عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
YAŞAM

Dünyanın en büyük balıklarından birinin nesli insanlar yüzünden tükendi

Araştırmacılar, Çinli kılıçbalığının soyunun 2005 ve 2010 yılları arasında tükendiğini tahmin ediyor (Çin Bilimler Akademisi Hidrobiyoloji Bilimi Müzesi, AP)
Araştırmacılar, Çinli kılıçbalığının soyunun 2005 ve 2010 yılları arasında tükendiğini tahmin ediyor (Çin Bilimler Akademisi Hidrobiyoloji Bilimi Müzesi, AP)
    İstanbul/Şarku’l Avsat
TT
TT

Dünyanın en büyük balıklarından birinin nesli insanlar yüzünden tükendi

Araştırmacılar, Çinli kılıçbalığının soyunun 2005 ve 2010 yılları arasında tükendiğini tahmin ediyor (Çin Bilimler Akademisi Hidrobiyoloji Bilimi Müzesi, AP)
Araştırmacılar, Çinli kılıçbalığının soyunun 2005 ve 2010 yılları arasında tükendiğini tahmin ediyor (Çin Bilimler Akademisi Hidrobiyoloji Bilimi Müzesi, AP)

Dünyanın en büyük tatlı su balıklarından birinin soyunun tükendiği ilan edildi.
7 metreye kadar büyüyen Çinli kılıçbalığı (Psephurus gladius) Çin'deki Yangtze Nehri'nde yaşıyordu ve soyu en az 34 milyon yıl öncesine dayanıyordu.
Bilim insanları, türün aşırı avlanma, habitat parçalanması ve biyoçeşitlilik kaybından ötürü hayatta kalamadığına inanıyor.
Science of the Total Environment adlı bilimsel yayında yer alan bir araştırma makalesinde, Çin kılıçbalığı olarak bilinen balık popülasyonunun 1970'lerin sonlarından bu yana önemli ölçüde azaldığı belirtildi.
Makalede Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) Kırmızı Listesi'ne dahil edilme kriterleri belirtildi ve "Hiçbiri esaret altında bulunmadığından ve olası bir diriliş için hiçbir doku saklanmadığından balıkların nesli tükenmiş sayılmalıdır" ifadelerine yer verildi.
1970'lerde Yangtze'nin ana akıntısı üzerine Gezhouba Barajı inşa edildi ve son canlı Çinli kılıçbalığının görüldüğü 2003'teyse Three Gorges baraj projesinin açılışı yapıldı.
2017 ve 2018'de yapılan etütlerle nehirdeki balık türleri sayıldı ama tek bir Çinli kılıçbalığı örneğiyle karşılaşılmadı.
Independent Türkçe'de yer alan habere göre, araştırmacılar, balığın soyunun 2005 ve 2010 yılları arasında tükendiğini tahmin ediyor.
Greenpeace Doğu Asya'nın orman ve okyanus yöneticisi Pan Wenjing “Kürekbalığının soyunun tükenmesi büyük kayıp ve bu, Yangtze Nehri ekosisteminin kritik durumunu yansıtıyor” dedi.
Wenjing “Yangtze Nehri'nin ekolojisi, son yıllardaki insan faaliyetleri nedeniyle çökmeye yakın” diye konuştu.
"Çin, Yangtze Nehri'nin çevresini kurtarmak için seferberlik başlattı ve balıkçılık faaliyetinin 10 yıl yasaklanması gibi iddialı politikalar yürürlüğe girdi."

 

Daha fazlasını oku

 
 
YAŞAM

Maradona’nın iki kız kardeşi ve avukatı, ‘hileli yönetim’ suçlamasıyla mahkemeye sevk edildi

Napoli taraftarları, İtalya Ligi’nde oynanan bir maç sırasında Arjantinli efsane Diego Armando Maradona’nın fotoğrafının işlendiği bayrağı sallıyor. (AFP)
Napoli taraftarları, İtalya Ligi’nde oynanan bir maç sırasında Arjantinli efsane Diego Armando Maradona’nın fotoğrafının işlendiği bayrağı sallıyor. (AFP)
TT
TT

