عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
YAŞAM

Oxford Sözlüğü gevrek-simit tartışmasını alevlendirdi

Oxford Sözlüğü gevrek-simit tartışmasını alevlendirdi
    İzmir/İHA
TT
TT

Oxford Sözlüğü gevrek-simit tartışmasını alevlendirdi

Oxford Sözlüğü gevrek-simit tartışmasını alevlendirdi

Oxford İngilizce Sözlüğü'ne "simit" kelimesinin eklenmesi ve ünlü gurme Vedat Milor'un "İngilizler bile Turkish bagel ifadesini bırakıp doğrudan simit derken İzmirliler hala gevrek diyor" şeklindeki tweeti gevrek-simit tartışmasını alevlendirdi. İzmirliler, İzmir gevreğinin simitten farklı olduğunu ve yiyeceğe "gevrek" demeye devam edeceklerini söyledi.
Oxford İngilizce Sözlüğü'ne "simit" kelimesi eklendi, yiyeceğin tanımlamasında "Pekmez ve susamla kaplı, Türkiye menşeli bir ekmek türü" ifadesi kullanıldı. Bunun üzerine ünlü gurme Vedat Milor, "Vatana millete hayırlı olsun! Oxford English Dictionary 'simit' kelimesini Türkiye menşeli pekmeze bulanmış, susamla kaplı bir tür ekmek olarak tanımlamış ve sözlüğe eklemiş. Evet, İzmir lobisi kaybetti. O kesin", "Yani İngilizler bile Turkish bagel ifadesini bırakıp doğrudan simit derken İzmirliler hala gevrek diyor" tweetlerini attı. Gündem simit olunca, "simit" yerine "gevrek" diyen İzmirliler gündeme geldi. İzmir Pide, Gevrek İmalatçıları ve Benzerleri Esnaf Sanatkarlar Odası Başkanı Şükrü Erişen, esnaflar ve vatandaşlar, İzmir gevreğinin simitten farklı olduğunu vurgulayarak yiyeceğe "gevrek" demeye devam edeceklerini belirtti.
"İzmir gevreği gevrek olarak kalacak"
İzmir Pide, Gevrek İmalatçıları ve Benzerleri Esnaf Sanatkarlar Odası Başkanı Şükrü Erişen, "Biz İzmirliyiz. İzmir'in tarihinde bugüne kadar hep 'gevrek' denmiştir. İstanbul ile İzmir'i karıştırmasınlar. İstanbul simidi soğuk kazanda yapılır, İzmir gevreği pekmezli kaynar kazanda pişer, sonra odun ateşinde ikinci kez pişer. Yani İzmir gevreği iki defa pişer. Simit hamuru yumuşak, gevrek hamuru sert olur. İstanbul simdi ile İzmir gevreği arasında dağlar kadar fark var. İstanbul simidinin kazanı soğuktur, simit daha yumuşaktır ve örgülüdür" ifadelerine yer verdi. Erişen, Milor'un tweetleri üzerine de şöyle konuştu: "Vedat Bey'e selamlarımı iletiyorum. İzmir gevreğini kolay kolay ne ben ne de Vedat Bey değiştirebiliriz. Halk gevrek olarak biliyor, gevrek olarak da devam edecektir. Bunun coğrafi patentlerini de Allah nasip ederse alacağız. Gerekli bütün başvurularımızı yapacağız. İzmir gevreği gevrek olarak kalacaktır inşallah."
"Başka şehirde 'gevrek' deyince vermiyorlar"
İzmirli Mesut Gökçe, simit yerine gevrek ifadesini kullandığını belirterek, "İzmirliler olarak gevrek çıtır anlamına geldiği için 'gevrek' deriz. İzmirliler kesinlikle 'simit' demez. Yılların vermiş olduğu bir alışkanlık var. Bu da İzmirlilerin farkı" dedi.
Neslihan Güler isimli vatandaş da "İzmir'de 'gevrek' diyoruz. Bu artık bizim için yöresel bir ad. Yörelere göre farklı olabilir. Bizde domatese de 'domat' derler. Başka şehre gidip 'gevrek' istediğimizde kimse bize gevrek vermiyor" diye konuştu.
"Vatandaş gevrek istiyor"
Esnaf Ramazan Dağtekin, "15 yıldır gevrek satıyorum. İnsanlar genelde simit yerine, 'Bir gevrek verir misin?' diyorlar. İzmir'de biz 'gevrek' diyoruz. İzmir gevreği çıtır olur" derken, bir başka esnaf Yılmaz Ulu ise "3 senedir gevrek satıyorum. İnsanlar bizden gevrek istiyor. Biz de 'gevrek' diyoruz. Gevrek simitten daha farklı" yorumunu yaptı.
İzmir gevreği tezgahlarını dolduran vatandaşlar da İzmir gevreğinin farklı olduğunu ve gevrek ifadesini kullanmaya devam edeceklerini söyledi.

