Kuveyt'te 'Kimliksizler Baharı'

Kuveyt’te 6 Kasım’da patlak veren yolsuzluk karşıtı protesto gösterinden bir görüntü (AFP)
Kuveyt’te 6 Kasım’da patlak veren yolsuzluk karşıtı protesto gösterinden bir görüntü (AFP)
TT

Kuveyt'te 'Kimliksizler Baharı'

Kuveyt’te 6 Kasım’da patlak veren yolsuzluk karşıtı protesto gösterinden bir görüntü (AFP)
Kuveyt’te 6 Kasım’da patlak veren yolsuzluk karşıtı protesto gösterinden bir görüntü (AFP)

Ahmed Bumeri
Vatansız/Kimliksiz (Haymatlos) statüsündeki bir gencin kötü yaşam koşulları sebebiyle intihar etmesi üzerine eylemciler, sokaklara döküldü. Kuveyt’te tahmini olarak yaklaşık 100 bin kimliksiz haymatlos birey yaşıyor.
Halk protestolarıyla eş zamanlı olarak eski Milletvekili Salih Molla, bazı politikacılara ve sivil toplum kuruluşlarına (STK) protesto gösterisi düzenleme çağrısında bulundu. Kuveyt’teki eylemciler, Irak ve Lübnan da dahil olmak üzere komşu ülkelerde yaşananlar gibi yolsuzluk ve kötü hizmete karşı mücadeleye odaklandı.
Kuveyt’te ekonomik kriz
Şarku'l Avsat'ın Independent Arabia'dan aktardığı habere göre Kuveyt, petrol fiyatlarındaki düşüş ve azalmaya başlayan gelirler karşısında yüksek harcamalar dolayısıyla en az 5 yıldır bütçe açığından mustarip. Muhalefet ise hükümeti, devlet kaynakları yönetiminde beceriksizlik ve devlet dairelerinde yolsuzlukla suçlarken, bu faaliyetlerin ciddi derecede harcama israfına yol açtığını savunuyor. Aynı şekilde üretim değeri 40 milyar dinar veya yaklaşık 120 milyar dolar olarak tahmin edilen petrol zengini bir ülkede, binlerce işsiz bulunuyor. Ülkede zenginler ve düşük gelirliler arasında bir uçurum mevcut. Devlet gelirleri azaldıkça, yolsuzluk devam ettikçe ve kamu parası tüketildikçe bu uçurum daha da büyüyor.
Krizin kimliksizler üzerindeki etkisi
Son yıllarda bu durum, ülkede kimliksiz şekilde yaşayan grup üzerine de olumsuz yansıdı. Bu kesim, ülkede Kuveyt vatandaşlığına da diğer ülkelerin vatandaşlığına da sahip değil. Ancak Kuveyt’in 1961 yılındaki bağımsızlığından bu yana ülkede mevcutlar. Hükümet, çoğu Suudi Arabistan ve Irak’a uzanan kabilelere mensup olan bu kesime, kökenleri hususundaki anlaşmazlıklar dolayısıyla vatandaşlık vermeyi kabul etmiyor. Yönetim, kimliksizlerin büyük kısmının, Kuveytli olduklarını kanıtlayacak herhangi bir delile sahip olmadıklarını belirtiyor. Kimliksiz kesim ise kökenleri hususunda şüphe bulunduğunu ve uyruklarına ilişkin endişe yaşandığını kabul ederken, medeniler tarafından kontrol edilen toplumsal yapının değiştirebilir olduğunu savunuyor. Medeniler, devletin kuruluşundan bu yana kıyı kesimlerde yaşayan zengin bir sosyal sınıfı temsil ediyor. Bu kesim, hala ülkenin ekonomik, politik ve toplumsal organlarının kontrolünü elinde bulunduruyor.
Meydanlar, bu yıl ikinci defa yaşam koşulları sebebiyle kimliksizler tarafından düzenlenen protesto gösterilerine tanık oluyor. Bu çerçevede geçen ay bir genç, maruz kaldığı trajik koşullar nedeniyle intihar etti.
Yaşamsal tehditler
STK’lar, insan hakları örgütleri ve Birleşmiş Milletler (BM), Kuveyt’e bu kesimin koşullarını iyileştirme çağrısında bulundu. Kimliksizler, protesto gösteri sırasında karşılaştıkları en büyük tehlikenin devlet güvenlik hizmetlerinin “güvenlik kısıtlamaları” dolayısıyla seyahat etmelerini yasaklaması olduğunu belirtirken, “kendilerini tanımayan bir ülkede büyük bir hapishanede yaşadıklarını” vurguluyor.
Temel haklarından mahrumiyet
Kimliksizlerin Kuveyt vatandaşlığından ve kimliğinden mahrum kalmaları, (ücretsiz eğitim, adil sağlık hizmetleri, devlet sektöründe istihdam, mülkiyet, evlilik ve boşanma belgesi ve seyahat gibi) Kuveyt vatandaşlarının sahip olduğu temel yaşamsal gereksinimlere ulaşmalarını da imkansız kılıyor. Bu durum nedeniyle özel sektörlerdeki tüccarlar tarafından sömürülüyorlar, düşük maaşlarla hakları istismar ediliyor, bazen herhangi bir maaş alamıyorlar ve yargıda da haklarını talep etmekte zorluk yaşıyorlar.
