Selame, Cenevre süreciyle ilgili ilerlemeye dikkat çekti

Gassan Selame, 6 Şubat’ta Cenevre’de düzenlenen Libya konulu basın toplantısında açıklamalada bulundu (Reuters)

Birleşmiş Milletler Libya Özel Temsilcisi Gassan Selame, üç gün boyunca Cenevre’de görüşmeler gerçekleştirecek 5+5 askeri komite süreciyle ilgili iki heyetin ‘ateşkesi kalıcı hale getirmenin önemli olduğunu bildiklerini’ vurguladı.
Selame, 6 Şubat’ta Cenevre’de yaptığı basın toplantısında şunları söyledi:
“İki taraf arasındaki görüşmeler Cenevre toplantıları sırasında doğrudan yapılmadı. Biz bu yönde baskı da uygulamadık. Askeri süreç, Berlin Konferansı kararlarının uygulanmasında düzenlemeye çalıştığımız uygulamalardan biridir.”
BM Temsilcisi ağır silahlar, silahlı grupların akıbeti ve yerinden edilenlerin geri dönüşü konularında bir anlayış sağlamaya çalıştıklarına dikkati çekti. “Her iki taraftan da davet edilen kişilerin 26 Şubat’ta Cenevre’deki siyasi sürece katılmasını umuyoruz” ifadesini kullandı. Selame ayrıca bu ayın 9’unda Kahire’de ekonomik sürece katılanların da bir toplantısı olacağı bilgisini verdi.
Selame, 6 Şubat’ta kapalı petrol limanlarını yeniden açmak amacıyla ülkenin doğusundaki kabile liderlerinden gelen taleplerin bir listesini teslim aldı. BM Temsilcisi, Libya Ulusal Ordusu (LUO) ile ittifak halindeki kabile liderleriyle bir araya geldiğini ve taleplerini dinlediğini söyledi.
Dış toplantılar ve konferanslar yoluyla Libya krizine çözüm arayışına yönelik uluslararası çabalar hızlandırılırken ülkenin doğusunda ve batısında çatışan tarafların birbiriyle çelişkileri sürüyor.
Temsilciler Meclisi’ndeki siyasi partiler Libya’ya komşu ülkelere ‘daha fazla güven’ çağrısı yaptı.
Libya’ya komşu ülkeler, Libya meselesine özel bir önem gösterirken cumhurbaşkanlığı ve dışişleri bakanlığı düzeyinde toplantılar veya dünyaya açık kapsamlı temaslar çerçevesinde ülkenin daha büyük bir çöküşe tanık olmaması ve dış müdahalelerin engellenmesi için bir çözüm arayışına girişti.
Libya Temsilciler Meclisi üyesi Abdusselam Nasiyye, 6 Şubat’ta Cezayir’e, ‘ülkesindeki krize yönelik arabuluculuk rolü oynaması için fırsat verme ve Libya çözümündeki rolü hakkında siyasi yargılarda bulunmak için acele etmeme’ çağrısında bulundu.
Daha önce Ulusal Diyalog Komitesine başkanlık eden Nasiyye, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Cezayir’in Libya’da arabulucu rolü oynamasına izin verin ve siyasi yargılarda bulunmak için acele etmeyin. Cezayir, ülkeye olumsuz bir müdahalede bulunmadı. Ellerini Libyalıların kanlarıyla lekelemedi. Belki de Cezayir'in ulusal uyumdaki bilgeliği ve deneyimi, Libya sorununu çözmekte ve Libyalılara kan enjekte etmekte merhem olacaktır.”
Cezayir Dışişleri Bakanı Sabri Bukadum, geçen çarşamba günü başlayan Libya ziyareti sırasında ülkedeki krizi görüştü. Bukadum, LUO komutanı Mareşal Halife Hafter, Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve geçici hükümetteki mevkidaşı Abdulhadi el-Huveyc başta olmak üzere ülkenin doğusundaki yetkililerle bir araya geldi.
Libya Kabileleri ve Şehirleri Yüksek Konseyi Başkanı’nın Dışişleri Danışmanı Halid el-Guveyl, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada “Libya’ya komşu ülkeler, ülkedeki krizi çözmeyi hak ediyor” diyerek Mısır da dahil birçok Arap ülkesinin oynadığı role övgüde bulundu.
Cenevre’deki Siyasi Süreç Diyalog Komitesi’nin kurulmasından bu yana Temsilciler Meclisi’nin bazı üyeleri, ‘ülkedeki krizi uzattığı’ gerekçesiyle komitenin yararsız olduğunu belirtti. Bu çerçevede Ulusal Savunma ve Güvenlik Komitesi üyesi Tarık el-Caruşi, “Cenevre süreci, afetler ve güvenlik riskleri ile dolu olacak. Ayrıca Temsilciler Meclisi’nin konumu da zayıf olacaktır” dedi.
Caruşi, konseyin ikinci başkanı Milletvekili Dr. Ahmid Huma’nın Tunus’ta BM Temsilcisiyle yaptığı görüşmeye de değinirken “Komitelerde karar alma mekanizması oy birliği ile olacak ve uyumsuzluk durumunda oylamaya başvurulacak” ifadelerini kullandı. Yetkili ayrıca ‘oluşturulan komitenin, parlamentonun tamamen marjinalleşmesini sağlayacak mutlak güçten oluşan kurucu bir organı temsil edeceğini ve bu nedenle silahlı kuvvetlerin yasal bir kapsamı olmayacağını’ vurguladı.
Temsilciler Meclisi’nde, Cenevre diyalogunun yürütülmesi için bir mekanizma oluşturulduğunu söyleyen Tarık el-Caruşi, konseyin Cenevre sürecinin sonuçlarını onaylama hakkına başvurmadan önce 5+5 askeri güvenlik diyalogunun sonuçlarının beklenmesi gerektiğine dikkat çekti.
Libya meselesini bölgesel sınırların dışına çıkarma fikri, Kaddafi’nin devrilmesinden bu yana yüzlerini batıya çeviren bazı Libyalı kesimlerden kaynaklanıyor. Trablus Komitesi, BM Temsilcisi Gassan Selame’nin açıklamasından hemen sonra Berlin Konferansı’nın çıktılarından biri olan ‘Ekonomik Diyalog’ komitesi toplantılarının Kahire’de yapılacağına dikkat çekti. Komite, Mısır topraklarında herhangi bir diyalogun yapılmasını kabul etmediklerini belirttiği açıklamada “Mısır ile savaş halindeyiz” ifadesini kullandı.
Sivil toplum kuruluşlarından oluşturulan Trablus Komitesi, Mısır’da yapılması beklenen ekonomik diyalogla ilgili BM Libya Destek Misyonu Başkan’ına gönderilen bir muhtırada, olası bir diyalogun, ‘Libya içinde veya İsveç gibi tarafsız bir ülkede ya da diğer İskandinav ülkelerinden birinde yapılması’ gerektiği belirtti.