Netanyahu'dan Gantz'a 'acil güvenlik hükümeti oluşturma' önerisi

Dün Ramallah’ın kuzeyinde bir yerleşim yeri kurulmasını protesto eden Filistinliler ile İsrail güvenlik güçleri arasında çıkan çatışma (AFP)
Dün Ramallah’ın kuzeyinde bir yerleşim yeri kurulmasını protesto eden Filistinliler ile İsrail güvenlik güçleri arasında çıkan çatışma (AFP)
TT

Netanyahu'dan Gantz'a 'acil güvenlik hükümeti oluşturma' önerisi

Dün Ramallah’ın kuzeyinde bir yerleşim yeri kurulmasını protesto eden Filistinliler ile İsrail güvenlik güçleri arasında çıkan çatışma (AFP)
Dün Ramallah’ın kuzeyinde bir yerleşim yeri kurulmasını protesto eden Filistinliler ile İsrail güvenlik güçleri arasında çıkan çatışma (AFP)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile görüşme arifesinde, Mavi-Beyaz İttifakı’na “acil güvenlik hükümeti oluşturma” önerisinde bulundu.
Netanyahu müttefiki olduğu sağcı parti başkanları ile yaptığı görüşme sırasında, İsrail’in son derece hassas güvenlik sorunları ile karşı karşıya kaldığını belirterek, daha geniş bir işbirliğine ihtiyaç duyulduğunu söyledi. İsrail Başbakanı açıklamasında, bölgede yaşanan son gelişmelerden sonra İsrail’in güvenliğine ilişkin Mavi Beyaz İttifakı liderlerine görüşme önerisi sunduğunu belirtti.
Başbakan önceki akşam, Mavi Beyaz İttifakı liderleri ve İsrail Savunma Kuvvetleri 89. Komando Tugayı Komutanı Albay Avi Blut’un huzurunda, eski Genelkurmay Başkanı Gabi Ashkenazi ile bir araya geldiğini ve son güvenlik gelişmelerinin İsrail’e yansımaları hakkında görüştüğünü belirtti. İki gün önce Mavi-Beyaz İttifakı lideri Benny Gantz ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Aviv Kochavi arasında geçen görüşmeye atıfta bulunan yetkililer, Başbakan Netanyahu’nun Suriye’nin kuzeyinde yaşanan Türk harekâtının sonuçları ve İran ile olan çatışmaya yönelik güvenlik gelişmeleri hakkında bilgi aldığını belirtti.
Netanyahu’ya yakın kaynaklar, İran’ın Irak’tan Suriye’ye, Lübnan’dan Yemen’e kadar süren füze savaşı, Suriye’deki Türk operasyonu, ABD’nin birliklerini Suriye’den geri çekmesi gibi konular için güçlü bir İsrail stratejik eylem planı hazırlanması gerektiğini belirtiler. Bir kaynak açıklamasında, bu gelişmelere dikkat çeken İsrail güvenlik birimleri liderlerinin İsrail’de istikrarlı bir hükümetin yokluğundan mustarip olduğunu, gerekli karar ve eylemler için istikrarlı bir hükümete duydukları ihtiyacı vurguladıklarını söyledi.
İsrail Başbakanlık Ofisi’nden dün akşam yapılan açıklamada, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun Türkiye’den Tel Aviv’e gittiği duyuruldu. Pompeo’nun İsrail Başbakanı ile görüşmelerde bulunarak Suriye’nin kuzeyinde gerçekleştirilen Türk harekâtı ile ilgili son gelişmeler ve oluşan yeni durum karşısında İran’ın etkilerinin masaya yatırması planlanıyor.
Kaynaklar, İsrail Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin’in üç hafta içerisinde oluşturacağı yeni duruma göre, Netanyahu ve Gantz'ın birlik hükümetinin önümüzdeki günlerde şekilleneceğini aktardı. Netanyahu açıklamasında, bazı siyasi müttefiklerinin sevmedikleri Mavi-Beyaz İttifakı’ndan Yair Lapid ile bir arada olmayı kabul etmek zorunda kalacaklarını belirterek, Gantz ve Lapid’in yeni hükümete katılmasının bazı şartlardan vazgeçilmesi anlamına gelebileceğini ifade etti.
Başbakanlık dönüşümü şu şekilde olabilir. Netanyahu iki yıl Başbakanlık koltuğuna oturacak, ardından da iki yıl boyunca ülkenin Başbakanlık makamında iki yıl boyunca da Gantz bulunacak. Ancak Netanyahu’nun aleyhinde olan yolsuzluk davası ile ilgili karar verilirse Netanyahu Başbakan olarak kalabilir ancak tüm yürütme yetkilerini Gantz’a devretmesi gerekir.
Mavi Beyaz İttifakı, ayrıntılı bir hükümet çalışmasına karar vermeden önce Netanyahu ile görüşmeyi reddetmişti. Netanyahu, hükümet önerisini müttefiki olduğu parti başkanlarına anlatırken, çözüm ile ilgili ayrıntıları paylaştı.



