İran destekli gruplar, Irak protestoları sırasında keskin nişancılar kullandı

İran destekli gruplar, Irak protestoları sırasında keskin nişancılar kullandı
TT

İran destekli gruplar, Irak protestoları sırasında keskin nişancılar kullandı

İran destekli gruplar, Irak protestoları sırasında keskin nişancılar kullandı

Iraklı iki güvenlik görevlisi, Irak’taki hükümet karşıtı kanlı protestolar sürerken İran destekli grupların Bağdat binalarının çatılarına keskin nişancılar yerleştirdiğini bildirdi.
Reuters’ın haberine göre daha önce eşi benzeri görülmemiş olan bu uygulama, başladığı ekim ayından bu yana 100’den fazla kişinin ölümüne ve en az 6 bin kişinin yaralanmasına sebep olan yoğun protestoların Irak’ta yarattığı kaotik durumu gözler önüne seriyor.
Güvenlik görevlileri söz konusu açıklamada İran’a müttefik grupların liderlerinin protestoları bastırmak için harekete geçtiklerini aktardı. Söz konusu güvenlik görevlilerinden biri “Keskin nişancıların silahlı grupların üyeleri olduklarına ve başkomutan yerine komutanlarından emir aldıklarına dair kesin kanıtlarımız var. Bu nişancılar İran’a çok yakın bir gruba mensup” dedi.
Mevcut güvenlik durumu hakkında Irak hükümetini bilgilendirmek için günlük toplantılara katılan diğer bir güvenlik kaynağı da siyah giyimli bazı kişilerin çatışmaların üçüncü gününde protestoculara ateş açtığını aktardı. Bu nedenle ölü sayısının 50’nin üstüne yükseldiğini kaydetti.
Söz konusu savaşçıların Irak’ın Şii milis gücü Haşdi Şabi’ye mensup güvenlik görevlisi Ebu Zeynep el-Lami liderliğinde hareket ettikleri belirtildi. Ancak kaç keskin nişancı kullanıldığı konusunda biilgi verilmedi.
Haşdi Şabi ise bu durumla herhangi bir bağlantıları olduğunu kabul etmedi. Haşdi Şabi Sözcüsü Ahmed el-Esedi, grupların protestoları bastırmaya yönelik atılan adımlara karıştığını reddederek, “Haşdi Şabi’nin hiçbir bir üyesi Bağdat’taki protestolarda görev almadı” dedi.
Irak İçişleri Bakanlığı Sözcüsü General Saad Maan ise güvenlik güçlerinin protestoculara doğrudan ateş etmediğini belirterek ölü ve yaralılardan ‘kötü niyetli’ kişileri sorumlu tuttu. Maan, 6 Ekim tarihli bir basın toplantısında protestocuları vuranları ve bu emri verenleri belirlemek için hükümetin soruşturma başlattığını söylemişti.
Güvenlik güçlerinin şiddete karışmadığı vurgusunun Irak hükümeti tarafından 7 Ekim’de yayınlanan bir açıklamayla çeliştiği görünüyor. Söz konusu açıklamada güvenlik güçleri tarafından aşırı güç kullanıldığı kabul edilmiş ve sivillere karşı şiddetten sorumlu olanlardan hesap sorulacağı vurgulanmıştı.
Başbakanlık açıklaması
Haşdi Şabi'ye yöneltilen suçlamalarla ilgili açıklamada bulunan Başbakanlık Ofisi “Soruşturma tamamlanmadan Haşdi Şabi ya da diğer güvenlik görevlilerinden herhangi birini suçlamak erken olabilir. Soruşturma sonuçlarını bekleyip ve ateş emrini kimin verdiğini öğrenelim” ifadelerini kullandı.
Birleşmiş Milletler (BM) İran heyeti ise Reuters'ın Tahran'ın gruplara destek olarak protestoculara yönelik şiddete katıldığı yönündeki sorularına cevap vermedi. Irak'taki grup liderleri de İran'dan silah veya eğitim aldıkları iddiaarını reddetti.
Reuters, protestoların üçüncü günü olan 3 Ekim’de kameramanının Bağdat’taki Tahrir Meydanı çatılarında keskin nişancıları gördüğünü belirtti. Kameramanın açıklamalarına göre ateş açıldığı anda hayatta kalmak için kaçışan protestoculardan biri, başından vurulmasının ardından kalabalıktan uzak bir yere götürüldü. Kafasından vurularak ölen ikinci bir protestocu ise bir kamyona taşındı. Maktulün telefonu çaldığında arkadaşlarından biri, arayanın maktulün kardeşi olduğunu anlayınca diğer arkadaşına “Öldüğünü haber verme” dedi.
Reuters’a açıklama yapan güvenlik görevlilerinden biri, keskin nişancıların İran’ın sağladığı kablosuz iletişim cihazlarını kullandığını ve bunları takip etmenin zor olduğunu söyledi.
Süreçte yaşananlardan haberdar olan bir diplomat ise İran Devrim Muhafızları’ndan bir grup üst düzey liderin protestoların ikinci gününde Irak’a giderek Irak istihbarat ve güvenlik görevlileriyle bir araya geldiğini bildirdi. Söz konusu görüşmelerde İran Devrim Muhafızları subayları, Irak hükümetine tavsiyelerde bulundu ancak hiçbir İran askeri görevlendirilmedi.
İran destekli bir gruptan kıdemli bir komutan ise Tahran’ın protestoları sonlandırmaya çalışan kuvvetler ile yakın temas halinde olduğunu bildirdi.



