Hevrin Halef'in ölümünün detaylarına Şarku'l Avsat ulaştı

Hevrin Halef
Hevrin Halef
TT

Hevrin Halef'in ölümünün detaylarına Şarku'l Avsat ulaştı

Hevrin Halef
Hevrin Halef

Taşlarla kaplı ceset, toprağa bulanmış kan lekeleri...
Suriye Gelecek Partisi (PPS) lideri Hevrin Halef’in (35) camları patlamış  olan siyah renkli arabasının yanındaki son görüntüsü.
Partisinden yapılan açıklamaya göre, Türkiye destekli Suriye Milli Ordusu (SMO) tarafından öldürülen genç Kürt kadın, 12 Ekim'de Rakka kentine giderken hedef alındı. Şoförü ve yardımcılarından biri de öldürülenler arasında.
Hevrin Halef’in öldürülmesi üzerine, olay yerini ve cesedi gösteren çeşitli videolar sosyal medyada yayıldı.
Şarku’l Avsat, bu videolardan birini çeken kameramana ulaştı.
SMO'ya bağlı Ahrar eş-Şarkiyye grubu için kameramanlık yapan Haris er-Rabah, politikacı Halef'i öldürenlerin farklı fraksiyonların unsurları olduğunu vurgulayarak: “Eylem planlı bir iş değil” dedi.
Videolarda görünen silahlı unsurların, SMO 1. Kolordusu'nda savaşan bölüklere mensup olduğunu belirten kameraman: “SMO kuvvetleri 12 Ekim’de Suriye'nin kuzeyindeki bölgelere ve köylere ilerledi. Askerler Halep'i Kamışlı’ya bağlayan uluslararası M4 Karayoluna ulaştı” şeklinde konuştu.
Rabah’a göre, YPG bu gelişmeyi henüz öğrenmemiş ve SMO da bu durumdan yararlanarak M4 Karayolunda pusular kurmuştu. SMO üyeleri arabaları durdurup içindekileri kontrol ediyordu. Otomobillerini durdurmayıp kaçmaya çalışanların arabalarına ise ateş ediyorlardı. Bu arada, Hevrin Halef ve şoförü, onu koruyan iki pikapla birlikte siyah zırhlı bir Toyota ile oradan geçiyordu. İki pikap durduruldu ve içindekiler tutuklandı. Fakat Halef’in arabası dur ihtarına uymadan askerlerden birini ezdi ve kaçtı” ifadelerini kullandı.
Rabah, kaçışı sırasında SMO askerlerinin otomobilin lastiklerine ateş ettiğini, bunun da aracın yoldan çıkmasına neden olduğunu söyledi. Rabah’a göre; “Kimse arabanın içinde bir kadın ya da siyasetçi olduğunu bilmiyordu. Tekerleklerine ateş ettikleri zırhlı arabanın içindekilerin suçlu olduğundan emindiler. Çünkü şehir halkı zırhlı araç kullanmazdı” dedi.
el-Haris, M4 karayolundaki kontrol noktalarını  görüntülediğini söyleyerek siyasetçinin cesedini görüntülemediğini belirtti.
“Cesedi gösteren videolar bir SMO askerinin telefonundan sızdırılmış. Onun kim olduğunu henüz belirleyemedim. Evet, sızdırılan videolardan birinde, özellikle dört numaralı videonun ikinci kısmında görünüyorum. O sırada bu akıl dışı hareketi önleyebilmek için “Gençler!” diye bağırıyordum.
Bence karşı taraftan direniş olsa bile, ateş açıldıktan sonra PYD'nin müzakereleri ve eylemleri hakkında bilgi edinmek amacıyla ifadelerini almak için onları kurtarıp tutuklamalıydık" diye ekledi.
Kameraman, SMO'nun daha önce Halef’in siyasi aktivistliğinden ve Kürtler arasındaki konumundan habersiz olduğunu vurgulayarak ABD'nin eski DEAŞ Karşıtı Koalisyon Özel Temsilcisi Brett McGurk'un iddia ettiği gibi Halef'in öldürülmesinin bir “savaş suçu” olduğunu kabul etmiyor.
Otopsi: Darp sonrası kafasından vuruldu
Buna karşılık, Hevrin Halef’in cesedi hakkındaki otopsi raporunda, Halef’in sadece vurulmadığı; saçından çekilip sert ve keskin aletlerle dövüldüğü anlaşılmakta.
Otopsi raporunda doktor, "Hevrin Halef’in üzerinde, kırmızı bir gömlek ve siyah pantolon bulunuyordu. Vücudu hastaneye geldiğinde sıcaktı. Vücudunun alt kısımları morarmıştı. Vücudu ve başı kurşunlarla doluydu. Ayrıca vücudunun çeşitli bölgelerinde, alt çenede ve kafatası kemiğinde kırıklar vardı." ifadelerine yer verdi.
Uluslararası el-Malikiye Hastanesi tarafından 15 Ekim'de yayınlanan raporda, “Hevrin Halef keskin bir nesneyle dövüldü ve saçlarının çekilmesiyle başının arkasına doğru derisi söküldü” ifadeleri kullanılıyor.
Raporda Hevrin’in ölüm nedeni olarak beyninin derinine isabet eden kurşun gösteriliyor. Görevli doktor, “Ölüm sebebi: Kafaya ateş edilmesi sonucu şiddetli beyin kanaması” diyerek adli tıp raporunu tamamladı. Bir Kürt mühendis olan Hevrin Halef, Haseke ilinde doğmuş, Mart 2018'de, Suriye Demokratik Güçleri'ne (SDG) yakın olan Suriye Gelecek Partisi'nin Genel Sekreterliği'ne seçilmişti.
Birleşmiş Milletler Türkiye'yi uyarmıştı
Türkiye'nin bölgedeki askeri operasyonuna başlamasından bu yana 200 binden fazla Suriyeli PYD kontrolündeki bölgeleri terk etti.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nden (OHCHR), Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyinde başlattığı Barış Pınarı adı verilen harekâtla ilgili açıklama yapılmış, Cenevre merkezli OHCHR, Türkiye'nin destek verdiği gruplar tarafından gerçekleştirilen sivillere yönelik infazların "savaş suçu" olarak sayılabileceğine ve Ankara'nın sorumlu tutulabileceğine dikkat çekmişti.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.