İran ordusu ABD üslerini tehdit ediyor: Tüm senaryolar için planlar hazır

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Boeing F/A-18E/F Super Hornet savaş uçağının 23 Ocak'ta USS Abraham Lincoln uçak gemisine inişi görülüyor. (AP)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Boeing F/A-18E/F Super Hornet savaş uçağının 23 Ocak'ta USS Abraham Lincoln uçak gemisine inişi görülüyor. (AP)
TT

İran ordusu ABD üslerini tehdit ediyor: Tüm senaryolar için planlar hazır

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Boeing F/A-18E/F Super Hornet savaş uçağının 23 Ocak'ta USS Abraham Lincoln uçak gemisine inişi görülüyor. (AP)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Boeing F/A-18E/F Super Hornet savaş uçağının 23 Ocak'ta USS Abraham Lincoln uçak gemisine inişi görülüyor. (AP)

İran’daki düzenli ordu, olası bir ABD saldırısına ‘derhal’ karşılık verileceği tehdidinde bulunarak savaşa hazır olduğunu duyurdu. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise dün yaptığı açıklamada, ordunun İran konusunda başkanın alacağı ‘her türlü kararı uygulamaya hazır olacağını’ söyledi.

İran Ordu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya, düşmanların yapacağı herhangi bir ‘yanlış hesaplamaya’ derhal karşılık verileceğini belirterek, silahlı kuvvetlerin son 12 gün savaşından ‘tereddüt etmenin ve düşmana zaman tanımanın artık bir seçenek olmadığı’ yönünde temel bir ders çıkardığını ifade etti.

Ekreminiya, İran’ın Ufuk televizyon kanalına yaptığı açıklamada, operasyonel planların önceden hazırlandığını ve ‘tüm olası senaryolara’ gecikmeksizin karşılık verilmesi yönünde talimatların verildiğini söyledi. Karşılık mekanizmasının netleştiğini ve devreye alındığını vurguladı.

Ekreminiya ayrıca, bölgeye yayılmış ABD üslerinin ‘yarı ağır silahlar, insansız hava araçları (İHA) ve füzeler’ kullanılarak ‘doğrudan hedef alma menzili içinde’ bulunduğunu belirterek, olası bir saldırının ‘sınırlı ya da kısa süreli olmayacağını’, aksine ‘Batı Asya’nın tamamını kapsayan geniş çaplı bir çatışmaya’ yol açabileceğini kaydetti.

ABD’nin olası bir saldırısının ‘Donald Trump’ın hayal ettiği şekilde’, yani hızlı bir operasyon yürütülüp saatler içinde sona erdiğinin ilan edilmesiyle gerçekleşmeyeceği uyarısında bulundu.

ABD uçak gemilerinin ‘dokunulmaz olmadığını’ söyleyen Ekreminiya, bu gemilerin hipersonik füzeler de dahil olmak üzere İran füzelerine karşı savunmasız olduğunu ifade etti ve ABD’nin deniz üstünlüğüne bel bağlamanın ‘misillemeye karşı bir güvence sağlamadığını’ dile getirdi.

Ekreminiya, ABD uçak gemilerinin ‘ciddi zayıf noktaları’ bulunduğunu, Körfez bölgesindeki çok sayıda ABD üssünün de ‘İran’ın orta menzilli füzelerinin erişim alanı içinde’ yer aldığını sözlerine ekledi.

Ekreminiya, ‘uluslararası ilişkilerde diplomatın rolü sona erdiğinde askerin rolünün başladığını’ vurgulayarak, karşı karşıya kalınan mücadelenin araçlarının ‘diplomasi, askerî güç ve yumuşak savaş’ unsurlarını birlikte içerdiğini söyledi. İran Silahlı Kuvvetleri’nin ‘ülkeyi savunmak ve caydırıcılığı güçlendirmek için en üst düzeyde hazırlık içinde olduğunu’ ifade etti.

İran’daki düzenli ordunun envanteri, paralel yapı olan Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) silahlarıyla kıyaslandığında eski kabul ediliyor. Buna rağmen, nükleer program nedeniyle Batı ile artan gerilimler ışığında, ordu birlikleri son dönemde bazı yeni silahları envanterine almaya başladı.

Ekreminiya’nın açıklamalarının ardından konuşan İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, “Bugün savaşa hazır olmamız gerekiyor… İran İslam Cumhuriyeti asla savaş başlatmaz, ancak kendisine dayatılırsa güçlü biçimde kendini savunur” ifadelerini kullandı.

Şarku’l Avsat’ın İranlı Öğrenciler Haber Ajansı’ndan (ISNA) aktardığına göre Arif, İran’ın ABD ile müzakereye ‘hazır’ olduğunu, ancak ‘bu kez garantilere ihtiyaç duyulduğunu’ söyledi; ayrıntı vermedi.

Aynı bağlamda İran Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Emir Hatemi, herhangi bir işgal ya da saldırıya ‘ezici bir karşılık’ verileceği uyarısında bulundu. Devlet televizyonu ise Hatemi’nin talimatıyla yerli üretim ‘bin İHA’nın’ muharip birliklere dahil edildiğini bildirdi.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki protestoların bastırılması gerekçesiyle yeni bir saldırı düzenlenmesi ihtimalini dışlamadı. Washington’ın bölgede, USS Abraham Lincoln uçak gemisinin öncülük ettiği bir deniz filosu başta olmak üzere ek askeri güç konuşlandırdığı belirtildi. Trump, nükleer dosyada askerî müdahaleden kaçınılması için Tahran’a tanınan sürenin ‘tükenmek üzere olduğu’ uyarısında bulundu.