Avrupa Birliği, planın tam olarak uygulanmasını talep ediyor ve Trump'ın Gazze planının ikinci aşamasının başlatılmasını memnuniyetle karşılıyor

İsrail'in Gazze Şeridi'nin merkezindeki bir evi hedef alan hava saldırısının ardından oluşan yıkım (Reuters)
İsrail'in Gazze Şeridi'nin merkezindeki bir evi hedef alan hava saldırısının ardından oluşan yıkım (Reuters)
TT

Avrupa Birliği, planın tam olarak uygulanmasını talep ediyor ve Trump'ın Gazze planının ikinci aşamasının başlatılmasını memnuniyetle karşılıyor

İsrail'in Gazze Şeridi'nin merkezindeki bir evi hedef alan hava saldırısının ardından oluşan yıkım (Reuters)
İsrail'in Gazze Şeridi'nin merkezindeki bir evi hedef alan hava saldırısının ardından oluşan yıkım (Reuters)

Avrupa Birliği, bugün, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze Şeridi için hazırladığı barış planının ikinci aşamasının başlatılacağının duyurulmasını memnuniyetle karşıladı. AB, diplomatik, insani ve güvenlik araçlarıyla Gazze Şeridi'ndeki barış çabalarını desteklemeye devam etmeye hazır olduğunu teyit etti.

AB sözcüsü yaptığı açıklamada, “BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararıyla onaylanan, Gazze'deki çatışmayı sona erdirmek için hazırlanan 20 maddelik ABD planının ikinci aşamasının başlatılmasının duyurulmasını memnuniyetle karşılıyoruz, özellikle de Filistin Yönetimi'nin desteğiyle Gazze'yi yönetmek üzere bir Filistin ulusal komitesinin atanmasını” ifadelerini kullandı.

Sözcü, “Hamas'ın silahsızlandırılması, kapsamlı insani yardım sağlanması ve Gazze'nin yeniden inşası da dahil olmak üzere barış planının tam olarak uygulanmasını sabırsızlıkla bekliyoruz” diye ekledi.

Trump'ın özel elçisi Steve Witkoff dün, Gazze planının ikinci aşamasının başlatıldığını duyurdu. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu aşama, ateşkesin ardından Hamas'ın silahsızlandırılması, teknokrat bir yönetim ve yeniden inşa aşamalarını içeriyor.

X'te yayınladığı bir gönderide Witkoff, 20 maddelik planın ikinci aşamasının, Gazze'de “Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi” adı altında geçici bir Filistin teknokrat yönetiminin kurulmasını içerdiğini ve bu yönetimin Gazze Şeridi'nin tamamen silahsızlandırılması ve yeniden inşası sürecini başlatacağını belirtti.