Maradona’nın iki kız kardeşi ve avukatı, ‘hileli yönetim’ suçlamasıyla mahkemeye sevk edildi

Napoli taraftarları, İtalya Ligi’nde oynanan bir maç sırasında Arjantinli efsane Diego Armando Maradona’nın fotoğrafının işlendiği bayrağı sallıyor. (AFP)
Napoli taraftarları, İtalya Ligi’nde oynanan bir maç sırasında Arjantinli efsane Diego Armando Maradona’nın fotoğrafının işlendiği bayrağı sallıyor. (AFP)

Arjantin mahkemesi dün, futbol efsanesi Diego Armando Maradona’nın iki kız kardeşi, avukatı ve diğer üç kişiyi, merhum yıldızın ticari markasını ‘hileli yönetmek’ suçlamasıyla mahkemeye sevk etti.

Buenos Aires’teki bir mahkeme, Maradona’nın eski avukatı Matias Morla, 54 ve 72 yaşındaki kız kardeşleri Claudia ve Rita, eski iki yardımcısı ve bir noterin yargılanmak üzere mahkemeye sevk edilmesine karar verdi.

Karara göre, sanıkların ‘yasal mirasçıların menfaatlerine zarar verdikleri’ ve bunun, Maradona’nın ölümünden 5 yıl önce kurduğu bir şirketin varlıkları üzerinden, ‘önceden yapılmış bir anlaşma ve görev dağılımı çerçevesinde’ gerçekleştiği iddia ediliyor.

Bu karar, Arjantin’de Maradona’yla ilgili yeni bir davanın açılmasına yol açacak. Söz konusu dava, 2020 yılı kasım ayında, 60 yaşında, geçirdiği ameliyat sonrası özel bir konutta tedavi sırasında hayatını kaybeden efsanenin ölüm koşullarına dair şu anda San Isidro’da (Buenos Aires’in kuzeyinde) görülen davayla paralel bir süreç olacak.

ZXV
Maradona’nın ölümüne ilişkin davadan (AP)

İki hafta önce sağlık sektörü çalışanı 7 kişi (bir doktor, bir psikiyatrist, bir psikolog ve hemşireler), ‘kasten adam öldürme’ suçlamasıyla yargılanmaya başladı.

Maradona markası davası, 2021 yılında başlayan yasal süreçlerin bir sonucu olarak öne çıkıyor. Maradona’nın kızları Dalma ve Gianinna, Morla ve diğer sanıkları, babalarının ticari markasına ve ona bağlı varlıklara el koymakla suçladı ve bu markanın, Diego’nun ölümünün ardından kendilerine devredilmesi gerektiğini belirttiler.

Geçtiğimiz aralık ayında temyiz mahkemesi, söz konusu altı kişi hakkında suçlamaların yöneltildiğini onayladı ve bu kişilerin toplamda 2 milyar peso (yaklaşık 1.4 milyon dolar) değerindeki mal varlıklarına el konulmasına karar verdi.

Maradona ile bağlantılı markaların değeri, Diego’nun küçük kızı Jana’nın avukatına göre ‘yaklaşık 100 milyon dolar’ olarak tahmin ediliyor.

Avukat, AFP’ye yaptığı açıklamada, Morla’nın, oyuncunun ticari markasını yöneten bir şirket kurduğunu, Maradona’nın ölümünden hemen sonra bu faaliyetleri ‘kişisel çıkarları için’ yönettiğini ve ardından şirketin kontrolünü oyuncunun iki kız kardeşine devrettiğini söyledi

Savcılık, efsanevi futbolcunun varlıklarının, ölümünden sonra derhal mirasçılarına devredilmesi gerektiğini vurguluyor.

