Mısır, Kızıldeniz'in en büyük askeri üssün açılışını gerçekleştirdi

Mısır, Kızıldeniz'in en büyük askeri üssün açılışını gerçekleştirdi
TT

Mısır, Kızıldeniz'in en büyük askeri üssün açılışını gerçekleştirdi

Mısır, Kızıldeniz'in en büyük askeri üssün açılışını gerçekleştirdi

Bölgedeki gerilimler yükselmeye devam ederken Mısır, dün rekor sürede bitirdiği Kızıldeniz'deki en büyük askeri üssün açılışını yaptı. Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Bessam Radi, “Kara, deniz ve havada vurucu askeri güç” olarak nitelediği bu üssün açılışını “Bölgesel ve uluslararası gelişmelerle” ilişkilendirdi.  Berenice Askeri Üssü, Kızıldeniz sahilinde yer alıyor.
Mısır silahlı kuvvetleri, bu ayın başından beri, deniz, hava ve kara askeri tatbikatlara ve farklı bölgelerdeki güçlerin yeniden konuşlandırılması yoluyla geniş bir alarma tanık oluyor. Bu alarm, Doğu Akdeniz bölgesindeki enerji hususunda Türkiye ile artan gerilimlere, Libya'daki ve Mısır'ın Etiyopya ile Nahda Barajı konusundaki tökezleyen müzakerelerine denk geliyor.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, dün, Arap ülkeleri ve çeşitli ülkelerinin huzurunda Berenice Askeri Üssü’nün açılışını gerçekleştirdi. Açılışa Suudi Savunma Bakan Yardımcısı Halid bin Selman, Ermenistan Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan, Abu Dabi Veliaht Prensi ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Silahlı Kuvvetleri Başkomutan Yardımcısı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan katıldı.
Üssün bu kadar kısa sürede açılışı şaşırtıcıydı. Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Bessam Radi, bu konuda yaptığı açıklamada, “Askeri üssün inşaatı, stratejik güney tarafındaki Mısır askeri kalelerinden birisi olması için rekor süreyle birkaç ay içinde tamamlandı” ifadelerinde bulundu. Bu açılışı bölgesel ve uluslararası gelişmelerle ilişkilendiren Radi, Mısır silahlı kuvvetlerinin uluslararası sıralamadaki yerinin yükseltilmesi arzusuna da değindi.
Açıklamalara göre Mısır, bu üs sayesinde güney kıyılarını emniyet altına almayı, ekonomik yatırımlarını ve doğal kaynaklarını korumayı ve Kızıldeniz'deki güvenlik sorunlarıyla yüzleşmeyi hedefliyor. Aynı zamanda Süveyş Kanalı’na ve ilgili ekonomik alanlara doğru Kızıldeniz'deki hareket ekseni boyunca küresel deniz trafiğini sağlamak da bu amaçlardan bazıları.
150 bin dönümlük bir alana inşa edilmiş olan Berenice, deniz ve hava üssün yanı sıra askeri hastane, savaş ve idari birimler, atış poliganları ve tüm silahların kullanıldığı eğitim alanları kapsıyor. Aynı zamanda içerisinde bir ticari rıhtım, yolcu terminali, ticari malların depolandığı peronlar, konteynırların depolandığı alanlar, Berenice Uluslararası Havaalanı ve deniz suyu arıtma tesisi de yer alıyor.
Üssün açılışı, Kuzey Mısır'daki Muhammed Necip Askeri Üssü’nün açılmasından iki yıl sonra gerçekleşti. Bessam Radi, açıklamalarına “Bu üs, Mısır silahlı kuvvetlerinin stratejik güney yönündeki tüm görevlere hazır olduğunu beyan etmek için kapsamlı gelişimi ve modernizasyonu stratejisi çerçevesinde inşa edilmiştir” sözlerini ekleyerek devam etti.
Cumhurbaşkanı Sisi’yi açılıştan dolayı tebrik eden Abu Dabi Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda şu açıklamalarda bulundu;
“Berenice Askeri Üssü ve sivil havaalanı, Mısır'ın Arap güvenlik sistemindeki ve bölgesel istikrarın sağlanmasındaki kilit rolünü pekiştiriyor. Mısır silahlı kuvvetleri, sadece Mısır'ın hayati bir damarı değil, aynı zamanda tüm Arap dünyasının gücüdür. Güçlü ve gelişmiş silahlı kuvvetleriyle Mısır, bölgedeki istikrarı ve barışı temsil ediyor.”
Prens Muhammed bin Zayed, BAE ve Mısır arasındaki kardeşlik ilişkilerinin, liderlerinin uyumlu vizyonları ışığında, hem stratejik hem de resmi ve halk düzeylerinde derin ve köklü olduğunu belirtti. Aynı zamanda amaç ve kaderin birliğine inanan bu iki ülkenin; bölgesel ve uluslararası meseleler ve zorluklar hakkında sürekli danışma için ortak endişe duyduklarını da vurguladı.
Burada bulunan gelişmiş ekipmanların Mısır askeri yeteneklerini temsil ettiğini belirten Abu Dabi Veliaht Prensi, aynı zamanda bu üs sayesinde Kızıldeniz’deki seyir ve güvenlik özgürlüğünün desteklenmesi yanı sıra iskele, havaalanı ve su arıtma tesisiyle kalkınma projelerinde de hizmet verilmesinden dolayı övgüde bulundu.
Prens bin Zayed, Arap ve Ortadoğu bölgesinin tüm dünyanın güvenliği ve çıkarları için ciddi stratejik bir öneme sahip olduğunu da vurguladı.
Açılışta, Cumhurbaşkanı Sisi ve misafirleri; tüm stratejik yönlerde, Kızıldeniz ve Akdeniz'de günlerdir gerçekleşen “Kadir 2020” askeri tatbikatının kapanışına da şahit oldu. Bu tatbikata Mistral helikopter gemisi, saldırı helikopterleri, savaş gemileri, denizaltılar, yüzergezer kuvvetler, çeşitli görevlerdeki savaşçılar ve hava kuvvetleri de yer aldı.
Mısır ile Türkiye arasında son birkaç aydır Akdeniz’deki gaz ve petrol keşifleriyle ilgili gerginlik yaşanıyor. Türkiye’nin Trablus’taki Libya Hükümeti’yle bir anlaşmaya varması ise hem Libya’daki durumu körüklemiş, hem de bu anlaşmazlıkları devam ettirmişti.  Öte yandan Mısır Petrol Bakanı Tarık el-Molla, dün bir gazeteye yaptığı açıklamada, Mısır’ın ilk kez Akdeniz’de petrol keşfi çalışmaları yapacak olan şirketleri önümüzdeki günlerde açıklayacağını belirtmişti.



Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının önündeki engel, İsrail’in son cesedin kalıntılarını bulmasının ardından aşıldı. Ancak kapının çalışma mekanizmasına ilişkin Mısır ile İsrail arasında istişareler sürüyor. Kapının yarın (cuma) ya da en geç pazar günü yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mısırlı ve Filistinli iki bilgi sahibi kaynak, dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, sınır kapısının yakın zamanda açılmasına yönelik dikkat çekici bir beklenti olduğunu, nihai çalışma usullerinin ise önümüzdeki saatlerde Mısır-İsrail arasındaki mutabakatlarla belirleneceğini ifade etti.

Mısırlı kaynak, sınır kapısının işleyiş mekanizmasına dair Mısır, ABD ve İsrail arasında istişareler yürütüldüğünü belirterek, İsrail’in özellikle Gazze Şeridi’ne giriş mekanizması konusunda engeller koymasının beklendiğini, zira Tel Aviv’in yalnızca tehcir seçeneğini istediğini, buna karşılık Mısır’ın yaralıları ve ailelerini acil ve geçici olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, İsrail’in güvenlik gerekçeleriyle sınır kapısında karmaşık ve sıkı prosedürler uygulamasının da beklendiğini, kapının yalnızca bireylerin geçişine tahsis edileceğini kaydetti. Kahire’nin tutumunun ise sahadaki fiili duruma ve İsrail tarafından engellerle karşılaşılıp karşılaşılmayacağına göre şekilleneceğini belirtti.

Filistinli kaynak da sınır kapısının açılma tarihinin artık yakın olduğunu ifade ederek, bu konuda bir görüş ayrılığı bulunmadığını, özellikle Mısır ile İsrail arasında süren düzenleme ve mutabakatların beklendiğini söyledi. Kaynak, çalışma mekanizmasının ise henüz netlik kazanmadığını, ancak kapının 2005 Anlaşması uyarınca Avrupa denetiminde ve Filistin Yönetimi’nin katılımıyla işletileceğinin bilindiğini kaydetti.

Kaynak, belirsizliğin nedenini, geçmişte sınır kapısından Hamas’a bağlı İçişleri biriminin sorumlu olmasına bağlayarak, İsrail’in şu aşamada isim listelerini önceden teslim alıp incelemede ısrar ettiğini, Gazze Şeridi’nden çıkışlarda görece esneklik, bölgeye girişlerde ise sıkı denetimler uygulanmasını istediğini aktardı. Kahire’nin Washington ve Tel Aviv ile mutabakata varması halinde dahi, asıl belirleyici unsurun sahadaki uygulama olacağını vurgulayan kaynak, İsrail’in olası sıkılaştırmaları ve engellerine yönelik endişelere dikkat çekti.

Öte yandan, Refah Sınır Kapısı’nın açılma tarihi ve çalışma usulleri İsrail medyasında da kesinlik kazanmış görünmüyor. İsrail’in Haaretz gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için hazırlıklarını tamamladığını bildirdi. Gazete, Avrupalı bir diplomata atıfla, Refah’tan geçişine izin verilecek Filistinlilerin sayısının hâlâ İsrail ile Mısır arasında müzakere edildiğini aktardı. İsrail merkezli Walla haber sitesi ise sınır kapısının pazar günü açılmasının mümkün olabileceğini yazdı.

defrgty6
Han Yunus'ta İsrail ordusu tarafından yıkılan binaların enkazı arasında top oynayan Filistinli bir kız çocuğu (AFP)

İsrail Ordu Radyosu, Refah Sınır Kapısı’nda uygulanması planlanan yeni çalışma mekanizmasına ilişkin olarak, Gazze Şeridi’ne giriş ve çıkışların öncelikle Mısır’ın onayını gerektireceğini, ardından isim listelerinin İsrail’e iletilerek onay alınacağını bildirdi.