İsrail ordusunun Suriye’nin güneyine 22 askeri araçla girmesinin ardından 3 kişi gözaltına alındı

Suriye’de Kuneytra kentinin genel görünümü (Arşiv – Reuters)
Suriye’de Kuneytra kentinin genel görünümü (Arşiv – Reuters)
TT

İsrail ordusunun Suriye’nin güneyine 22 askeri araçla girmesinin ardından 3 kişi gözaltına alındı

Suriye’de Kuneytra kentinin genel görünümü (Arşiv – Reuters)
Suriye’de Kuneytra kentinin genel görünümü (Arşiv – Reuters)

İsrail ordusuna bağlı bir birlik, bugün (perşembe) Suriye’nin güneyinde, Kuneytra’nın güney kırsalındaki Sayda el-Hanût köyüne girdi.

Şarku'l Avsat'ın Suriye televizyonundan aktardığı habere göre 22 askeri araçtan oluşan işgal gücünün köye girerek aralarında iki kardeşin de bulunduğu üç genci gözaltına aldı.

Haberde, bu askeri hareketliliğin Kuneytra kırsalında İsrail güçleri tarafından gerçekleştirilen tekrarlanan ihlaller zincirinin bir parçası olduğu belirtildi.

Öte yandan İsrail ordusu, ultra-Ortodoks (Haredi) askerlerden oluşan “Haşmonaim” Tugayı’na bağlı birliklerin Suriye’nin güneyindeki güvenlik bölgesine konuşlandırıldığını duyurdu. Bu adım, söz konusu tugayın bölgede ilk kez konuşlandırılması olarak değerlendiriliyor.


ABD Grönland'ı ‘Altın Kubbe’ için mi istiyor?

Grönland'ın başkenti Nuuk'un merkezinde bir caddede yürüyen insanlar (AP)
Grönland'ın başkenti Nuuk'un merkezinde bir caddede yürüyen insanlar (AP)
TT

ABD Grönland'ı ‘Altın Kubbe’ için mi istiyor?

Grönland'ın başkenti Nuuk'un merkezinde bir caddede yürüyen insanlar (AP)
Grönland'ın başkenti Nuuk'un merkezinde bir caddede yürüyen insanlar (AP)

Grönland, ABD’nin füze savunması için gerçekten önemli bir yer, ama Washington’ın füze kalkanı ya da diğer adıyla ‘Altın Kubbe’yi kurmak için başka seçenekleri de var. ABD aslında Başkan Donald Trump'ın ülkesinin güvenliği için ‘hayati’ olduğunu söylediği bu kutup adasını ele geçirmek zorunda değil.

ABD füze savunma sistemi hangi özelliklere sahip?

ABD balistik füze savunma sistemi, füzeleri tespit etmek ve izlemek için uydular ve erken uyarı radar ağından oluşur.

Bu sistemler (Pasifik Okyanusu’ndaki) Mariana Adaları, Alaska, Büyük Britanya ve Grönland gibi yerlerde bulunuyor.

ABD ayrıca Aegis Savaş Sistemi ile donatılmış savaş gemilerine güvenebilir ve Romanya'nın Deveselu ile Polonya'nın Redzikowo kentlerinde bulunan radarlarını kullanabilir.

Tüm bunların yanında Washington, Kaliforniya ve Alaska'da konuşlandırılmış 44 Yer Taban Önleyici (GBI) füzesi dahil olmak üzere çeşitli türlerde önleyici füzelere sahip.

Stratejik Araştırmalar Vakfı (Fondation pour la Recherche Stratégique/FRS) araştırmacısı Etienne Marcuz’a göre ABD bu füzeleri konuşlandırarak ‘Asya kıtasından gelebilecek her türlü tehdidi bertaraf etmeyi’ amaçlıyor. Ayrıca, GBI silolarının Rusya'dan gelen herhangi bir tehdidi önlemek için uygun konumda olmadığını da belirten

Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP’den aktardığı değerlendirmede Markuz, GBI füzelerinin doğudan gelen bir tehdidi önlemesinin olası olmadığını, çünkü bu füzelerin ABD'nin kuzeydoğusunda konuşlandırılabileceğini söyledi.