 

Daha fazlasını oku

 
 
YAŞAM

Yeni kan testi, ölümcül kanser hastalarına umut olabilir

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT
TT

Yeni kan testi, ölümcül kanser hastalarına umut olabilir

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Yeni bir kan testi, pankreas kanseri için hayatta kalma oranlarını iyileştirebilir. Bu hastalık, genellikle tedavinin etkili olma ihtimalinin daha düşük olduğu geç evrelerde teşhis ediliyor.

NHS'ye göre pankreas kanseri, Birleşik Krallık'ta (BK) kanser ölümlerinin 5. en yaygın nedeni. Her yıl 10 bin 500 kişiye teşhis konuyor ve sadece yüzde 7'si teşhisten sonra 5 yıl veya daha fazla yaşıyor.

Kanseri erken evrelerinde tespit etmek hayatta kalma açısından çok önemli çünkü insanların yarısından fazlası teşhisten sonraki üç ay içinde ölüyor. Ancak bunu yapacak başarılı bir tarama yöntemi halihazırda yok.

Daha önce pankreas kanserini tespit etmek için iki biyobelirteç, yani hastalıkları tanımlamak için kullanılan özellik araştırılmıştı: Karbonhidrat antijeni 19-9 (CA19-9) ve trombospondin 2 (THBS2) ancak ikisi de tarama aracı olarak iyi sonuç vermemişti.

Pensilvanya Üniversitesi'nden bilim insanları kan örneklerini analiz ederek erken evre pankreas kanseri hastalarının kanında iki biyobelirteç daha buldu: aminopeptidaz N (ANPEP) ve polimerik immünoglobulin reseptörü (PIGR).

Araştırmacılar, 4 biyobelirteci birleştirerek pankreas kanseri olanları olmayanlardan vakaların yüzde 91,9'unda ayırt edebildi. Benzer şekilde, Clinical Cancer Research adlı akademik dergide yayımlanan çalışmada, erken evre kanser vakaların yüzde 87,5'inde tespit edildi.

Çalışmanın baş araştırmacısı Profesör Kenneth Zaret şunları söyledi:

ANPEP ve PIGR'yi mevcut belirteçlere ekleyerek, bu kanseri en tedavi edilebilir olduğu dönemde tespit etme kabiliyetimizi önemli ölçüde geliştirdik.

4 belirteçli test, kanser hastalarını hem sağlıklı bireylerden hem de pankreatit gibi kanser dışı pankreas rahatsızlıkları olanlardan başarılı bir şekilde ayırt etti.

Zaret, "Geriye dönük çalışmamızın bulguları, özellikle semptomlar ortaya çıkmadan önce daha büyük popülasyonlarda daha fazla test yapılmasını gerektiriyor" diye ekledi.

Bu tür 'tanı öncesi' çalışmalar, testin aile öyküsü, genetik tarama sonuçları veya kişisel pankreas kistleri ya da pankreatit öyküsüne dayanarak hastalığı geliştirme riski yüksek kişiler için bir tarama aracı olarak kullanılıp kullanılamayacağını belirlemeye katkı sunacaktır.

