Yemen hükümeti ve ABD arasında tarihi eser kaçakçılığını önlemek için anlaşma yapıldı

Tarihi Şibam şehrini seyreden bir Yemenli (EPA)
Tarihi Şibam şehrini seyreden bir Yemenli (EPA)
TT

Yemen hükümeti ve ABD arasında tarihi eser kaçakçılığını önlemek için anlaşma yapıldı

Tarihi Şibam şehrini seyreden bir Yemenli (EPA)
Tarihi Şibam şehrini seyreden bir Yemenli (EPA)

Yemen hükümeti, ülkedeki tarihi eserleri koruma ve ticaretlerinin yapılmasını engellemek için ABD’nin ilgili bir departmanıyla yürüttüğü çalışmalarını hızlandırdı. Çalışma kapsamında ABD’nin bu konuda yeni bir düzenleme yaptığı ifade edilirken, iki ülke arasında resmi bir anlaşma imzalandığı aktarıldı.
Yemen Kültür Bakanı Mervan Demac, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada Yemen eserlerinin ticaretini ve satılmasını engelleyen bir ABD düzenlemesine yakın olduklarını belirtti. Demac, yetkili makamların ülkede yürüttükleri çabaların, geçen yıllarda kaçakçılık yapılan ve satılan tüm eserlerin geri alınmasını sağlayacağını ifade etti.
Mervan Demac, Yemen’in Washington Büyükelçiliği önderliğinde bakanlığın 29- 30 Ekim tarihlerinde ABD ile toplantılarını büyük oranda tamamlayacağını ifade etti.
Kültür Bakanı Mervan Demac, “Dr. Ahmed Ba başkanlığındaki Eserler Genel Kurulu’ndan bir ekip, kurulun hukuk müşaviri ve müzeler genel müdürü ile Mısır’ın başkenti Kahire’ye gidecek. Ekip, ABD’li uzmanlarla video konferans aracılığıyla Kahire’deki ABD Büyükelçiliği’nde Yemen eserlerinin kaçakçılığını ve satışını önleme talebini tartışacak” dedi.
ABD’li yetkililerle çalışmalar yürütüldü
Toplantıya ilişkin prosedürlerin umulduğu gibi tamamlandığını belirten Demac, geçtiğimiz aylarda Yemen’in, ABD Dışişleri Bakanlığı ve Yemen’de faaliyet gösteren ABD’li araştırma merkezleri de dâhil birçok ABD’li yetkililerle geniş çaplı çalışmalar yürüttüğüne dikkati çekti.
Demac ayrıca, söz konusu toplantıların New York’ta eserlerin takibiyle ilgilenen güvenlik birimlerini ve başsavcılığı içerdiğini belirtti.
Yemen Kültür Bakanı, tüm bu çabaların Yemen’deki tarihi eserleri korumak ve kaçakçılığı önlemek için Yemen ve ABD arasındaki resmi bir anlaşmayla taçlandırıldığını vurguladı.
Geçtiğimiz Eylül ayı başlarında Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) sözleşmesinin 9. maddesinin onaylanması sonrasında Yemen hükümeti, geçtiğimiz Salı günü Yemen eserlerinin ABD pazarlarında tedavülünü önlemek için ABD’ye başvurmuştu.
Husiler Yemen’in tarihini kaçırıyor
Özellikle de birçoğu Husi milisleriyle işbirliği yapan uluslararası ağlar tarafından kaçırılması ve satılması sonrasında Yemen Kültür Bakanlığı ve Yemen’in Washington Büyükelçiliği, Yemen eserlerini korumak için devam eden çabalara öncülük ediyor.
Yemenli yetkililer, İran yanlısı grubu arkeolojik ve miras alanlarını kazmak ve milislerin sahip olduğu alanlardaki eski anıt ve el yazmaları müzesinin koleksiyonlarını yıkmakla suçluyor.
Umman güvenlik yetkilileri, en az bir yıl içerisinde Yemen’den yapılan ve bu ülkeye ait 52 eserin kaçakçılığını engelledi. Umman Sultanlığı’nın bu faaliyeti, Yemen makamları tarafından övgüyle karşılandı.
Yemen Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi, Yemen’in UNESCO’daki eski temsilcisi tarafından imzalanan Eski Eserleri Koruma Anlaşması’nı geçtiğimiz Mart ayında onaylamıştı.
Hükümet: Husiler eserleri çalıyor
Yemen hükümeti, Husi milislerin projelerini finanse etmek için birçok eseri çaldığını ve kontrolleri altındaki bölgelerde bulunan tarihi alanları yıktığını belirtti.
Aktivistler ve hükümet kaynakları, meşru yönetime yönelik darbelerinden bu yana İran yanlısı grubun binlerce yıl öncesine ait tarihi eserleri yağmaladığını, kara ve deniz yolu aracılığıyla bu eserleri sattığını vurguladı.
Kültür Bakanı Demac da Şarku’l Avsat’a, Husi milislerin Yemen müzelerinde kayıtlı veya Kültür Bakanlığı’na bağlı Eski Eserler Genel Kurumu’na ait son derece önemli eserlere el koyduğunu belirtirken, dış pazarlara kaçırılıp satılan eserlerin sayısının tespitinin de oldukça zor olduğunu ifade etti.
Yemenli Bakan, hükümetin elinde, Husilerin daha fazla eser satmak için çeşitli operasyonlara devam ettiği yönünde bilgilerin olduğunu söylerken, “Kaçakçılık yapılan eserler, milyonlarca dolar değerinde. Bunlar, milisler için önemli bir finans kaynağı haline geldi” dedi.



