret liderleri ile yaptığı görüşme sırasında açıklamalarda bulunan Salih, gösterilerin, vatandaş ve güvenlik güçlerinin kanı dökülmeden, kamu mallarına zarar verilmeden barışçıl olması şartı ile her vatandaş için bir hak olduğunu ifade etti.
Cumhurbaşkanı açıklamasında, gösterilerden etkilenen kimselere tazminat ödeneceğini ifade ederek, göstericilere ateş açan kişilerin kanunlar karşısında hesap vereceğini dile getirdi.
Irak hükümetinden ikinci paket duyurusu
Öte yandan Irak hükümeti dün, onlarca insanın hayatını kaybettiği protesto gösterilerini hafifletmek için ikinci bir reform paketi açıkladı.
Irak medyasında yer alan haberler göre, ikinci pakette hak sahiplerine arsa dağıtımı yapmak, bir kişinin birden fazla maaş almasına olanak tanıyan kanunların askıya alınması, emeklilik yaşının düşürülmesi gibi uygulamalar yer alıyor.
Pakette ayrıca, Elektrik Bakanlığı’nın 3 bin yoksul aileye ücretsiz güneş enerjisi sistemi dağıtacağı da yer alıyor.
Irak hükümeti tarafından daha önce duyurusu yapılan ilk pakette, çalışamayacak durumda olan 150 bin kişiye üç ay süreyle aylık 175 bin dinar (yaklaşık 150 dolar) hibe edilmesi ve Bağdat’taki ticaret bölgelerine modern alışveriş kompleksleri kurulması kararlaştırılmıştı.
Pompeo’dan çağrı
ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, Bakan Mike Pompeo’nun Irak’taki kanlı şiddet olaylarını kınayarak, hükümete “kendini kontrol etme” çağrısında bulunduğu aktarıldı.
Bakanlık, son gösterilerde hayatını kaybeden 10 kişinin ardından dün yaptığı açıklamada, Irak’ta yaşanan şiddet olaylarını kınarken, insan haklarını ihlal edenlerin hesap vermesi gerektiğine vurgu yaptı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, Pompeo’nun Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde Irak’ta yaşanan şiddet olaylarını kınadığı belirtilerek, insan haklarını ihlal edenlerin hesap vermesi gerektiğine vurgu yaptığı aktarıldı.
Açıklamada, Pompeo’nun Irak’ta son birkaç gün içinde yaşanan olaylar sebebi ile üzüntü duyduğu ifade edilerek, Irak hükümetine kendini kontrol etme çağrısında bulunduğu aktarıldı.
ABD’li Bakan, Abdulmehdi’den protestocuların talep ettiği reformlar ve yolsuzluk ile ilgili şikâyetlerin giderilmesi için acil adımlar atmasını talep etti.
800 gösterici gözaltına alındı
Göstericiler dün gece başkent Bağdat’ın Sadr bölgesine geri dönerken, 1 güvenlik görevlisi ise çıkan çatışmada hayatını kaybetti. Ülkedeki protesto gösterileri, politikacıların ayaklanmaya son verme çağrısının ardından biraz olsun sakinleşti.
Reuters’a konuşan polis kaynakları, güvenlik güçlerinin başkent Bağdat’ın doğu ve kuzeybatı bölgelerindeki göstericileri gözaltına almaya başladığını söyledi. Polis, göstericileri tespit etmek için yanlarında fotoğraf taşırken, Irak İnsan Hakları Yüksek Komiserliği geçtiğimiz hafta 800 göstericinin gözaltına alındığını, 300’ünün ise serbest bırakıldığını duyurdu.
Hükümet karşıtı protesto gösterilerine katılan çok sayıda kişi ağırlıklı olarak Bağdat ve ülkenin güneyindeki şehirlerde güvenlik güçleri ile çatıştı.
Irak’ta yaşanan bu şiddet, DEAŞ mağlup edilmesinden sonra bir yıl önce iktidara geçen Abdulmehdi’nin önündeki en büyük sınav olarak görülüyor.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.