Londra'daki terör saldırısı siyasi tartışmaların fitilini ateşledi

Londra'da terör saldırısının düzenlendiği yere çiçek koyan bir polis memuru (Reuters)
Londra'da terör saldırısının düzenlendiği yere çiçek koyan bir polis memuru (Reuters)
TT

Londra'daki terör saldırısı siyasi tartışmaların fitilini ateşledi

Londra'da terör saldırısının düzenlendiği yere çiçek koyan bir polis memuru (Reuters)
Londra'da terör saldırısının düzenlendiği yere çiçek koyan bir polis memuru (Reuters)

İngiltere Başbakanı Boris Johnson, dün, yaptırım uygulama ve terör suçlularının erken tahliye yasasını kaldırma sözü vererek, Londra'da şartlı tahliye edilen bir kişinin gerçekleştirdiği kanlı saldırı sonrası siyasi tartışmanın fitilini ateşledi.
AFP'nin haberine göre, Cuma günü Londra Köprüsü'nde iki kişinin ölümüne yol açan bıçaklama olayından iki gün sonra, Başbakan Johnson, muhalefetteki İşçi Partisi'ni saldırganın şartlı tahliyeden yararlanmasına izin veren yasanın arkasında olmakla suçladı.
Usman Khan, terörle ilgili suçlardan hüküm giydikten 6 yıl sonra 2018 yılında serbest bırakıldı. Boris Johnson, Mail On Sunday gazetesinde yayınlanan bir makalede, 12 Aralık'ta yapılması planlanan yasama seçimlerine hazırlık amaçlı bir seçim kampanyası olarak, "Bu (yargı) sistem sona ermeli. Buna bir son verilmeli" dedi. İngiltere’de ciddi bir terör suçundan hüküm giyilmesi durumunda en az 14 yıl en fazla ise ömür boyu hapis cezasına çarptırılma ile karşı karşıya kalınabiliyor.
Başbakan, benzer tedbirlerin DEAŞ saldırılarını önleyeceğini ifade ederek, “Bana parlamentoda çoğunluk verin ben de sizi terörden koruyayım” dedi.
Usman Khan, 2012 yılında en az 8 yıl olmak üzere süresiz hapis cezasına çarptırıldı. Londra'daki bazı hedeflere bombalı saldırı düzenlemek isteyen bir gruba dahil olduğu için 2013 yılında temyiz istemiyle 16 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Usman Khan saldırısına, Cuma günü Cambridge Üniversitesi’nin Londra Köprüsü’ne çok yakın bir binada düzenlediği tutuklu rehabilitasyonu konulu bir konferansa katıldığı Fishmongers Centre'da başladı. Londra Köprüsü 3 Haziran 2017'de düzenlenen DEAŞ saldırısına da şahit olmuş ve saldırıda 8 kişi hayatını kaybetmiş, çok sayıda kişi de yaralanmıştı.
Johnson’a tepkiler büyüyor
BBC ye konuşan Johnson, Khan gibi erken tahliyeden yararlanan yaklaşık 74 mahkûmun olduğunu ve saldırıdan bu yana "gözetime" tabi tutulduklarını söyledi. Ancak Johnson'ın sözleri, saldırıyı seçim için kullanmak ve Kasım ayı sonunda açıkladığı Muhafazakar Parti programlarında yer almayan önerilerde bulunmak istediği yönünde eleştirilere hedef oldu.
Liberal Demokrat Partisi Başkan Yardımcısı Ed Davey, Sky News'e verdiği demeçte, "Bir seçimin ortasında, siyasi açıdan bir trajediden faydalanmamalıyız" dedi. İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn ise Sky News'e yaptığı açıklamada, "mahkumların mutlaka terörist olarak hapse atılmaması gerektiğini" belirterek, bunun "şartlarla ilgili" olduğunu kaydetti.
Corbyn, partisinin York City'deki seçim kampanyası sırasında "Hiçbir hükümet bütün saldırıları önleyemez, ancak hükümet benzer terör eylemlerinin olasılığını en aza indirmek için harekete geçebiliyor" dedi.
İngiltere Dışişleri Bakanı Dominic Raab, konu hakkında yaptığı açıklamada muhafazakârları koruyucu bir adım atarak, "Kimse zaten koruma noktasında gerekli önlemlerin alındığına inanmaz... Herhangi bir şekilde olayları siyasi bir malzeme yapanlar olacaktır” dedi.
Johnson, saldırının kurbanı Jack Merritt’in babası tarafından da eleştirildi. 25 yaşındaki Merritt, Cambridge Kriminoloji Enstitüsü'nün bir üyesiydi. Akademi ve hapishane dünyasını birbirine yakınlaştırmayı amaçlayan "Birlikte Öğrenme" programının koordinatörüydü. Cuma günü yapılan konferans da bu program kapsamında gerçekleştirilmişti.
David Merritt (Jack Merritt’in babası), serbest bırakıldıktan sonra mahkumları izlemesi gereken Denetimli Serbestlik Servisi'nin yanı sıra rehabilitasyon hizmetlerinin de yok edilmesine atıfta bulunarak, Twitter’dan yaptığı paylaşımda "Hesaplanmamış tepkilere ihtiyacımız yok" dedi. Merritt, muhafazakârların 2010 yılında başbakan olmasından bu yana, bu merkezlerin önemli bütçe kesintileri yaşadığını ve bu yüzden de “daha az güvende olduklarını" söyledi.



Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, İran’a sınırlı bir askeri saldırı düzenlemeyi düşündüğünü söyledi. Pentagon ise İran’a yönelik haftalar sürebilecek bir operasyon için hazırlıklarını sürdürüyor; operasyonun güvenlik tesislerinin yanı sıra nükleer altyapıyı da hedef alabileceği belirtiliyor.

Reuters’ın analizine göre, olası saldırı haberleri, Trump’ın danışmanlarının ekonomik kaygılara odaklanması için baskı yaptığı bir döneme denk geliyor. Bu durum, bu yıl yapılacak ara seçimler öncesinde herhangi bir askeri tırmanışın siyasi risklerini öne çıkarıyor.

Trump, Ortadoğu’daki Amerikan birliklerinin yoğun şekilde takviye edilmesini ve İran’a olası bir hava saldırısına hazırlanılmasını emretti; operasyonun haftalar sürebileceği belirtilse de detay verilmedi.

Uzmanlar, Trump’ın İran’a odaklanmasını, ikinci döneminin ilk 13 ayında dış politikanın -özellikle askeri gücün geniş kullanımının- iç politika konularının önüne geçtiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriyor. Bu dönemde ABD halkının çoğunluğunun önceliği olan yaşam maliyeti gibi iç meseleler büyük ölçüde gölgede kaldı.

Trump’ın danışmanları, seçim öncesinde ekonomiye odaklanılması çağrısında bulundu

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump’ın agresif söylemine rağmen yönetim içinde İran’a saldırı konusunda henüz ‘destek’ bulunmadığını açıkladı. Kimliği açıklanmayan yetkili, Trump’ın danışmanlarının, kararsız seçmenlere ‘karışık mesajlar’ vermekten kaçınmanın ve ekonomiye öncelik vermenin önemini de fark ettiklerini belirtti.

Beyaz Saray danışmanları ve Cumhuriyetçi Parti kampanya yetkilileri, Trump’ın ekonomik konulara odaklanmasını istiyor. Geçen hafta bazı kabine üyeleriyle yapılan özel bir brifingde de bu konunun kampanyanın en önemli meselesi olduğu vurgulandı; toplantıya Trump katılmadı, ancak kaynak toplantıya katılanlardan biri olarak bilgi verdi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre başka bir Beyaz Saray yetkilisi yaptığı açıklamada, Trump’ın dış politika gündeminin ‘doğrudan Amerikan halkı için kazançlar’ sağladığını söyledi. Yetkili, “Başkanın tüm adımları (ister dünyayı daha güvenli hale getirmek, ister ülkemiz için ekonomik kazanımlar sağlamak olsun) ABD’yi önceliklendiriyor” dedi.

Kasım ayında yapılacak seçimler, Trump’ın mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’nin her iki kanadındaki kontrolünü koruyup koruyamayacağını belirleyecek. Demokratların bir veya her iki meclisi kazanması, Trump için kalan başkanlık döneminde ciddi bir siyasi engel oluşturabilir.

Cumhuriyetçi stratejist Rob Godfrey, İran ile uzun süreli bir çatışmanın Trump ve Cumhuriyetçiler için büyük bir siyasi tehdit oluşturacağını söyledi. Godfrey, “Başkan, üç kez art arda Cumhuriyetçi Parti’den aday olmasını sağlayan siyasi tabanı göz önünde bulundurmalı; bu taban dış politikaya şüpheyle bakıyor ve dış çatışmalara karışılmasına karşı; çünkü ‘sonsuz savaşları bitirme’ vaat edilmiş açık bir seçim taahhüdüydü” dedi.

Cumhuriyetçiler, seçim kampanyasında geçen yıl Kongre tarafından onaylanan vergi indirimleri ile konut maliyetlerini ve reçeteli bazı ilaçları düşürmeye yönelik programları öne çıkarmayı planlıyor.

Venezuela’dan daha güçlü bir düşman

Bazı muhalif seslere rağmen, Trump’ın izoleci yaklaşımını savunan MAGA (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) hareketinin destekçileri, geçen ay Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu görevden alan ani müdahaleyi destekledi. Ancak ABD, İran ile bir savaşa girerse Trump daha güçlü bir direnişle karşılaşabilir.

Trump, İran’ın nükleer programıyla ilgili bir anlaşmaya varılmaması durumunda ülkeyi bombalamakla defalarca tehdit etti. Dün de uyarısını tekrarlayarak, “Onlar için adil bir anlaşma yapmaları en iyisi” dedi.

İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)

ABD, geçtiğimiz haziran ayında İran’daki nükleer tesisleri hedef aldı ve Tahran’ı, tekrar bir saldırıya uğraması durumunda sert bir yanıt vermekle tehdit etti.

Trump destekçileri ‘kararlı ve sınırlı önlemleri’ destekliyor

Trump, 2024 yılında ikinci başkanlık dönemini kazanırken büyük ölçüde ‘Önce Amerika’ yaklaşımına dayandı; bu yaklaşım yüksek enflasyonu düşürme ve maliyetli dış çatışmalardan kaçınma taahhütlerini içeriyordu. Ancak anketler, yüksek fiyatları düşürme konusunda Amerikan halkını ikna etmekte zorlandığını gösteriyor.

Buna karşın Cumhuriyetçi stratejist Lauren Kole, Trump’ın destekçilerinin, eylem belirleyici ve sınırlı olduğu takdirde İran’a karşı askeri adımları destekleyebileceğini söyledi. Kole, “Beyaz Saray, atılacak her adımı Amerikan güvenliği ve iç ekonomik istikrarla açık şekilde ilişkilendirmeli” dedi.

Ancak anketler, halkın başka bir dış savaşa girme konusunda isteksiz olduğunu gösteriyor. Trump’ın seçmenlerin ekonomik kaygılarını tamamen çözme vaadini yerine getirmedeki zorlukları göz önüne alındığında, İran ile olası bir tırmanış, başkan için ciddi riskler taşıyor. Trump, Reuters ile yaptığı son röportajda, partisinin ara seçimlerde zorluklarla karşılaşabileceğini kabul etmişti.

Savaşın çeşitli nedenleri

Tarih boyunca dış politika nadiren ara seçimlerde seçmenler için belirleyici bir konu olmuştur. Ancak Trump, Ortadoğu’ya iki uçak gemisi, savaş gemileri ve savaş uçaklarını içeren büyük bir güç sevk edince, İran önemli tavizler vermediği sürece askeri bir harekât gerçekleştirmekten başka seçeneği kalmamış olabilir. Aksi takdirde uluslararası alanda zayıf görünme riskiyle karşı karşıya.

Trump’ın olası bir saldırı için sunduğu gerekçeler ise belirsiz ve çeşitli. Ocak ayında, İran hükümetinin ülke genelindeki halk protestolarını bastırma kampanyasına yanıt olarak saldırı tehdidinde bulundu, ancak daha sonra geri adım attı.

"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)

Son dönemde ise askeri tehditlerini İran’ın nükleer programını sona erdirme talepleriyle ilişkilendirdi ve ‘rejim değişikliği’ fikrini gündeme getirdi. Ancak kendisi ve yardımcıları, hava saldırılarının bunu nasıl gerçekleştireceğini açıklamadı.

Beyaz Saray’daki ikinci yetkili, Trump’ın ‘her zaman diplomasiyi tercih ettiğinin ve İran’ın geç olmadan anlaşmaya varması gerektiğinin’ açık olduğunu söyledi. Yetkili, başkanın ayrıca İran’ın ‘nükleer silaha sahip olamayacağını, üretim kapasitesi bulunamayacağını ve uranyum zenginleştiremeyeceğini’ vurguladığını bildirdi.

Birçok gözlemci, Trump’ın bu belirsizliğini, Başkan George W. Bush’ın 2003’te Irak’ı işgal etme gerekçesiyle ortaya koyduğu net hedeflerle karşılaştırıyor.

Bush, ülkenin kitle imha silahlarını yok etmeyi amaçladığını açıkça belirtmişti; ancak bu hedeflerin daha sonra yanlış istihbarat ve asılsız iddialara dayandığı ortaya çıkmıştı.

Godfrey, ara seçimlerde belirleyici rol oynayan bağımsız seçmenlerin, Trump’ın İran ile nasıl başa çıktığını yakından izleyeceğini söyledi. Godfrey, “Seçmenler ve başkanın tabanı, Trump’ın argümanlarını sunmasını bekleyecek” dedi.


Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
TT

Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)

ABD ordusu, son aylarda yaşanan benzer olayların sonuncusu olarak, Doğu Pasifik'te bir tekneyi bombaladığını ve üç mürettebatın öldüğünü açıkladı.

Trump yönetimi, bölgede uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle imha edilen gemilerin başarısını övüyor. ABD ordusu, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, teknenin "uyuşturucu kaçakçılığı operasyonlarına karıştığını" belirtti.


Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
TT

Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, devlet televizyonunda dün yayınlanan konuşmasında, "daha demokratik, daha adil ve daha özgür bir Venezuela" inşa etmek için çalıştığını söyledi.

Rodriguez, yüzlerce siyasi mahkumu serbest bırakacak tarihi af yasasının kabul edilmesinden bir gün sonra, dün yaptığı açıklamada, "Bugün daha demokratik, daha adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz ve bu herkesin çabasıyla yapılmalıdır" ifadelerini kullandı.