Son Haberler

Arjantin'in yeni devlet başkanı IMF'ye rest çekti: Bu borcu ödemeyiz

Buenos Aires/İHA

07:07-8 Kasım 2019 AD ـ 10 Rabi’ Al-Awwal 1441 AH

Arjantin'in yeni devlet başkanı IMF'ye rest çekti: Bu borcu ödemeyiz

Arjantin’in yeni Devlet Başkanı Alberto Fernandez, Uluslararası Para Fonuna (IMF) rest çekti. Görevi devralmaya hazırlandığı selefi Mauricio Macri döneminde alınan 57 milyar dolarlık borcun, Arjantin ekonomisinin şu anki koşulları altında ödemesinin söz konusu olmadığını söyledi.
Arjantin'de kısa süre önce devlet başkanı olarak seçilen Alberto Fernndez, ülkesinin karşı karşıya olduğu ciddi ekonomik krizin sorumlusunun Uluslararası Para Fonu (IMF) olduğunu iddia etti. Ekvator'un eski Devlet Başkanı Rafael Correa'nın yaptığı “Correa ile Sohbet” programında konuşan Fernandez, “Herkes kimin suçlu olduğunu çok biliyor. IMF'nin suçlu olduğunu” ifadelerini kullandı. Başkan Fernandez'in bu açıklamaları dün IMF sözcüsü Gerry Rice'ın, “Fernndez yönetimi ile işbirliği yapacağız” açıklamasından hemen sonra geldi.
Program sırsında Arjantin'in yeni devlet başkanı, "Başımıza asla gelemeyecek sorunlarla karşı karşıyayız” diyerek ciddi bir ekonomik krizin eşiğinde olduklarını kabul etti.
Görevi devralmaya hazırlandığı şu anki Devlet Başkanı Mauricio Macri'nin politikalarının Arjantin'i bu duruma getirdiğini iddia eden Fernandez, 2015'ten bu yana ülke dış borcunun şiştiğini açıkladı. Fernandez, IMF'nin Macri'yi ayakta tutabilmek için 57 milyar dolar borç verdiğini sözlerine ekledi. Fernandez, “İnsanlık tarihindeki en pahalı siyasi kampanya Macri'nin kampanyası; Arjantin'e 57 milyar dolara mal oldu” dedi.
Arjantin'in borçlarını her zaman ödediğini de hatırlatan Fernandez, 1957'de IMF'ye girdiklerini ve 2005'te 9,8 milyar doların yüzde 100'ünü ödediklerini söyledi. Yeni devlet başkanı ayrıca “Dünyanın anlaması gereken, bizim Macri'ye benzemediğimiz. Yalan söylemiyoruz. Arjantin ekonomisinin koşulları altında bu parayı ödeyemeyiz" dedi.
"Arjantin ekonomisinin toparlanması, yeniden üretebilmesi, tekrar ihraç edebilmesi ve bu şekilde yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için dolara sahip olması gerekir" diyen Fernandez IMF'ye mesaj gönderdi. Macri döneminde 5 milyon yeni fakir olduğunu, Arjantin nüfusunun yüzde 40'ını yoksulluk sınırının altında bıraktığını iddia etti.
IMF, bugüne kadar Macri hükümeti ile imzalanan anlaşmalar çerçevesinde vermeyi taahhüt ettiği 56.3 milyar doların 44 milyar dolarını Arjantin'e verdi. ABD Başkanı Donald Trump da, geçtiğimiz Cuma günü Fernandez'le yaptığı telefon görüşmesinde IMF'nin mevcut hükümet tarafından üstlenilen kurtarma ile ilgili işbirliği yapacağını söyledi. Macri hükümetinin yasal süresi 10 Kasım günü resmi olarak sona erecek.