Washington, Bağdat'ı "Tahran tarafından kontrol edilen" bir hükümete karşı uyardı

ABD Dışişleri Bakanı ve Irak Başbakanı (Irak Başbakanlığı Basın Ofisi)
ABD Dışişleri Bakanı ve Irak Başbakanı (Irak Başbakanlığı Basın Ofisi)
TT

Washington, Bağdat'ı "Tahran tarafından kontrol edilen" bir hükümete karşı uyardı

ABD Dışişleri Bakanı ve Irak Başbakanı (Irak Başbakanlığı Basın Ofisi)
ABD Dışişleri Bakanı ve Irak Başbakanı (Irak Başbakanlığı Basın Ofisi)

ABD, Irak'taki İran etkisini sınırlama çabalarını yoğunlaştırırken, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın dün yayınladığı açıklamaya göre, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Irak Başbakanı Muhammed Şita el-Sudani ile telefon görüşmesi yaparak "Irak'ın yeni bir hükümet kurma konusundaki görüşmelerini" ele aldı.

Görüşme sırasında Rubio, “İran kontrolündeki bir hükümet, Irak'ın kendi çıkarlarını önceliklendiremez, onu bölgesel çatışmalardan uzak tutamaz veya Amerika Birleşik Devletleri ile Irak arasında karşılıklı yarar sağlayan bir ortaklığı geliştiremez” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, “Koordinasyon Çerçevesi” güçlerinin Nuri el-Maliki'yi yeni hükümette Başbakanlık pozisyonuna aday göstermesinden iki gün sonra geldi.


Eş-Şara yarın Moskova'da Putin ile görüşecek

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)
TT

Eş-Şara yarın Moskova'da Putin ile görüşecek

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)

Syria Today TV dün, Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın yarın Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşeceğini bildirdi.


İsim tartışmasının gölgesinde bir kentin tarihi: Ayn el-Arab mı Kobani mi?

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)
TT

İsim tartışmasının gölgesinde bir kentin tarihi: Ayn el-Arab mı Kobani mi?

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)

Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) ağırlıklı olarak Kürt nüfusun yaşadığı Haseke’nin kuzeyine, ardından Halep’in kuzeydoğusunda Türkiye sınırına yakın konumdaki Ayn el-Arab (Kobani) bölgesine doğru çekilmesiyle birlikte gözler bu bölgeye çevrildi. Kürt güçlerinin diğer bölgelerinden fiilen izole kalan Ayn el-Arab çevresinde, Suriye ordusunun kentin eteklerine kadar ilerlemesi ve ateşkesin ihlal edildiğine dair karşılıklı suçlamalar gündemde. SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin “Kürt bölgeleri kırmızı çizgidir” açıklaması da bu gerilimi daha görünür kıldı.

Kaynaklara göre Ayn el-Arab (Kobani), görece yeni bir yerleşim olup kuruluşu 20. yüzyılın başlarında Osmanlı topraklarında Alman bir şirket tarafından yürütülen Bağdat Demiryolu Projesi ile bağlantılıdır. Proje, Berlin’i Bağdat’a bağlamayı amaçlayan ve İstanbul’dan başlayarak Anadolu, Kuzey Suriye ve Irak üzerinden uzanan bir demiryolu hattını öngörüyordu.

