​İsveç, 1980'lerdeki kitlesel infazlarda yer alan bir İranlıyı gözaltına aldı

İsveç Başsavcısı, çoğunluğu Halkın Mücahitleri Örgütü üyesi olan binlerce mahkumun 1988 yılında İran’da idam edilmesiyle ilişkisi bulunduğu öne sürülen bir İran vatandaşının gözaltına alındığını duyurdu.
AP’nin haberine göre İsveç Başsavcısı Karolina Wieslander, kimliği açıklanmayan İran vatandaşının 28 Temmuz 1988 - 31 Ağustos 1988 tarihleri arasında Tahran'da suç işlediğinden şüphelenildiğini bildirdi. Başsavcı konuya ilişkin daha fazla detay vermedi.
İnsan hakları grupları, İran Devrim Mahkemesi’nin 1980’lerin sonlarında Halkın Mücahitleri Örgütü, Komünist Tudeh Partisi, solcu gruplar ve İranlı olmayan milliyetçi aktivistler de dahil olmak üzere muhalif gruplardan binlerce siyasi mahkumu idam ettiğini savunuyor.
Söz konusu İranlının avukatı Lars Hultgren, İsveç haber ajansı TT’ye verdiği demeçte müvekkilinin masum olduğu konusunda ısrar ederek “Yanlış kişiyi yakaladılar” dedi.
Ajansın haberine göre 58 yaşındaki İranlı, 9 Kasım'da Stockholm Arlanda Havalimanı'nda gözaltına alındı.
İran medyasına göre gözaltına alınan kişi Hamid Abbasi müstear ismiyle çalışan eski Tahran Mahkemesi Başsavcısı Hamid Nuri.
Nuri, 1988'de Kerec’teki Gohardaşt Cezaevi'nde gerçekleşen infazlarla ilgili suçlanıyor.
İddia edilen suçlar, İran’ın Irak ile yapılan savaşın sonunda gerçekleştirdiği kitlesel infazlarla aynı zamana denk geliyor. İnsan hakları grupları, söz konusu dönemde yaklaşık 5 bin kişinin idam edildiğini tahmin ediyor.
İranlı yetkililer ise 1980'lerin sonlarında yapılan toplu idamları kabul etmiyor.
Ancak dönemin Rejim Lideri Yardımcısı Hüseyin Ali Muntazeri’nin ofisinin ortaya çıkardığı ses kaydı, 1988’den yeni idamlara kadar birçok detayı içeriyordu.
Muntazeri söz konusu ses kaydında, ‘Ölüm Hücresi’ yetkilisi 4 kişiyi azarlıyordu. Bu yetkililerden biri de o dönem Tahran Başsavcısı olan ve şu an İran Yargı Erki Başkanı görevini yürüten İbrahim Reisi’ydi.
Uluslararası Af Örgütü'ne (Amnesty) göre İranlı yetkililer, 1998'in temmuz ile eylül ayları arasında binlerce muhalif siyasi mahkumu yargısız infaz etti.
Amnesty, Aralık 2018'de Birleşmiş Milletler’e (BM) tüm yaşananlardan sorumlu olanların hesap vermesine katkıda bulunmak üzere bağımsız bir mekanizma kurulması çağrısında bulunarak söz konusu cinayetlere karışanların bir kısmının halen iktidarda görev aldığını bildirdi.