Putin'in ömür boyu iktidarda kalmak için seçenekleri

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (Reuters)

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin dün yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında mevcut görev döneminin sonunda yönetimde kalmaya devam etmek için çeşitli seçenekler sunan kapsamlı bir anayasa değişiklikleri önerdi. Söz konusu konuşmanın ardından Rusya Başbakanı Dmitriy Medvedev’in istifa etmesi ise Rusya’da rejimi yeniden tamamen biçimlendirmek için devam eden bir süreç olduğunu doğruladı. Medvedev, 2008 yılındaki gibi Putin’in halefi olamayacak.
Putin, 80 dakika süren konuşmasının ilk bir saatini nüfus ve ekonomi meselelerine ayırdı. Ardından yetkilerin büyük çoğunluğunu Devlet Başkanı’na veren Rus anayasasında düzenleme önerilerinde bulundu. Putin’in sunduğu önerilerin çoğu devlet başkanının yetkilerini azaltmaya ve adaylık için kısıtlamalar getirmeye yönelikti.
Rus siyasi analist Leonid Bershidsky, Putin tarafından önerilen anayasa değişiklikleri hakkında Bloomberg News tarafından yayınlanan makalesinde, Putin'in ömür boyu iktidarda kalmak ve yüzlerce politikacı, akademisyen ve varlıklı işadamının yaklaşmakta olan devlet başkanlığı seçimlerine aday olmasını engellemek için üç seçeneği olduğuna dikkat çekti.
Putin, devlet başkanlığına adaylarının yalnızca 25 yıldan fazla süredir Rusya’da ikamet eden ve yabancı pasaport ya da başka ülkelerde daimi ikamet izni olmayanlar arasından seçilmesini önerdi. Diğer yandan mevcut anayasaya göre çifte vatandaşlık hiçbir şekilde bir Rus vatandaşının haklarına bir kısıtlama getirmiyor.
Bershidsky’e göre anayasa değişikliklerinin onaylanması halinde Putin'in yaşam boyu iktidarda kalmasını sağlayacak ilk seçenek, ülkenin rejimini, iktidarın başbakanın elinde olduğu bir parlamenter sisteme dönüştürmek ve ömür boyu bu pozisyonu elinde tutmak. İkinci seçenek de ülkenin işlerini parlamento başkanı olarak yürütmek. Üçüncü ve son seçenek ise ülkeyi herhangi bir görevde olmaksızın perde arkasından yöneten Polonya Hukuk ve Adalet Partisi lideri Jaroslaw Kaczynski'ye benzeyen egemen iktidar partisinin lideri olmak.
Çin’deki rejime benzeyen bu son senaryo, Putin'in yaşam boyu Rusya'nın fiili hükümdarı olarak kalmasına izin verirken ülkenin birbirleriyle rekabet eden küçük gruplarını da belirlemesini sağlayacak.
Ancak Putin'in Rusya'daki siyasi sistemi deneyimlemesi ve kontrolü elinde bulundurması bile kendisini yaşam boyu iktidarı koruma, daha da önemlisi kişisel güvenliğini sağlama konusunda güçlü bir garanti vermiyor. Zira Rus siyasi sistemindeki diğer kilit oyuncuları güçlendirmek, Putin için uygun bir adım değil. Rusya Devlet Başkanı’nın 20 yıllık iktidarı boyunca bunu yapmadığı vurgulanıyor.