Trump'ın amacının radarları ve önleyici füzeleri ‘doğru yere’ yerleştirmek olduğunu düşünerek, Grönland'ı ilhak etmenin belirtilen nedeninin ‘bahaneden’ ibaret olduğunu savunan Markuz, “Bu füzelerin bir kısmı Polonya ve Romanya'da da bulunuyor. Dolayısıyla bu argüman ikna edici değil” ifadelerini kullandı.

Ayrıca, ABD’nin Aegis muhriplerinde SM-3 füzeleri bulunduğuna dikkati çeken Markuz, Polonya ve Romanya'da, füzelerden ayrılır ayrılmaz uzayda nükleer savaş başlıklarını önlemek için tasarlanmış SM-3 füzelerinin olduğunu, ABD'nin THAAD füze savunma sisteminin ise üst atmosferdeki son aşamada savaş başlıklarını önleyebildiğini kaydetti.

Altın Kubbe projesi nedir?

Göreve başladıktan kısa bir süre sonra, Başkan Trump, ABD topraklarını her türlü füze saldırısından korumayı amaçlayan Altın Kubbe projesini duyurdu.

ABD Başkanı, görev süresinin sonuna kadar 175 milyar dolarlık bir bütçe ayırarak operasyonel bir sistem kurmayı planlıyor, ancak birçok uzman bu hedefin bu süre içinde gerçekleştirilmesinin gerçekçi olmadığını düşünüyor.

American Enterprise Institute'tan (AEI) Todd Harrison'ın tahminlerine göre projenin maliyeti 20 yıl içinde yaklaşık 1 trilyon dolar olacak ve daha etkili bir kalkan için 3,6 trilyon dolara kadar çıkacak.

Düşük Dünya yörüngesinde, yörüngesinden ayrılıp hedef alınan füzeyle çarpışmak üzere tasarlanmış bir önleme uydusu filosunun konuşlandırılması başlıca yenilik olarak planlanıyor.

Etienne Marcuz, bununla ilgili olarak ‘başarısızlık durumunda başka fırlatma seçenekleri de olması gerektiğini’ söyledi. Marcuz Ayrıca, “ABD de kara ve denizdeki füze ve önleme yeteneklerini geliştirecek” diye ekledi.

Peki, neden Grönland?

ABD’ye fırlatılan kıtalararası balistik füzelerin Kuzey Kutbu üzerinden geçeceğini açıklayan Markuz, radar algılama ve önleme yeteneklerine duyulan ihtiyaca dikkat çekti.

ABD ordusu şu anda Grönland'ın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü’ne radar sistemlerine sahiptir.

Gözetleme operasyonları ile ilgili olarak Markuz, uzaydaki füzeleri izlemek için Grönland'da radarların bulunmasının her zaman yararlı olduğunu, ancak bunların öneminin giderek azalacağını belirtti.

MArkuz, ABD'nin şu anda düşük Dünya yörüngesine Hipersonik ve Balistik Takip Alanı Sensörü (Hypersonic and Ballistic Tracking Space Sensor/HBTSS) uyduları konuşlandırdığını ve bunun özellikle atmosferin dışında uçan füzeleri izlemek için olduğunu açıkladı.

Ayrıca, ABD, Grönland ve Danimarka arasında mevcut savunma anlaşmaları Washington'ın birçok şeyi yapmasına imkan tanıyor.

AFP’ye konuşan Hidrojen jeopolitiği, küresel pazarlar ve stratejiler konusunda Kıdemli Araştırmacı Mika Blugion Merid, ABD'nin Grönland'da teknik, maddi ve insan kaynaklarını kısıtlama olmaksızın kullanabileceğini, isterse nükleer kaynaklarını bile yeniden konuşlandırabileceğini söyledi.

Ancak Danimarka ve Grönland yetkililerinin bilgilendirilmesi ve danışılması gerekiyor.

Merid, şunları ekledi:

“Danimarkalılar, kendilerine danışıldıktan sonra bir projeyi reddederse ve ABD bunu tek taraflı olarak uygularsa, bu Danimarka'nın egemenliğinin ihlali olarak yorumlanabilir ve diplomatik ve siyasi gerginliğe yol açabilir. Bu yüzden Danimarka yasal anlamda veto hakkına sahip olmasa da gerçekte ABD'nin Grönland'da yaptığı her şey için siyasi bir anlaşmaya varılması gerekiyor.”