Haberde, sınır kapısı içinde bir İsrailli güvenlik görevlisinin, Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına geçiş yapanları gözetlemekle görevli olacağı, bölgeden çıkan kişilerin doğrudan fiziki aramaya tabi tutulmayacağı ancak güvenlik denetimi altında geçiş yapacakları ifade edildi.

Geçiş mekanizmasına ilişkin rakamlar ise çelişkili. Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre, Gazze Şeridi’ne günlük yaklaşık 150 kişinin girişine izin verilmesi, daha fazla sayıda kişinin ise bölgeden çıkış yapabilmesi öngörülüyor. Diğer sızıntılarda ise İsrail’in, sınır kapısının açılmasının ilk aşamasında Gazze Şeridi’ne döneceklerin sayısını günlük 50 kişiyle sınırlamayı planladığı belirtiliyor. Bu konunun, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üst düzey güvenlik yetkilileriyle yapacağı ve Gazze’deki yeni düzenlemelerin ele alınacağı güvenlik toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Netanyahu’nun ofisi, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli rehinenin cesedinin yerinin tespit edilmesine yönelik operasyonun tamamlanmasının ardından, Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca bireylerin geçişi için yeniden açılacağını duyurmuştu. İsrail ordusu, açıklamadan saatler sonra söz konusu cesede ulaşıldığını bildirmişti.

Netanyahu dün, pazartesi günü cesedi İsrail’e getirilen Ran Gvili’nin cenaze törenine katılanlara hitaben yaptığı konuşmada, “Görevlerimizi tamamlamaya kararlıyız: Hamas’ı silahsızlandırmak ve Gazze Şeridi’ni silahsız bir bölge haline getirmek. Bunu başaracağız. Düşmanlarımız bilsin ki İsrail’e el kaldıran herkes çok ağır bir bedel ödeyecektir” dedi.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise Netanyahu’nun meydan okuyan söylemlerinin ötesinde, Mayıs 2024’ten bu yana kontrolü altında tuttuğu Refah Sınır Kapısı’nı açmaktan başka bir seçeneği bulunmadığını savundu. Rakab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin son açıklamaların ve benzeri çıkışların, sınır kapısının açılmasının uygulanmasını bekleyen tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik olduğunu belirtti. Rakab, söz konusu açılışın, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.


Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
TT

Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Moskova'da gerçekleşen, üç ay içinde ikinci kez yapılan görüşme, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden kurma arzusunu yansıtıyor.

Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin "Başkan Şara'nın kişisel çabaları sayesinde somut ilerleme kaydettiğini" söyledi. Putin Şara'ya hitaben, "Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon konusunda yapılacak çok iş olduğunu biliyorum... ve inşaat sektörü de dahil olmak üzere ekonomik kurumlarımız bu ortak çabaya tamamen hazır" dedi.

El-Şara ise Suriye'nin "geçtiğimiz yıl birçok aşama ve engeli aştığını, bunların en sonuncusunun da Suriye topraklarının birleştirilmesi sorunu olduğunu" söyledi. "Şam, bölgedeki yıkım halinden istikrar ve barışa geçişe bel bağlıyor" ifadesini kullandı.

İki cumhurbaşkanı yeniden yapılanma ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu görüşürken, görüşmenin açık bölümünde potansiyel olarak tartışmalı olabilecek noktalara değinmekten kaçındılar. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu noktalar arasında Suriye'deki Rus askeri üslerinin akıbeti veya Suriye kıyılarındaki durum yer alıyor; zira Rus topraklarında bulunan eski rejimin bazı kalıntılarının bölgedeki durumu alevlendirmeye çalıştığı yönünde suçlamalar da mevcut.


Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"
TT

Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"

İsrail dün Batı Şeria'daki saldırılarını artırarak, iki yıl boyunca kuzeye yoğunlaştırdığı saldırılarını Batı Şeria'nın orta ve güney kesimlerine de genişletti.

BM İnsan Hakları Ofisi dün, yerleşimcilerin, İsrail güvenlik güçlerinin desteği ve katılımıyla Filistinlilerin geniş bölgelerden zorla göç ettirilmesine yol açtığını ve bunun "savaş suçu teşkil ettiğini" belirterek uyarıda bulundu.

Birleşmiş Milletler İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, “İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi bir savaş suçudur ve insanlığa karşı suç teşkil edebilir” dedi.

Bu arada, Hamas kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD de dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla Refah sınır kapısının bu hafta içinde açılacağına dair güvenceler aldıklarını ve bugünün (Perşembe) en muhtemel tarih olduğunu vurguladı.

Ancak İsrail'deki haberler açılış tarihi konusunda çelişkili; İsrail Yayın Kurumu bugün açılacağını doğrularken, Walla web sitesi açılışın önümüzdeki pazar günü gerçekleşeceğini belirtti.