Ahmed Vild Sidi
Moritanya'nın Mali sınırı yakınlarında bulunan tarihi Walata (Oualata) şehri, evlerinde geçmişten günümüze yaygın olarak kullanılan geleneksel dekoratif süslemeleriyle tanınıyor. Bu kadim şehri ziyaret eden bir kişinin, bölge sakinleri için yerel bir kültür mirası olan süsleme ve çizimlerle bezenmemiş bir eve rastlaması neredeyse imkansız.
Şehrin önemli bir özelliği olan bu ev süsleme sanatı, kadınların hünerli elleri sayesinde yüzyıllar boyunca bölge halkı tarafından korunmuş eski bir mimari mirası temsil ediyor. Şehrin kadınları ve genç kızları, yine şehirde ürettikleri malzemeleri kullanarak duvarlara çizilen desenlerin ustaları olmaya devam ediyorlar.
Dekorasyon gelir kapısı oldu
Lal Binti Sidi Ahmed, Moritanya’nın kadim şehirlerinden biri olan Walata’da yeni inşa edilen evlerden birinde şehir sakinlerinin asırlardır evlerini dekore etmekte kullandığı kırmızı ve beyaz boyalarla duvarları süslüyor.
Binti Sidi Ahmed, Walata şehrindeki süsleme alanında çalışmanın, geleneksel dekorasyon ustalarıyla sınırlı kalmadığını, ülkedeki birçok el sanatları ve meslekte olduğu gibi bu alanda da kadınların hünerlerini gösterdiklerini ifade etti.
Dekoratörlüğün son dönemde çok sayıda işsiz kadın ve aile reisi için bir geçim kaynağı haline geldiğini vurgulayan Binti Sidi Ahmed, “Bazıları bildikleri cezp edici el sanatlarıyla ilişkili dekorasyon alanında çalışmayı tercih ettiler. Şehrin sakinleri, geleneksel yerli motiflerle bezeli bir evleri olmasını istiyorlar. Bu yüzden ev sahipleri, şehrin evlerinin önemli bir özelliği olan süslemeler için bu alanda çalışanların kapısını çalıyorlar” diye konuştu.
Şarkul Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre, Binti Sidi Ahmed, yetkilileri bu geleneksel mirası koruyan ve bu mesleği geçim kaynağı haline getiren yoksul kadınlara yardımcı olacak sürekli eğitim ve materyal desteği vererek ev dekorasyonu alanında çalışan kadınları teşvik etmeye çağırdı. Binti Sidi Ahmed, kadınların modern zamanın getirileri karşısında bu önemli mirası yok olmaktan koruyan harika bir hizmet sunduklarının da altını çizdi.
Dekorasyon ve çizimler
Sivil toplum aktivisti Zeyneb Binti Muhammed, Walata’nın yüzyıllar boyunca duvar süsleme alanındaki bu öncü sanatın var olduğunu ortaya koyan farklı çizimler barındırdığını söyledi.
Bu alanda çalışan kadınları çeşitli iç ve dış çizimler ortaya çıkardıklarını belirten Zeyneb Binti Muhammed, “Bazıları evleri özellikle kırmızı ve beyaz renklerde boyuyor ve evin dış cephesinde farklı çizimler kullanıyorlar. Renkleri çeşitlendirmek ve evin içindeki renkte ilgi çekici bir değişiklik yapmak amacıyla beyaz ile kırmızıyı karıştırarak farklı tonlar elde ediyorlar” diye konuştu.
Walatalı kadınların hakim olduğu ev dekorasyonunu çok sevdiğini ve yaptıkları işleri yakından takip ettiğini söyleyen Binti Muhammed, süslemenin temelde duvara çizilen dairesel ve kare çizgilerden oluştuğunu, kadınların bu şekillere yarım dairesel şekiller eklediklerini ve ardından göz alıcı renklerle renklendirdiklerini belirtti.
Yerli üretim
Öte yandan Binti Sidi Ahmed, ev dekorasyonunda kullanılan yerli malzemelerin kadınlar tarafından üretildiğini ve ana madde olarak Arap Zamkı’nın (Akasya Sakızı) yanı sıra beyaz ve kırmızı kil kullanıldığını kaydetti.
Araştırmacı Mevlay el-Hasan Vild Mevlay Abdulkadir, Walata şehrinin sahip olduğu çeşitli ve zengin kültürel miras ile Chinguetti, Wadan (Ouadane) ve Tichit gibi diğer kadim şehirler arasında ön plana çıktığına ve şehir sakinlerinin birçok modern zaman tehdidinden etkilenmeden bu mirası korumayı başardıklarına dikkati çekti.
Indepedent Arabia’ya konuşan Mevlay Abdulkadir, Walata şehrinin mimari yönünün çok sayıda geleneksel miras içerdiğini ve sadece ev dekorasyonuyla sınırlı olmadığını vurgulayarak, “Bu geleneksel mimari, bir yapı stilinin ötesinde bir sanattır. Şehir, sokaklarının planlanma biçimine ve Walata evlerinin birbirleriyle benzersiz bir şekilde kesişen girişlerine yansıyan özel bir mimari tarza sahiptir” ifadelerini kullandı.
Mevlay Abdulkadir ayrıca Walata evlerinin ünlü olduğu dekorasyon sanatının, başta Endülüs ve Fas tarzları olmak üzere İslami mimariden esinlendiğine işaret etti.