Yeni yasa
Kuveyt Meclis Başkanı Merzuk el-Ganim, geçen salı günü maruz kaldıkları dikenli durumların parlamento tarafından gözden geçirilmesi amacıyla kimliksizler hususunda bir yasa önerisinde bulundu. Ancak birçok kimliksize ikamet izni verilmesini öneren yasa üzerinde henüz bir fikir birliği sağlanmadı. Kimliksizler, geçici çözümler ortaya koyan Kuveyt yasalarındaki birçok değişiklik hususunda endişe duyuyor. Ülkede ayrıca (Merzuk’un reddedilen yasası hashtagi ile bir kampanya başlatıldı.
Ayaklanma
Kuveyt’teki eski milletvekillerini içeren siyasi bir grup, yolsuzlukla mücadele, kredilerin düşürülmesi, yasama ve yürütme organlarının hesap vermesi taleplerini desteklemek için kimliksizler tarafından başlatılan ayaklanmaya dahil oldu. Kredi ve faizlerin 11 kat artması sonrasında kredilerin düşürülmesi talebiyle birkaç yıl önce de protesto gösterileri patlak vermişti. Daha sonra ise hükümet, bankacılık sisteminin ve Merkez Bankası’nın hatalarını itiraf ederek faizleri düşürmüş ve yeni kredi takvimini açıklamıştı. 
Parlamenterler sokakta
Kuveyt basınına göre eski Milletvekili Salih Molla, kredilerin düşürülmesi ve kimliksizlerle ilgili bazı sorulara yanıt olarak, “Ülkenin birçok sorunu var. Ancak yolsuzluk çevresinde bunları onarmamız mümkün değil” dedi.
Öte yandan Ulusal Meclis’in eski başkanı Ahmed es-Sadun, “Vatandaşların meydanlara inmesi, halkın Ulusal Meclis ve hükümete olan öfkesini yansıtıyor” ifadelerini kullandı. Sadun, Kuveyt’te önde gelen muhalifler arasında yer alıyor. Sadun, kamu maliyesini savunmak, iktidarı eleştirmek ve yönetimi yolsuzlukla suçlamak dolayısıyla cezaevinde bulunan Kuveytli muhalif Muslim el-Barak ile Halk Blok’un liderliğini yürütüyor.
Aynı şekilde eski Milletvekili Hasan Cevher de “Kuveyt’te yaygın olan yolsuzluğun hiçbir şeklini kabul etmeyeceğiz” dedi. Kuveyt parlamentosuna karşı halkın iradesinin önemli olduğunu söyleyen Cevher, yaşananların hükümetin ve meclisin faaliyetlerinin doğal bir sonucu olduğunu vurguladı.
Kuveyt’te ‘Kimliksizler’ olarak tanımlanan sivillerin sayısı tam olarak saptanamıyor ancak 2 Ağustos 1990 tarihinde Irak’ın Kuveyt’i işgal etmesinden önce sayılarının 300 binden fazla olduğu biliniyor. Bu sayının ise, ‘Kimliksizler meselesinin’ çözümüne yönelik bir dizi politikanın yürütülmesi ve bazı ‘Kimliksizler’in başka ülkelere göç etmesiyle azaldığı gözlemleniyor.
‘Kimliksizler’i 1959-17 rakamlı yabancılar yasasını ihlal ettikleri gerekçesiyle ‘kaçak’ olarak tanımlayan Kuveyt hükümeti, anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bu kişilerin Kuveyt vatandaşlığı almalarına da izin vermiyor. Ayrıca hükümet ‘Kimliksizler’in ezici çoğunluğunun, özellikle de 1965 yılındaki nüfus sayımında kayıt altına alınanların Kuveyt vatandaşlığı almayı hak etmediğini savunuyor. Yönetim, 1965 dönemi 'Kimliksizler'inin, Kuveyt vatandaşlarının sahip olduğu ayrıcalıklara ulaşabilmek için o dönemde gerçek kimliklerini saklayarak ülkeye giriş yaptıklarını ileri sürüyor.
Kuveyt, 2010 yılında ‘Kimliksizler’in mevcut durumlarını iyileştirme sorumluluğunu üstlenen ve bu konuda meclise yasa tasarısı sunan Kaçakların Durumunu İyileştirme Merkezi kurmuştu. Merkez, ‘Kimliksizler’e geçici kimlik kartı çıkartmıştı.
2 milyon 700 bin nüfuslu Kuveyt'te Bağımsız Kuveyt İnsan Hakları Derneği'ne göre 120 binden fazla ‘Kimliksiz’, vatandaşlık hakkından yoksun bir şekilde ayrımcı uygulamalar ve zor şartlar altında yaşıyor.



