ABD'nin Ortadoğu Barış Planı'nda öne çıkan başlıklar

(AFP)
(AFP)
TT

ABD'nin Ortadoğu Barış Planı'nda öne çıkan başlıklar

(AFP)
(AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, 'Yüzyılın Anlaşması' ismini verdiği Ortadoğu Barış Planı'nı açıkladı.
İşte Trump'ın Beyaz Saray'da dün açıkladığı Ortadoğu Barış Planı'nın öne çıkan başlıkları:
1- İki devletli çözüm
ABD’nin İsrail-Filistin sorununa çözüm olarak sunduğu ve Yüzyılın Anlaşması olarak da bilinen Ortadoğu Barış Planı’nda, Filistin’in başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir devlet kurması ve önümüzdeki yıllarda topraklarını ikiye katlaması öngörülüyor. Plana göre Filistin tarafının da buna karşılık birtakım kriter ve prosedürlere bağlı kalması gerekiyor. Bu kapsamda terörün ortadan kaldırılması, terörist ailelerine yönelik yardımların durdurulması, özellikle ifade özgürlüğü başta olmak üzere insan hakları önlemlerinin uygulanması, yolsuzlukların ortadan kaldırılması ve siyasi reformların hayata geçirilmesi gibi maddelerin Filistin tarafından uygulanması bekleniyor.
2- Toprak takası
ABD’nin Ortadoğu Barış Planı’nda Gazze’nin güneyindeki toprak parçasının takas edilmesi ve Filistinlilere Mısır sınırında daha çok toprak verilmesi öneriliyor. Ancak İsrail bu toprakların güvenliğinden sorumlu olmaya devam edecek. Ayrıca İsrail’in Batı Şeria’nın doğusundaki Ürdün Vadisi’ndeki egemenliğini koruması ve Batı Şeria ile Gazze’yi birbirine bağlayacak anlaşmaların yapılması öngörülüyor.
3- Güvenliğin sağlanması
Plan büyük ölçüde, Hamas ve diğer örgütlerin İsrail yerleşim birimlerine yönelik saldırılara ve İsraillilerin Filistinlilere karşı intikam eylemlerine son verilmesine odaklanıyor. Bu çerçevede İsrail’e bölgedeki güvenliği sağlama noktasında çok geniş yetkiler tanınırken, Filistinlilerin gelişmekte olan bir Filistin devletini güvence altına alma ve yerel polis güçlerinin yeteneklerini kademeli olarak geliştirmeleri için eğitim programları öneriliyor.
4- Yerleşim birimleri
Plana göre iki taraf arasında kapsamlı bir anlaşma sağlanması için öngörülen 4 yıllık hazırlık dönemi içerisinde İsrail’in tüm yeni yerleşim birimleri inşa etmeyi durdurması gerekiyor. Buna karşılık Filistin tarafının ise ABD’nin, güvenliği sağlama misyonunu İsrail’e devretmesini ve Batı Şeria’daki yerleşim birimlerinin meşruiyetini tanıması isteniyor.
5- Kudüs
Trump yönetiminin Kudüs’ün İsrail’in egemenliğinde bulunması yönündeki pozisyonunda herhangi bir değişiklik yok. Ancak Filistin devletinin kurulması durumunda Doğu Kudüs’ün bazı bölgelerinin devletin başkenti olarak tanınması öneriliyor. Plan bu noktada Filistin tarafından daha çok iş birliği talep ediyor. Diğer yandan Filistin’in ABD’nin planına bağlı kalması halinde Filistinlilere daha çok yatırım ve ekonomik fırsatların sağlanması ve ABD’nin Doğu Kudüs’te büyükelçilik açması teklif ediliyor.
TRUMP'IN ORTADOĞU'DA BARIŞ PLANI



İran: Trump’ın teklifimizi reddetmesinin ardından arabulucular üzerinden gelecek yanıtı bekliyoruz

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (AFP)
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (AFP)
TT

İran: Trump’ın teklifimizi reddetmesinin ardından arabulucular üzerinden gelecek yanıtı bekliyoruz

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (AFP)
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (AFP)

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran’ın ABD Başkanı Donald Trump’tan teklifine ilişkin ilk tepkiyi aldığını, ancak henüz arabulucular üzerinden resmi bir cevap almadığını söyledi.

Arakçi, İran’ın ABD’nin nihai tutumunun arabulucular tarafından kendisine iletilmesini beklediğini ve bu doğrultuda karar alacağını belirtti.

Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya yönelik sunduğu planı reddetmiş ve ara seçimlerin ardından İran’a yönelik hava saldırılarının yeniden başlayabileceğini öne sürmüştü.