İngiliz arkeolog Leonard Woolley, 20. yüzyılın başlarında bugünkü Ayn el-Arab ve çevresini ziyaret etmiş; bölgeyi, yarı göçebe yarı yerleşik yaşam süren Kürt aşiretlerinin yaşadığı, vadiler arasında dağılmış küçük köylerin bulunduğu bir alan olarak tanımlamıştı. Woolley ayrıca, Fırat Nehri’ne doğru batı kesimlerde bazı Arap aşiretlerinin de yaşadığını aktarmıştı.

Ayn el-Arab (Kobani), Kürtler açısından özel bir öneme sahip. Kent, PKK’nın önemli merkezlerinden biri olarak da görülüyor. PKK’nin kurucusu Abdullah Öcalan’ın 1979’da kenti ziyareti, özellikle 1925’te siyasi nedenlerle Türkiye’den göç etmiş Kürtlerin oluşturduğu aşiret yapısında ciddi toplumsal dönüşümlere yol açtı.

zscdfgrt
SDG destekçilerine ait; SDG bayrağı ile Türkiye’de tutuklu bulunan PKK lideri Abdullah Öcalan’ın fotoğrafının yer aldığı bir duvar resminin önünden geçen bir adam (AFP)

Kent, Suriye’de 2011’de başlayan protestoların ardından, 19 Temmuz 2012’de Esad yönetiminin çekildiği ilk bölgelerden biri oldu. Daha sonra PKK’nin Suriye kolu olan Demokratik Birlik Partisi (PYD) kontrolü ele geçirdi. 2014 başında, DEAŞ’ın  kente bağlı onlarca köyü ele geçirmesi ve binlerce Kürdün Türkiye’ye göç etmek zorunda kalmasına yol açan saldırıların ardından, bölge “özerk yönetim” ilan edildi. Bu süreçte Kürt Halk Savunma Birlikleri (YPG), DEAŞ’e  karşı direnişiyle öne çıktı.

Ayn el-Arab’ın kuruluşu, Osmanlı döneminde 1912 yılında Bağdat Demiryolu’nun inşasıyla doğrudan ilişkilidir. Demiryolu hattı üzerindeki bir istasyon etrafında gelişen kent, Kürt çoğunluğun yanı sıra Arap, Ermeni ve Türkmen azınlıklara da ev sahipliği yaptı.

Suriye-Türkiye sınırlarının çizilmesiyle bölge ikiye ayrıldı. Suriye tarafındaki kesime, Osmanlı dönemindeki adından esinle “Arap Pınarı” (Ayn el-Arab) adı verildi. Türkiye tarafındaki yerleşim ise idari binaların bulunması nedeniyle “Mürşitpınar” olarak adlandırıldı. Suriye tarafındaki Arap Pınarı, 1915 olayları sırasında Ermeniler için de bir sığınak oldu.

Kentin eski adı olan “Ayn el-Arab”, Osmanlıca “Arab Pınar” ifadesinden geliyor ve bölgeden geçen Arap bedevi çobanların hayvanlarını suladığı su kaynağına atıfta bulunuyor.

“Kobani” adı ise Alman şirketinin adı olan Company/Kompanie kelimesinin yerel telaffuzundan türedi; demiryolu istasyonu ve şirketin geçici merkezinin bulunduğu alan bu adla anılmaya başlandı.

Kent adı, Kürt nüfus ile Suriye devleti arasında uzun yıllar boyunca tartışma konusu oldu. Baas yönetiminin onlarca yıl süren Kürt karşıtı politikaları; Kürt kimliğinin, dilinin ve kültürel unsurlarının yasaklanması ve yüz binlerce Kürdün vatandaşlıktan çıkarılması bu gerilimi daha da derinleştirdi.

fvghyj
SDG mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)

Ayn el-Arab (Kobani), uzun yıllar boyunca ihmal ve hizmet yoksunluğuyla karşı karşıya kaldı. Buna rağmen bölgede Kürt haklarını savunan siyasi partiler ve hareketler ortaya çıktı. SDG’nin  verilerine göre yaklaşık 440 köyü kapsayan Ayn el-Arab bölgesinde 300 bini aşkın kişi yaşıyor; nüfusun büyük çoğunluğunu Sünni Kürtler oluşturuyor. Bölge, Haseke ve Kamışlı ile birlikte Suriye’nin başlıca Kürt yerleşim alanlarından biri olmayı sürdürüyor.