Londra Kraliçe Mary Üniversitesi'nden pankreas kanseri uzmanı Profesör Tatjana Crnogorac-Jurcevic, bu kan testinin BK'de yakın zamanda uygulanma olasılığı hakkında yorumda bulundu.

Çalışmanın "iyi yürütüldüğünü" ve "pankreas kanserinin erken teşhisi için çok ihtiyaç duyulan bir test geliştirmeye yönelik birçok çabadan biri" olduğunu söyledi.

"4 belirteçli panel, cerrahi müdahalenin hâlâ mümkün olduğu birinci ve ikinci aşamalarda iyi performans gösteriyor" diye ekledi.

Ancak çalışmada kullanılan kan örnekleri geriye dönük olarak toplandı, yani kanser tanısı zaten biliniyordu. Yazarların da belirttiği gibi, bu biyobelirteçlerin daha kapsamlı bir şekilde doğrulanması gerekiyor: Öncelikle klinik belirtiler ortaya çıkmadan önce kanseri tespit edip edemeyeceklerini belirlemek için tanı öncesi bir ortamda test edilmeleri, ardından da geniş kapsamlı prospektif bir klinik çalışma yapılması gerekiyor. Dolayısıyla bu testin pankreas kanseri geliştirme riski yüksek olan bireylerin takibinde potansiyel olarak kullanılabilmesi için önümüzde hâlâ uzun bir yol var.

Independent Türkçe

YAŞAM

Uzmanlar, gençlerdeki psikoz salgınının kaynağını bulamıyor

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT
TT

Uzmanlar, gençlerdeki psikoz salgınının kaynağını bulamıyor

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Büyük bir araştırma, gençlere daha yüksek oranlarda ve kendilerinden önce doğanlara göre daha erken yaşlarda psikotik bozukluk tanısı konduğunu buldu. Bu durum, uzmanların artışın nedenini anlamakta zorlanmasına yol açtı.

Kanada'daki araştırma ekibi tarafından yürütülen ve 12 milyondan fazla kişiyi kapsayan çalışmada, 1960'la 2009 arasında Ontario'da doğan 12,2 milyon kişiden 152 bin 587'sine şizofreni gibi psikotik bir bozukluk tanısı kondu.

Araştırmanın ortak yazarı, Kanada'daki North York Genel Hastanesi'nden Dr. Daniel Myran, "Psikotik bozukluğu olan bireyler, yüksek hastalık yükü ve erken ölüm riskiyle karşı karşıyadır ve genellikle önemli sağlık hizmetleriyle sosyal desteğe ihtiyaç duyuyorlar" dedi.

Vakalardaki hızlı artışın "olası nedenler ve sonuçlar hakkında önemli soruları" gündeme getirdiğini ancak artışların nedenine dair açık bir kanıt bulunmadığını da belirtti.

Ancak araştırma ekibi, daha yaşlı ebeveynler, artan sosyoekonomik ve göçle ilgili stresin yanı sıra genç nesiller arasında "bazı olumsuz çocukluk deneyimleri" de dahil çeşitli farklı faktörler önerdi. Madde kullanımı da rol oynuyor olabilir.

Dr. Myran, "Bu değişikliklere neyin yol açtığını hâlâ bilmiyoruz ve tek bir neden olması olası değil. Bu eğilimin ardındaki güçleri anlamak, önleme ve erken müdahale için çok önemli olacak" dedi.

Önde gelen olasılıklardan biri, marihuana ve uyarıcılardan halüsinojenler ve sentetik uyuşturuculara kadar madde kullanımı. Bu maddelerin, özellikle genç yaşlarda kullanımı, psikotik bozuklukların başlangıcı ve kötüleşmesiyle bağlantılı ve Kanada'da madde kullanımı son 20 yılda artıyor.

Araştırma, 14 ila 20 yaşındaki kişilerde yeni vaka oranlarının 1997'yle 2023 arasında yüzde 60 arttığını ortaya koydu.

Ekip, psikotik bozukluklardaki artışın daha yeni doğan gruplarda meydana geldiğini ve 1980'lerden sonra doğanlarda yeni vaka oranlarının artmaya başladığını belirtti.