YAŞAM

Neandertallerin çöküşüne beyinlerinin yol açmadığı bulundu

Homo sapiens (solda) ve Neandertal (sağda) kafatasları arasındaki farkların, soyu tükenmiş insan türünün dil ve hafıza becerilerinin yeterince gelişmediğine işaret ettiği düşünülüyordu (Wikimedia Commons)
Homo sapiens (solda) ve Neandertal (sağda) kafatasları arasındaki farkların, soyu tükenmiş insan türünün dil ve hafıza becerilerinin yeterince gelişmediğine işaret ettiği düşünülüyordu (Wikimedia Commons)
TT
TT

Neandertallerin çöküşüne beyinlerinin yol açmadığı bulundu

Homo sapiens (solda) ve Neandertal (sağda) kafatasları arasındaki farkların, soyu tükenmiş insan türünün dil ve hafıza becerilerinin yeterince gelişmediğine işaret ettiği düşünülüyordu (Wikimedia Commons)
Homo sapiens (solda) ve Neandertal (sağda) kafatasları arasındaki farkların, soyu tükenmiş insan türünün dil ve hafıza becerilerinin yeterince gelişmediğine işaret ettiği düşünülüyordu (Wikimedia Commons)

Neandertallerin yok olmasına, beyinlerinin modern insanlarındakinden farklı olmasının yol açmadığı tespit edildi.

Modern insanların (Homo sapiens) en yakın akrabalarından Neandertaller, 19. yüzyılda keşfedilmelerinden bu yana özellikle kafatası yapılarıyla dikkat çekiyor.

Neandertaller daha uzun kafataslarına ve daha büyük burun açıklıklarına sahipken, modern insanların kafatasları daha küresel, yüz hatları ise daha küçük.

Bilim insanları uzun zamandır bu farklılığın, Neandertallerin modern insanların gelişmiş beyni ve zekasıyla rekabet edemediğini gösterdiğini öne sürüyordu.

Yumuşak dokular uzun süre korunmadığı için beyinlerini gerçekten incelemek mümkün olmadı ancak bazı araştırmacılar, soyu tükenmiş akrabalarımızın dil, planlama ve hafıza gibi becerilerinin yeterince gelişmediğini savunuyordu.

Onbinlerce yıl Avrupa'da yaşadıktan sonra modern insanların gelmesinden birkaç bin yıl sonra ortadan kaybolmalarını da buna bağlıyorlardı. 

Ancak bulguları hakemli dergi PNAS'te dün (27 Nisan) yayımlanan çalışmaya göre iki türün kafatası arasındaki fark sanıldığı kadar büyük değil.

Indiana Üniversitesi Bloomington kampüsünden Tom Schoenemann liderliğindeki araştırmacılar, 100 Han Çinlisi ve Avrupa kökenine sahip 100 Amerikalının beyin taramalarını karşılaştırdı. 

Çalışmada incelenen beyin bölgelerinin yaklaşık yüzde 70'inde iki grup arasındaki hacim farkı, Neandertaller ve erken modern insanlar arasındakinden daha fazlaydı. 

Live Science'a konuşan Schoenemann şu ifadeleri kullanıyor:

Bu kanıt, Neandertallerin o dönemin anatomik açıdan modern insanlarına kıyasla kayda değer derecede farklı beyinlere ve bilişsel yeteneklere sahip olduğu fikrini desteklemiyor.

Ekip, bugünkü modern insan grupları arasındaki farklar evrimsel açıdan önemli değilse, Neandertaller ve erken dönem Homo sapiens arasındaki farkın da evrimsel önem taşımaması gerektiğini belirtiyor.

Son yıllarda yapılan pek çok çalışma Neandertallerin aletlerle ateş yaktığına, antibakteriyel ilaçlar ve tutkal geliştirdiğine, ölülerini gömdüğüne, kendi kıyafetlerini diktiğine ve hatta soyut sanat eserleri yaptığına dair güçlü kanıtlar sunuyor.

Bütün bunlar türün, modern insanlara yakın bir sosyal hayata ve bilişsel becerilere sahip olduğuna işaret ediyor.

Kafatası kalıntılarından elde edilen bazı kanıtlar, Neandertallerin insan benzeri konuşma yeteneğine bile sahip olabileceğini gösterse de mevcut bulgularla bu konuda kesin bir yargıya varmak mümkün değil.

Yeni çalışmanın yazarları, Neandertallerin soyunun tükenmesine "bilişsel yeteneklerdeki doğuştan gelen farklılıkların değil, muhtemelen bazı kültürel farklılıklar sonucu oluşan demografik ve genetik etkenlerin" neden olduğunu düşünüyor.

