Sudan Hükümeti ile Devrimci Cephe arasındaki müzakerelere ara verildi

Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri'nin (ÖDBG) saha komitesi üyesi Muhammed Osman Şerif, dün, Hartum’da basın toplantısı düzenledi (EPA)
Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri'nin (ÖDBG) saha komitesi üyesi Muhammed Osman Şerif, dün, Hartum’da basın toplantısı düzenledi (EPA)
TT

Sudan Hükümeti ile Devrimci Cephe arasındaki müzakerelere ara verildi

Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri'nin (ÖDBG) saha komitesi üyesi Muhammed Osman Şerif, dün, Hartum’da basın toplantısı düzenledi (EPA)
Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri'nin (ÖDBG) saha komitesi üyesi Muhammed Osman Şerif, dün, Hartum’da basın toplantısı düzenledi (EPA)

Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) ve Sudan hükümeti ile Devrimci Cephe arasındaki düşmanlıkların sona erdirilmesine ilişkin anlaşmanın imzalanması pazartesi sabahına ertelendi.
ÖDBG, geçiş hükümetini desteklenmesi, devrik lider Ömer el-Beşir’in partisinin feshedilmesi ve eski rejimin simgelerinin devlet kurumlarından kaldırılmasının talep edilmesi için, bugün Hartum’da toplanılacağını duyurdu.
Geçiş hükümeti heyeti ve Devrimci Cephe’nin silahlı hareketleri arasında doğrudan müzakereler, geçtiğimiz perşembe günü Cuba' da başladı. Taraflar, müzakere gündemini belirlemek için ortak bir komite kurma kararı aldılar.
Geçiş hükümeti heyeti ve Sudan Halk Kurtuluş Hareketi- Kuzey Örgütü’nün (SPLM-N) tekrar müzakere masasına dönmesi bekleniyor. Daha önce taraflar, müzakere sürecinin seyrine ilişkin görüşlerini ortaya koydu. Müzakerelerde siyasi, insani ve güvenlik düzenlemeleri ile ilgili konular da masaya yatırılacak.
Bu arada, Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan, 23-24 Ekim tarihlerinde Soçi'de gerçekleştirilecek olan Rus-Afrika Zirvesi'ne daveti edildi.
Eski rejim yanlısı öğrenciler 27 üniversite öğrencisini yaraladı. Hartum, Bahri semtindeki Ez-Zaim El-Ezheri Üniversitesi’nde silahsız öğrencilere karşı yapılan saldırıda yakın dövüş silahları kullanıldı.
ÖDBG resmi sözcüsü Vecdi Salih, geçiş hükümetinin desteklenmesi ve İslamcıların iktidardan indirilmesinin ardından devrimin hedefinin gerçekleşmesi adına önemlidir. Bu taleplerin başında Ulusal Kongre Partisi’nin feshi ve tasfiyesi geliyor.
Vecdi Salih Hartum’daki parti binasında düzenlediği basın toplantısında, “Sudan halkını öldüren, işkence eden ve yerinden eden eski rejimin mensuplarından intikam almak istemiyoruz, ancak Sudanlılara karşı suç işleyenlerin hak ettikleri adil cezayı almalarını istiyoruz.” dedi.
Salih, “Devrim karşıtı güçler, ordunun genel komutanlık karargahında kitleler halinde toplanılması için çağrıda bulundu. Bu devrimin hedefleriyle ters düşüyor. Mevcut durumda sivil hükümet bulunurken bu çağrıyı gerektirecek bir durum yok” açıklamalarında bulundu.
Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri'nin (ÖDBG) saha komitesi üyesi Şerif Osman, “Mahallelerdeki Direniş Komiteleri, Hartum’un Omdurman ve Bahri kentlerinde kalabalıkların toplanacağı bazı meydanlar belirlendi. Toplantıda, 1964 Ekim Devrimi'nin 55'inci yıldönümünü kutlanacak ve birtakım talepler dile getirilecek” dedi.
Toplantılarda devrim yürüyüşünün tamamlanması için geçiş hükümeti desteklenmeli, siyasi arenada eski rejime bağlı herhangi bir partinin veya grubun varlığı reddedilmesi mesajı verilecek. Meydanlarda hükümete ülkedeki barış sürecini tamamlama çağrısında bulunulması bekleniyor.
Saha Çalışma Komitesi, protesto yürüyüşleri sırasında herhangi saldırısının yapılmasını önlemek için gerekli güvenlik önlemlerinin alınması için ilgili makamların (asker, polis) bilgilendirildiğini açıkladı.
İlgili bağlamda, Sudan Komünist Partisi, devrim karşıtı güçlerin önlerini kesmek ve eski rejimin kalıntılarını ortadan kaldırmak hedefiyle “milyonluk yürüyüşe” geniş çapta katılım gösterilmesi çağrısında bulundu. Sudan Komünist Partisi aynı zamanda Ulusal Kongre Partisi'nin tüm mal varlıklarına el konulmasını ve suçluların devrimci mahkemelerde yargılanmasını talep ediyor.
Öte yandan Şerif, Saha Çalışma Komitesi’nin, Ez-Zaim El-Ezheri Üniversitesi’ndeki öğrencilere karşı eski rejimin milisleri tarafından bir saldırı yapılacağına dair bir gün önceden polise detaylı bilgi verdiğini ancak polisin olayı önlemek için gerekli önlemleri almadığını açıkladı.
Şarku’l Avsat’a konuşan görgü tanıkları, eski rejime mensup birtakım İslamcı öğrenci grubunun yakın dövüş silahları kullanarak, silahsız öğrencilere saldırdığını ve bu olayın öğrenciler arasında yaralanmalara neden olduğunu söylediler.
Politik Öğrenci İttifakı, kanlı olaya ilişkin yaptığı açıklamada, “Ulusal Kongre Partisi’nin öğrenci kanadının siyasi faaliyetleri üniversitede yasaklansın” ifadeleri kullanıldı.
Egemenlik Konseyi geçtiğimiz ay güvenlik makamlarına, cihatçı grupların ve eski rejimin güvenlik birimlerinin üniversitelerden uzaklaştırılması ve ellerinde bulunan tüm belgelere ve mal varlıklarına el konulması talimatını verdi.



Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının önündeki engel, İsrail’in son cesedin kalıntılarını bulmasının ardından aşıldı. Ancak kapının çalışma mekanizmasına ilişkin Mısır ile İsrail arasında istişareler sürüyor. Kapının yarın (cuma) ya da en geç pazar günü yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mısırlı ve Filistinli iki bilgi sahibi kaynak, dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, sınır kapısının yakın zamanda açılmasına yönelik dikkat çekici bir beklenti olduğunu, nihai çalışma usullerinin ise önümüzdeki saatlerde Mısır-İsrail arasındaki mutabakatlarla belirleneceğini ifade etti.

Mısırlı kaynak, sınır kapısının işleyiş mekanizmasına dair Mısır, ABD ve İsrail arasında istişareler yürütüldüğünü belirterek, İsrail’in özellikle Gazze Şeridi’ne giriş mekanizması konusunda engeller koymasının beklendiğini, zira Tel Aviv’in yalnızca tehcir seçeneğini istediğini, buna karşılık Mısır’ın yaralıları ve ailelerini acil ve geçici olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, İsrail’in güvenlik gerekçeleriyle sınır kapısında karmaşık ve sıkı prosedürler uygulamasının da beklendiğini, kapının yalnızca bireylerin geçişine tahsis edileceğini kaydetti. Kahire’nin tutumunun ise sahadaki fiili duruma ve İsrail tarafından engellerle karşılaşılıp karşılaşılmayacağına göre şekilleneceğini belirtti.

Filistinli kaynak da sınır kapısının açılma tarihinin artık yakın olduğunu ifade ederek, bu konuda bir görüş ayrılığı bulunmadığını, özellikle Mısır ile İsrail arasında süren düzenleme ve mutabakatların beklendiğini söyledi. Kaynak, çalışma mekanizmasının ise henüz netlik kazanmadığını, ancak kapının 2005 Anlaşması uyarınca Avrupa denetiminde ve Filistin Yönetimi’nin katılımıyla işletileceğinin bilindiğini kaydetti.

Kaynak, belirsizliğin nedenini, geçmişte sınır kapısından Hamas’a bağlı İçişleri biriminin sorumlu olmasına bağlayarak, İsrail’in şu aşamada isim listelerini önceden teslim alıp incelemede ısrar ettiğini, Gazze Şeridi’nden çıkışlarda görece esneklik, bölgeye girişlerde ise sıkı denetimler uygulanmasını istediğini aktardı. Kahire’nin Washington ve Tel Aviv ile mutabakata varması halinde dahi, asıl belirleyici unsurun sahadaki uygulama olacağını vurgulayan kaynak, İsrail’in olası sıkılaştırmaları ve engellerine yönelik endişelere dikkat çekti.

Öte yandan, Refah Sınır Kapısı’nın açılma tarihi ve çalışma usulleri İsrail medyasında da kesinlik kazanmış görünmüyor. İsrail’in Haaretz gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için hazırlıklarını tamamladığını bildirdi. Gazete, Avrupalı bir diplomata atıfla, Refah’tan geçişine izin verilecek Filistinlilerin sayısının hâlâ İsrail ile Mısır arasında müzakere edildiğini aktardı. İsrail merkezli Walla haber sitesi ise sınır kapısının pazar günü açılmasının mümkün olabileceğini yazdı.

defrgty6
Han Yunus'ta İsrail ordusu tarafından yıkılan binaların enkazı arasında top oynayan Filistinli bir kız çocuğu (AFP)

İsrail Ordu Radyosu, Refah Sınır Kapısı’nda uygulanması planlanan yeni çalışma mekanizmasına ilişkin olarak, Gazze Şeridi’ne giriş ve çıkışların öncelikle Mısır’ın onayını gerektireceğini, ardından isim listelerinin İsrail’e iletilerek onay alınacağını bildirdi.