EKONOMİ

İran protestolarının fitilini ateşleyen banka: Ekonomik çöküşün sembolü

İran'daki protestolarda eylemcilerle güvenlik güçleri arasındaki çatışmalar devam ediyor (AFP)

İstanbul: Şarku'l Avsat

15:46-14 Ocak 2026 AD ـ 25 Rajab 1447 AH

İstanbul: Şarku'l Avsat

15:46-14 Ocak 2026 AD ـ 25 Rajab 1447 AH

İran protestolarının fitilini ateşleyen banka: Ekonomik çöküşün sembolü

İran'daki protestolarda eylemcilerle güvenlik güçleri arasındaki çatışmalar devam ediyor (AFP)

İran riyalinin açık piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından patlak veren protestolarda can kaybı artarken, ülkedeki ekonomik krizin dinamikleri mercek altına alındı.

Wall Street Journal'ın analizinde, yaklaşık 5 milyar dolarlık batık krediyle iflas eden Ayandeh Bankası'nın İran'daki "ekonomik çöküşün hem sembolü hem de hızlandırıcısı olduğu" yazılıyor.

İranlı iş insanı Ali Ansari'nin 2013'te kurduğu Ayandeh Bankası, geçen yıl ekimde iflas etmişti.

150'si başkent Tahran'da olmak üzere ülke çapında 270 şubeye sahip bankanın kurucusu, eski İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad'a yakın isimlerdendi.

Bankanın iflasından birkaç gün sonra Ansari, İran Devrim Muhafızları'na finansman sağladığı gerekçesiyle Birleşik Krallık tarafından yaptırım listesine alındı.

Ansari, finans kuruluşunun iflasının "bankanın kontrolü dışındaki kararlar ve politikalar" nedeniyle yaşandığını savundu.

Ayandeh Bank'ın malvarlığı İran Merkez Bankası'nın kararıyla devlete ait Melli Bank'a devredildi. Ancak analizde, bunun sorunu çözmek yerine halihazırda ABD ambargosu nedeniyle zorluk çeken İran ekonomisine iyice yük bindirdiği belirtiliyor.

Banka, 2018'de Iran Mall adlı alışveriş merkezine yaptığı yatırımla da dikkat çekmişti. Pentagon'un binasının iki katı büyüklüğündeki yapıda kütüphane, havuz, spor salonları, bahçeler ve IMAX sinema salonunun yanı sıra 16. yüzyıldan kalma bir Pers sarayından esinlenerek tasarlanan özel bölümler yer alıyordu.

Haberde, Ansari'nin bu proje sayesinde Ayandeh üzerinden kendi şirketlerini fonladığına dikkat çekiliyor. Banka iflas ettiğinde kaynaklarının yüzde 90'ından fazlasının Ansari'nin yönetimindeki projelere aktarıldığı ortaya çıkmıştı.

Analize göre Ayandeh, ABD'nin 2018'de yaptırımları tekrar devreye koymasıyla başlayan geniş çaplı finansal krizin merkezinde yer alıyor.

Bu dönemde finansman sıkıntısı çeken İranlı bankalar, yüksek faiz oranları uygulayan ancak teminat talep etmeden kredi veren acil likidite mekanizmaları aracılığıyla Merkez Bankası'ndan borç almaya bağımlı hale gelmişti. Merkez Bankası da enflasyon döngüsü uyarılarına rağmen kredileri finanse etmek için para basıyordu.

Tüm bu gelişmelerin, geçen ay ülkede patlak veren ekonomik krize giden süreci hazırladığı belirtiliyor.

Yaptırımlara ek olarak İsrail'in, Tahran'ın finansal destek sağladığı Hizbullah'a ağır darbe vurması ve Beşar Esad'ın Aralık 2024'te devrilmesi gibi gelişmelerle İran bölgede zayıflamaya başladı.

Geçen yıl haziranda İsrail ve İran arasında yaşanan çatışmalar da Tahran'ın ekonomisini sarsmaya devam etti.

IMF'nin Ortadoğu ve Orta Asya Birimi'nin eski yardımcı direktörü Adnan Mazarei, İsrail'in saldırısının ardından "rejimin meşruiyetinin giderek azaldığını" savunarak, Ayandeh'in iflasının bu süreci hızlandırdığını söylüyor.

