Vatikan'ın ekonomik krizi, Papa'yı köşeye sıkıştırdı

Papa I. Franciscus, Apostolik Sarayı balkonunda Vatikan’daki kalabalığı selamlıyor (AFP)

Papa I. Franciscus, dünyanın en köklü, en çok sır saklayan dini ve siyasi kurumları olan Vatikan'ı yönetmekte hala zorlanıyor. Kilise içindeki sıkıntılar ve birçok ülkedeki rahip ve hahamlarla ilgili cinsel skandalların yanı sıra Papa bugün, Vatikan’da yıllardır yaşanmayan mali bir krizle karşı karşıya.
Papa Franciscus’un mali işleri yöneten birimi ıslah etme acil çabalarına rağmen, kilise hala daha bütçe açığı sıkıntısı yaşıyor. Eski bakan Kardinal Bell’in çocuk istismarı suçundan hapse atılması ve utanç verici olarak nitelendirilen gayrimenkul yatırım skandalının ardından, henüz bir ekonomi bakanı atanamadı.
Kilise yakın kaynaklara göre, Vatikan içinde yıllardır süren savaş, Domenico Giani’nin istifa etmesine ve birkaç hahamın uzaklaştırılmasına yol açmıştı.
Papa I. Franciscus, önce ekonomik reform için çaba harcayacağını açıkladı. Ardından ekonomi bakanlığı kurulacak.
Vatikan dışişleri bakanı ve eski yardımcısı arasındaki karşılıklı suçlamalara yol açan son patlamanın ana noktası, dünyadaki tüm Katoliklerden Vatikan için bağış toplayan kurumdu.
1870 yılında Papa’nın kontrolü kaybetmesiyle kurulan bu kurum, 2006’da 115 milyon dolar yardım toplamıştı. Ancak Kilise takipçilerinin sayısındaki gerileme ve cinsel skandallar nedeniyle bu rakam geçen yıl yarı yarıya düşmüştü.
Bu yüzden Kilise, yatırım risklerini arttırmaya ve kısa bir süre önce İngiltere’deki Chelsea mahallesinde lüks bir mülk satın alarak yatırım fonu sermayesine girmeye karar verdi. 150 milyon dolarlık bu yatırım anlaşmasına, görevine başlamadan önce İtalya Başbakanı Giuseppe Conte de katıldı.
Vatikan Dışişleri Bakanlığı’nın işlemi tamamlamak için tüm tutarın geri çekilmesini talep etmesiyle kilise başsavcılığı, Merkez Bankası’ndaki bazı yetkililer arasındaki bozgunculuğa yol açan bir soruşturma başlatmak zorunda kaldı. Savcılık, Dışişleri Bakanlığı’nda çalışanlardan bazılarını denetleme emri verdi ve bu kişilerin isimleri basına sızdı. Bunların arasında kara para aklamayla mücadele birimi sorumlusu da vardı.
Gazeteci yazar Gian Luis Notzi, binlerce belgeye dayanan “Yargı Günü” kitabında, Vatikan’ın tarihte ilk kez iflas tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı. Ancak, Vatikan'ın mali idaresinin yıllardır yanlış yürütüldüğüne dair kanıtlar ortaya koyan kitap, İtalya’daki kilisenin sahip oldu yaklaşık 3 milyar dolar değerindeki gayrimenkul varlıklarına değinmiyor. Vatikan’ın emlak usul idaresini denetleyen kurum da tarihte ilk defa geçen yıl 25 milyon dolar zarara uğradı.
Vatikan'ı rahatsız eden mali krizin ekonomik alanın ötesine geçtiğine dair henüz şüphe yok. Papa Franciscus ise vaat ettiği reformları gerçekleştirmede bu tür zorluklarla karşılaşıyor.