Haberde, sınır kapısı içinde bir İsrailli güvenlik görevlisinin, Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına geçiş yapanları gözetlemekle görevli olacağı, bölgeden çıkan kişilerin doğrudan fiziki aramaya tabi tutulmayacağı ancak güvenlik denetimi altında geçiş yapacakları ifade edildi.

Geçiş mekanizmasına ilişkin rakamlar ise çelişkili. Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre, Gazze Şeridi’ne günlük yaklaşık 150 kişinin girişine izin verilmesi, daha fazla sayıda kişinin ise bölgeden çıkış yapabilmesi öngörülüyor. Diğer sızıntılarda ise İsrail’in, sınır kapısının açılmasının ilk aşamasında Gazze Şeridi’ne döneceklerin sayısını günlük 50 kişiyle sınırlamayı planladığı belirtiliyor. Bu konunun, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üst düzey güvenlik yetkilileriyle yapacağı ve Gazze’deki yeni düzenlemelerin ele alınacağı güvenlik toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Netanyahu’nun ofisi, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli rehinenin cesedinin yerinin tespit edilmesine yönelik operasyonun tamamlanmasının ardından, Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca bireylerin geçişi için yeniden açılacağını duyurmuştu. İsrail ordusu, açıklamadan saatler sonra söz konusu cesede ulaşıldığını bildirmişti.

Netanyahu dün, pazartesi günü cesedi İsrail’e getirilen Ran Gvili’nin cenaze törenine katılanlara hitaben yaptığı konuşmada, “Görevlerimizi tamamlamaya kararlıyız: Hamas’ı silahsızlandırmak ve Gazze Şeridi’ni silahsız bir bölge haline getirmek. Bunu başaracağız. Düşmanlarımız bilsin ki İsrail’e el kaldıran herkes çok ağır bir bedel ödeyecektir” dedi.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise Netanyahu’nun meydan okuyan söylemlerinin ötesinde, Mayıs 2024’ten bu yana kontrolü altında tuttuğu Refah Sınır Kapısı’nı açmaktan başka bir seçeneği bulunmadığını savundu. Rakab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin son açıklamaların ve benzeri çıkışların, sınır kapısının açılmasının uygulanmasını bekleyen tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik olduğunu belirtti. Rakab, söz konusu açılışın, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.


Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
TT

Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Moskova'da gerçekleşen, üç ay içinde ikinci kez yapılan görüşme, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden kurma arzusunu yansıtıyor.

Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin "Başkan Şara'nın kişisel çabaları sayesinde somut ilerleme kaydettiğini" söyledi. Putin Şara'ya hitaben, "Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon konusunda yapılacak çok iş olduğunu biliyorum... ve inşaat sektörü de dahil olmak üzere ekonomik kurumlarımız bu ortak çabaya tamamen hazır" dedi.

El-Şara ise Suriye'nin "geçtiğimiz yıl birçok aşama ve engeli aştığını, bunların en sonuncusunun da Suriye topraklarının birleştirilmesi sorunu olduğunu" söyledi. "Şam, bölgedeki yıkım halinden istikrar ve barışa geçişe bel bağlıyor" ifadesini kullandı.

İki cumhurbaşkanı yeniden yapılanma ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu görüşürken, görüşmenin açık bölümünde potansiyel olarak tartışmalı olabilecek noktalara değinmekten kaçındılar. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu noktalar arasında Suriye'deki Rus askeri üslerinin akıbeti veya Suriye kıyılarındaki durum yer alıyor; zira Rus topraklarında bulunan eski rejimin bazı kalıntılarının bölgedeki durumu alevlendirmeye çalıştığı yönünde suçlamalar da mevcut.


Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"
TT

Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"

İsrail dün Batı Şeria'daki saldırılarını artırarak, iki yıl boyunca kuzeye yoğunlaştırdığı saldırılarını Batı Şeria'nın orta ve güney kesimlerine de genişletti.

BM İnsan Hakları Ofisi dün, yerleşimcilerin, İsrail güvenlik güçlerinin desteği ve katılımıyla Filistinlilerin geniş bölgelerden zorla göç ettirilmesine yol açtığını ve bunun "savaş suçu teşkil ettiğini" belirterek uyarıda bulundu.

Birleşmiş Milletler İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, “İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi bir savaş suçudur ve insanlığa karşı suç teşkil edebilir” dedi.

Bu arada, Hamas kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD de dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla Refah sınır kapısının bu hafta içinde açılacağına dair güvenceler aldıklarını ve bugünün (Perşembe) en muhtemel tarih olduğunu vurguladı.

Ancak İsrail'deki haberler açılış tarihi konusunda çelişkili; İsrail Yayın Kurumu bugün açılacağını doğrularken, Walla web sitesi açılışın önümüzdeki pazar günü gerçekleşeceğini belirtti.