İran'ın Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırıları, diplomatik arabuluculuk girişimlerinin önüne geçiyor

İran'ın Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırıları, diplomatik arabuluculuk girişimlerinin önüne geçiyor
TT

İran'ın Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırıları, diplomatik arabuluculuk girişimlerinin önüne geçiyor

İran'ın Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırıları, diplomatik arabuluculuk girişimlerinin önüne geçiyor

Kuveyt hava savunma sistemleri, gece geç saatlerde düşman insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırıları engelledi. Müdahale, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki İran'a ait Keşm Adası'na yönelik saldırılarının ardından gelirken, İran Devrim Muhafızları da cuma gününden bu yana üçüncü kez Bahreyn'deki ABD askeri teçhizatını hedef aldığını açıkladı.

Ortadoğu savaşında gerilimin yeniden tırmandığı bir dönemde ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetiminin Washington'daki yetkilileri hedef almaya yönelik olası bir saldırı planladığına ilişkin haberleri ciddiye aldığını söyledi.

ABD'li bir yetkili, saldırıların gerçekleştirildiğini doğruladı. Yetkili, ABD savaş uçaklarının, kendini savunma amacıyla İran Devrim Muhafızları'na ait bir füze fırlatma noktasını hedef almak üzere hassas güdümlü mühimmat kullandığını belirtti. Saldırının, ABD personelini ve varlıklarını hedef alan saldırganlığa karşılık gerçekleştirildiğini kaydetti.

Şarku’l Avsat’n İran resmi haber ajansı IRNA’dan aktardığı habere göre Keşm Adası'nda beş ila altı patlama sesi duyulduğ. Ajansa konuşan Hürmüzgan Vali Yardımcısı Ahmed Nefisi, adadaki çeşitli noktalara düzenlenen ABD saldırılarının yerleşim ve ticari alanlarda ya da altyapıda herhangi bir hasara yol açmadığını söyledi.