2000'le 2004 arasında doğanların, 1975'le 1979 arasında doğanlara kıyasla psikotik bozukluk tanısı alma oranının yüzde 70 daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.

Genel olarak 30 yaşına kadar psikotik bozukluk tanısı alan kişilerin toplam sayısı, 1990'la 1994 arasında doğanlarda, 1975'yle 1979 arasında doğanlara kıyasla yüzde 37,5 arttı.

Psikotik bozukluklardaki kuşaklar arası değişimlere ilişkin daha geniş kapsamlı araştırmalar yetersiz olsa da ekip, Danimarka ve Avustralya'da yapılan ve gençlerde şizofreni oranlarında artış olduğunu bildiren son çalışmaları vurguladı. Yeni bulgular, bu örüntülerin birden fazla ülkede ortaya çıktığına dair endişeleri daha da güçlendiriyor.

Yazarlar, psikozdaki artışın nedenlerini ve risklerin kuşaklar arasında neden farklılık gösterdiğini ortaya çıkarmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Araştırma, Canadian Medical Association Journal adlı akademik dergide yayımlandı.

Independent Türkçe

YAŞAM

Yeni James Bond parçasını, yükselen yıldız mı yapacak?

26. Bond filminin sinemalara gelmesinin 2028'i bulabileceği tahmin ediliyor (Universal Pictures)
26. Bond filminin sinemalara gelmesinin 2028'i bulabileceği tahmin ediliyor (Universal Pictures)
TT
TT

Yeni James Bond parçasını, yükselen yıldız mı yapacak?

26. Bond filminin sinemalara gelmesinin 2028'i bulabileceği tahmin ediliyor (Universal Pictures)
26. Bond filminin sinemalara gelmesinin 2028'i bulabileceği tahmin ediliyor (Universal Pictures)

007 serisinin geçmişteki müziklerini Madonna, Adele, Sam Smith, Billie Eilish, Paul McCartney ve Tina Turner gibi pek çok ünlü sanatçının yaptığı düşünüldüğünde yeni film bu konuda da heyecan uyandırıyor. 

Üç Grammy ödüllü Charli xcx'e merakla beklenen James Bond filmine müzik yapıp yapmayacağı Amerikan radyosu SiriusXM'deki The Julia Cunningham Show'da soruldu.

Son dönemde Jacob Elordi ve Margot Robbie'nin başrollerinde oynadığı ve Emerald Fennell'ın çektiği Uğultulu Tepeler (Wuthering Heights) uyarlamasına yaptığı müzikle konuşulan 33 yaşındaki Britanyalı şu yanıtı verdi:

Açıkçası buna uygun olduğumu sanmıyorum. James Bond'a göre çok fazla AutoTune kullanarak şarkı söylediğimi düşünüyorum. Asla asla deme. Beni ararlarsa bu fikre açığım ama aramayacaklar fakat olur.

Şakayla karışık serinin prodüktörü Barbara Broccoli'ye seslenen şarkıcı "Barbara, ara beni" dedi. 

Tüm James Bond filmlerinin yapımcılığını üstlenen MGM Stüdyoları'nı 2022'de satın alan Amazon, serinin kontrolünü önceki aylarda tamamen ele geçirmişti. 

Dune: Çöl Gezegeni (Dune), Blade Runner 2049: Bıçak Sırtı (Blade Runner 2049) ve Sicario gibi yapımlarla tanınan Denis Villenueve'ün yöneteceği yeni Bond filmi merakla bekleniyor. 

Bond serisinin son 5 filminde Britanyalı ajanı canlandıran Daniel Craig'in yerine kimin geçeceği de spekülasyonlara konu oluyor. 

Britanyalı aktör ve model Callum Turner en muhtemel görülen adaylar arasında. 

Bahis şirketlerine göre 35 yaşındaki oyuncu; Henry Cavill, Theo James ve Harris Dickinson gibi rakiplerinin önüne geçti. 

Independent Türkçe, Deadline, Billboard