Azınlıkta kalan Neandertal genlerinin, çoğunluktaki Homo sapiens gen havuzu içinde zamanla silikleşmesi, Neandertallerin Homo sapiens’e karışarak yok olmasına yol açmış olabilir. Geçen yıl yapılan bir araştırma böyle bir karışım sonucu Neandertallerin 10 bin yıl içinde ortadan kalkabileceğini öne sürmüştü.

Independent Türkçe, Science Alert, Live Science, PNAS

YAŞAM

Ilia Topuria'nın antrenman partneri: "Ben Justin Gaethje değilim"

Ilia Topuria (solda), hazirandaki Justin Gaethje karşılaşması öncesinde antrenmanda (Ilia Topuria / YouTube)
Ilia Topuria (solda), hazirandaki Justin Gaethje karşılaşması öncesinde antrenmanda (Ilia Topuria / YouTube)
TT
TT

Ilia Topuria'nın antrenman partneri: "Ben Justin Gaethje değilim"

Ilia Topuria (solda), hazirandaki Justin Gaethje karşılaşması öncesinde antrenmanda (Ilia Topuria / YouTube)
Ilia Topuria (solda), hazirandaki Justin Gaethje karşılaşması öncesinde antrenmanda (Ilia Topuria / YouTube)

Ilia Topuria'nın antrenman partnerlerinden biri, "El Matador" lakaplı UFC şampiyonunun bu ay Beyaz Saray'da yapacağı maç öncesinde idmanda biraz daha yumuşak davranmasını istemek zorunda kaldı.

14 Haziran'da Topuria, Washington D.C.'de eşi benzeri görülmemiş bir etkinlikte geçici şampiyon Justin Gaethje'ye karşı hafifsıklet kemerini savunacak.

Topuria bu maça hazırlanıp profesyonel kariyerindeki yenilgisizliğini korumayı hedeflerken, antrenmanlarda çok hırslı görünüyor, öyle ki partnerlerinden biri ondan biraz yavaşlamasını istemek zorunda kaldı.

Topuria'nın YouTube kanalında paylaşılan görüntülerde, partnerlerinden biri bir noktada ona "Biraz daha yumuşak ol" diyor ve Gürcü-İspanyol dövüşçü "Öyle mi?" diye yanıtlıyor.

Partneri "Evet" diye onaylıyor, daha sonra da "Ceylan gibisin" ve "O kadar sinirli ki, Justin'in karşısında olduğunu sanıyor" diyor. Bir başkası da "Biz Justin değiliz!" diye ekliyor.

Topuria daha sonra şunları söylüyor:

Hızlandığımı fark etmiyorum bile. Bana sürekli 'yavaşla' diyordu ama yemin ederim, hissetmiyorum.

29 yaşındaki Topuria, profesyonel kariyerinde 17'ye 0'lık bir rekorla ve Washington'a, tüm zamanların en büyük zafer üçlemelerinden birinin ardından geliyor.

2024'ün başlarında Alexander Volkanovski'yi nakavt ederek tüysıklet şampiyonluğunu kazandı, daha sonra aynı şeyi yılın ilerleyen aylarında eski şampiyon Max Holloway'e de yaptı. Ardından geçen haziranda, 2025'in başlarında 65 kilodaki unvanını bıraktıktan sonra, 70 kilodaki kemeri kazanmak için eski hafifsıklet şampiyonu Charles Oliveira'yı nakavt etti.

Öte yandan iki kez geçici hafifsıklet şampiyonu ve eski "En Belalı" unvanının sahibi Gaethje, 70 kiloda tartışmasız kemeri kazanmayı iki kez başaramadı. 37 yaşındaki Amerikalı, 2020'deki unvan birleştirme maçında Khabib Nurmagomedov'a pes ederek kaybetti ve 2022'de Charles Oliveira'ya karşı da aynı kaderi yaşadı.

Ancak Gaethje (27-5), bu ocak ayında Liverpoollu Paddy "The Baddy" Pimblett'i domine ederek geçici unvanı tekrar kazandı ve Topuria'yla karşılaşmaya hakkı elde etti.

Independent Türkçe