ABD Hazine Bakanı, İran’ı ekonomik olarak izole etme girişimlerinin başarılı olduğunu açıkladı

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent (Reuters)
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent (Reuters)
TT

ABD Hazine Bakanı, İran’ı ekonomik olarak izole etme girişimlerinin başarılı olduğunu açıkladı

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent (Reuters)
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent (Reuters)

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, dün (cumartesi) yaptığı açıklamada, İran’ı ekonomik olarak izole etmeye yönelik adımlar atılması için dünyanın farklı bölgelerine ekipler gönderdiğini belirterek İran bankaları ve havayolu şirketlerini hedef alan bir dizi kararı memnuniyetle karşıladı.

Bessent, X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, “Benim talimatımla dünyanın farklı bölgelerine ekipler gönderildi. Bu ekipler ülkelerle temas kurarak İran rejimine karşı adımlar atılmasını talep etti” ifadelerini kullandı.

Bessent, “Bu çabalar sonuç veriyor” dedi.

Bessent, Türkiye ve Umman’ın İran özel havayolu şirketi Mahan Air’in seferlerini durdurduğuna, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) ise İranlı havayolu şirketlerinin tüm seferlerini yasakladığına dikkat çekti.

BAE Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü perşembe günü yaptığı açıklamada, “İranlı havayolu şirketlerinin ülkeye ve ülkeden gerçekleştirdiği uçuşların bugünden itibaren ikinci bir duyuruya kadar askıya alındığını” bildirmişti.

Bessent ayrıca İran bankalarına yönelik alınan önlemlere de dikkat çekti.

BAE Merkez Bankası çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran’ın Melli Bankasının şubelerine karşı, “kara para aklama, terörizmin finansmanı ve silahların yayılmasının finansmanıyla mücadele kapsamında ihlaller” nedeniyle tedbirler alındığını duyurmuştu.

Türkiye Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu da geçen hafta, yıllardır Batı yaptırımlarına tabi olan İran’ın Mellat Bankasının faaliyet iznini iptal etmişti.

Bessent, “İran yönetimi bile savaşın ekonomik sonuçlarını kabul etti. Riyalin değeri rekor düşük seviyelere geriledi” ifadelerini kullandı.

Şarku’l Avsat’ın Wall Street Journal’den aktardığı habere göre ABD Hazine Bakan Yardımcısı ve Terörizmin Finansmanıyla Mücadele Birimi Başkanı Jonathan Burke, bu ay Ortadoğu ve Avrupa’da iki hafta süren bir ziyaret gerçekleştirdi. ABD Hazine Bakanlığının ayrıca 50’den fazla ülkenin temsilcileriyle görüşmeler yapıldı.

Bessent pazartesi günü CNBC’ye verdiği röportajda, “İran’ın tüm havayolu şirketleri 23 Eylül’den itibaren faaliyetlerini durduracak” demişti.

Bessent, “Bu uçaklar iniş yaparsa kimse onlara yakıt sağlayamayacak, iniş hizmetleri sunamayacak veya biletlerini satamayacak. Aksi takdirde dolar sisteminden çıkarılacaklar” ifadelerini kullanmıştı.

Bununla birlikte İran’daki küçük havayolu şirketleri, özellikle de ABD’nin baskısına uymayı reddeden Çin’e olmak üzere yurt dışı seferlerini sürdürmeye devam ediyor.


Trump’ın öneriyi reddetmesinin ardından İran Hürmüz’ü açmak için şartlarında ısrarcı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Trump’ın öneriyi reddetmesinin ardından İran Hürmüz’ü açmak için şartlarında ısrarcı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

İran, bugün (Pazar) Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemileri “yasa dışı güzergâhları kullanmaları” halinde uyardı. Tahran, ABD ile yaşanan çatışmanın tek çözümünün diplomasi olduğunu vurguladı. Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın boğazı yeniden açmayı ve çatışmayı sona erdirmeyi öngören önerisini reddetmesinden bir gün sonra geldi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “Şartlarımız açık. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik atılacak herhangi bir adım bu şartların yerine getirilmesine bağlı” dedi. Arakçi, “Onları bu çıkmazdan çıkarabilecek tek yol müzakere yoludur” ifadelerini kullandı.

Trump ise İran’ın “ekonomisi can çekiştiği” için Hürmüz Boğazı’nı açmak istediğini belirterek ABD’nin boğaz üzerinde “tam kontrole” sahip olduğunu söyledi. Trump, “İran anlaşma istiyor, ben de anlaşma istiyorum ancak öneri kabul edilemez” dedi.

İran’ın boğazın yönetimi için oluşturduğu makam da gemileri bölgede “yasa dışı güzergâhları” kullanmaları halinde doğabilecek sonuçlar konusunda uyardı.

İran makamı, bu tür güzergâhların kullanılmasının “gemi, gemi sahibi, kaptan ve mürettebat açısından mali kayıplar ve can kaybı riskleri doğuracağını ve geminin gelecekte Hürmüz Boğazı’ndan geçişini ciddi şekilde kısıtlayacağını” bildirdi.