İsveç merkezli SEB bankasından Erik Meyersson da protestoların sonucu ne olursa olsun Tahran yönetiminin finansal sorunlarının yarattığı baskının süreceğini belirtiyor:

Harcama yaparak durumu çözebilselerdi daha önce yaparlardı ve böyle bir şiddete başvurmak zorunda kalmazlardı. Bu durum rejim için işleri gerçekten daha da zorlaştırıyor.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'na (HRANA) göre en az 2 bin 571 kişi eylemlerde hayatını kaybetti. Bunlardan 2 bin 403'ü gösterici, 147'si güvenlik güçleri ve hükümet destekçileri, 9'u protestolara katılmayan sivil ve 12'si 18 yaşın altındaki çocuklardan oluşuyor.

Independent Türkçe, Wall Street Jorunal, Times of Israel

EKONOMİ

Altın yeni zirvelere ulaştı... Gümüş ilk kez 90 dolar barajını aştı

Bangkok'taki bir altın dükkanında altın takıları inceleyen bir kuyumcu (EPA)

Londra: Şarku’l Avsat

15:10-14 Ocak 2026 AD ـ 25 Rajab 1447 AH

Londra: Şarku’l Avsat

15:10-14 Ocak 2026 AD ـ 25 Rajab 1447 AH

Altın yeni zirvelere ulaştı... Gümüş ilk kez 90 dolar barajını aştı

Bangkok'taki bir altın dükkanında altın takıları inceleyen bir kuyumcu (EPA)

Altın bugün yükselişini sürdürerek yeni rekor seviyelere ulaştı. Gümüş ise 90 dolar eşiğini tarihte ilk kez aşarak tarihi bir başarıya imza attı. Bu ivme, beklentilerin altında gelen ABD enflasyon verilerinin faiz indirimlerine yönelik beklentileri güçlendirmesi ve süregelen jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle oluştu.

Eşi görülmemiş rekorlar

Salı günü 4.634,33 dolar seviyesinde zirve yapan altın, yükseliş ivmesini sürdürerek 4.639,28 dolarla yeni seviyeleri test etti. ABD vadeli altın kontratları da yükselerek 4.635,60 dolara çıktı.

Spot gümüş ise yüzde 4,6 artışla ons başına 90,95 dolara yükseldi ve 90 dolar eşiğini aşarak tarihi bir rekor kırdı. Gümüş, 2026 yılının yalnızca ilk iki haftasında yüzde 28’lik dikkat çekici bir kazanç elde etti.

Platin de yüzde 4,7 yükselerek ons başına 2.432,80 dolara ulaştı.

Yükselişin motorları

Gold Silver Central şirketinin Genel Müdürü Brian Lan, ABD’de enflasyon ve işsizlik oranlarının düşüş göstermesinin değerli metallerdeki yükselişin ana itici gücü olduğunu belirtti. Lan, gümüş için bir sonraki hedefin 100 dolar seviyesi olabileceğini öngördü.

ABD Çekirdek Tüketici Fiyat Endeksi verileri ise aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 2,6 artış gösterdi ve analist beklentilerinin altında kaldı. Bu durum, yatırımcılara faiz indirimi beklentisiyle pozisyon alma konusunda yeşil ışık yaktı.

Trump'ın baskısı

ABD Başkanı Donald Trump, enflasyon verilerini memnuniyetle karşıladı ve Fed Başkanı Jerome Powell üzerinde faiz oranlarını ‘somut şekilde’ düşürmesi yönünde baskısını yeniledi.

Bu gelişme, Trump yönetiminin Powell hakkında soruşturma başlatma kararı sonrası, merkez bankası başkanları ve Wall Street yöneticilerinden gelen uluslararası destek dalgasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Söz konusu durum, Fed’in bağımsızlığı ve Amerikan varlıklarına duyulan güven konusunda endişeleri artırırken, altına ‘güvenli liman’ talebini yükseltti.

Jeopolitik manzara

Yükselişte ekonomik faktörler tek başına belirleyici olmadı; İran’daki karışıklıklar da önemli bir rol oynadı. Başkan Trump, İranlıları protestolarını sürdürmeye teşvik ederek ‘yardımın yolda olduğunu’ belirtti. Bu açıklama, yıllardır görülmeyen büyüklükte gösterilere sahne olan İran bağlamında, genellikle siyasi belirsizlik ve düşük faiz ortamlarında değer kazanan değerli metallere olan ilgiyi artırdı.