Katar Dışişleri Bakanlığı, Doha'da yaptığı açıklamada, Washington ile Tahran arasındaki krizin çözümüne yönelik arabuluculuk girişimlerinin sürdüğünü bildirdi. Bakanlık, arabuluculuk çabaları ve taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının giderilmesi kapsamında bugün İran tarafıyla bir görüşme gerçekleştirileceğini de duyurdu.

Diplomatik temaslar kapsamında Umman Sultanı Heysem bin Tarık Al Said, salı günü Maskat'taki El Alem Sarayı'nda İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'yi kabul etti.

Görüşmede bölgedeki son gelişmeler ile gerilimin düşürülmesine yönelik diplomatik çabalar ele alındı. Krizin barışçıl yollarla sona erdirilmesi için gerekli koşulların oluşturulması ve böylece bölgenin daha fazla gerilime sürüklenmesinin önlenmesi konuları da değerlendirildi. Görüşmede, herkes için güvenlik ve barışın sağlanmasının önemi vurgulandı.


Bahreyn ve Kuveyt, İran kaynaklı hava saldırılarını püskürttü

Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
TT

Bahreyn ve Kuveyt, İran kaynaklı hava saldırılarını püskürttü

Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin bugün İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısını engellediğini bildirdi. Açıklamada, İran'ın Bahreyn'i hedef alan saldırılarıyla "sistematik düşmanca tutumunu" sürdürdüğü ifade edildi.

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı açıklamasında, "Güçlü irade ve yüksek muharebe hazırlığı sayesinde Bahreyn Savunma Kuvvetlerine bağlı hava savunma sistemleri, bugün gerçekleştirilen çok sayıda hain hava saldırısını püskürtmüştür" ifadelerine yer verildi.

Öte yandan Kuveyt ordusu, bugün sabahın erken saatlerinde yaptığı açıklamada, ülkenin hava savunma sistemlerinin düşman insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlenen saldırıları engellediğini duyurdu.

Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin düşman İHA'larına yönelik saldırıları bertaraf ettiğini belirterek, ülkede duyulan patlama seslerinin söz konusu hava araçlarının önlenmesi sırasında meydana geldiğini bildirdi. Ordu, İHA'ların hangi kaynaktan gönderildiğine ilişkin bilgi vermedi.

İran'ın resmî medyası ise İran ordusunun, bugün Kuveyt'teki Ali es-Salim Üssü'nde bulunan ABD'ye ait İHA ve füze tesislerini hedef aldığını belirtti.


Koalisyon, Yemen’in dört vilayetinde Husilere ait 60 askerî hedefin imha edildiğini duyurdu

Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
TT

Koalisyon, Yemen’in dört vilayetinde Husilere ait 60 askerî hedefin imha edildiğini duyurdu

Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)

Yemen’deki Meşru Hükümeti Destekleme Koalisyonu, bugün yaptığı açıklamada, Yemen’in dört vilayetinde terörist Husi milislerinin askerî kapasitesini hedef alan bir operasyon düzenlediğini ve 60 askerî hedefin imha edildiğini duyurdu.

Koalisyon Güçleri Sözcüsü Turki el-Maliki, yaptığı yazılı açıklamada, operasyonun Sana, Hudeyde, Amran ve Saada vilayetlerindeki noktaları hedef aldığını belirtti. Operasyonun, balistik füze ve insansız hava aracı (İHA) kapasitesini zayıflatmaya ve deniz kaynaklı tehdidi etkisiz hâle getirmeye odaklandığını kaydetti.

El-Maliki ayrıca, balistik füzelerin depolandığı dağlık bölgelerdeki tünellerin yanı sıra İHA montaj ve depolama atölyelerinin de imha edildiğini bildirdi. Ancak hedef alınan noktaların konumlarına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.