Hegseth dün yaptığı açıklamada, ordunun İran konusunda başkanın alacağı ‘her türlü kararı uygulamaya hazır olacağını’ söyledi. Washington’ın Tahran’ın nükleer kapasite edinmesine ‘izin vermeyeceğini’ vurgulayan Hegseth, Trump’ın seçenekleri değerlendirdiğini, ancak henüz nihai bir karar vermediğini belirtti.

ABD’nin olası askerî müdahale ihtimali, halihazırda kırılgan olan Ortadoğu’da istikrarsızlığın daha da derinleşebileceği endişesiyle bölge ülkeleri, Birleşmiş Milletler (BM) ve önde gelen uluslararası başkentlerde kaygı yaratıyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres dün, İran’la -özellikle nükleer dosya konusunda- diyalog çağrısı yaparak, aksi halde bölge için ‘yıkıcı sonuçlar’ doğurabilecek bir kriz yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Rusya Devlet Başkanlığı da İran dosyasıyla ilgili verimli müzakerelere ulaşma ihtimalinin ‘henüz tükenmediğini’ belirterek, tüm tarafları itidale ve güç kullanımından kaçınmaya davet etti. Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise ‘bölgenin yeni bir savaşa ihtiyacı olmadığını’ vurguladı.


Sudan, dünyadaki en büyük yerinden edilme sayısını kaydetti

Batı ve güney Sudan'da, Kuzey Darfur ve Güney Kordofan'da kıtlık yayılıyor (AP)
Batı ve güney Sudan'da, Kuzey Darfur ve Güney Kordofan'da kıtlık yayılıyor (AP)
TT

Sudan, dünyadaki en büyük yerinden edilme sayısını kaydetti

Batı ve güney Sudan'da, Kuzey Darfur ve Güney Kordofan'da kıtlık yayılıyor (AP)
Batı ve güney Sudan'da, Kuzey Darfur ve Güney Kordofan'da kıtlık yayılıyor (AP)

UNICEF'in Ortadoğu ve Kuzey Afrika şubesi dün yaptığı açıklamada, Sudan'ın dünyadaki en büyük iç göç dalgasına sahne olduğunu ve 18 eyalette yaklaşık 9,5 milyon insanın yerinden edildiğini belirtti.

Örgüt açıklamasında, yaklaşık üç yıl önce başlayan ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmanın yol açtığı savaş, salgın hastalıklar ve kıtlık nedeniyle çocukların insani bir felaketten muzdarip olduğunu vurguladı.

Birleşmiş Milletler'e göre Nisan 2023'te başlayan çatışma, ülke içinde ve dışında 12,5 milyondan fazla insanı yerinden etti; bunların 4 milyonu komşu ülkelere sınır geçmek zorunda kaldı. UNICEF, Sudan'daki duruma çözüm bulmak için daha fazla medya desteğine ve fonlamaya ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Öte yandan, AB'nin dış politika şefi Kaja Kallas dün, AB'nin HDK ve ordunun unsurlarını hedef alan yeni yaptırımları onayladığını duyurdu. Kallas, "Bu önlemler tek başına savaşı sona erdirmeyecek, ancak sorumlular için maliyeti artıracaktır" ifadelerini kullandı.


Trump, İran'a yönelik olarak savaş gemilerini kullanmak zorunda kalmayacağını umuyor

Trump, eşi Melania hakkındaki bir belgeselin gösterimi sırasında konuşuyor (AP)
Trump, eşi Melania hakkındaki bir belgeselin gösterimi sırasında konuşuyor (AP)
TT

Trump, İran'a yönelik olarak savaş gemilerini kullanmak zorunda kalmayacağını umuyor

Trump, eşi Melania hakkındaki bir belgeselin gösterimi sırasında konuşuyor (AP)
Trump, eşi Melania hakkındaki bir belgeselin gösterimi sırasında konuşuyor (AP)

ABD Başkanı Donald Trump dün, İran'a karşı askeri harekatın önlenebileceği umudunu dile getirirken, Tahran ile olası bir nükleer anlaşma konusunda daha fazla görüşme yapma olasılığını dışlamadığını belirtti.

Trump, eşi Melania hakkındaki bir belgeselin galasında gazetecilere yaptığı açıklamada, "İlk dönemimde orduyu güçlendirdim ve şimdi İran denen yere doğru giden bir grup savaş gemimiz var ve umarım onları kullanmak zorunda kalmayız" dedi.

Tahran ile görüşme olasılığına ilişkin olarak ise "Bunu daha önce de yaptım ve yapmayı planlıyorum. Evet, şu anda İran'a doğru seyreden çok sayıda çok büyük ve çok güçlü gemimiz var ve bunları kullanmak zorunda kalmasak harika olurdu" ifadelerini kullandı.