Arap Parlamentolar Birliği, İsrail ile 'her türlü normalleşmeyi' reddediyor

(Reuters)

Arap parlamentoları ve meclisleri, Arap-İsrail çatışmasının ‘odak noktası’ olan Filistin davasını desteklemek üzere Ürdün'de olağanüstü 30. Arap Parlamentolar Birliği kapanış bildirisi yayınlandı.
Toplantıda, Başkan Donald Trump’ın ilân ettiği Yüzyılın Anlaşması olarak bilinen Barış Planı ve İsrail ile “her türlü normalleşme” reddedildi.
Arap Parlamentolar Birliği ve Ürdün Meclis Başkanı Atıf et-Taravine'nin çağrısıyla düzenlenen kapanış bildirisinde, söz konusu plana yönelik Arap parlamentoları ve şura konseylerinden 20 temsilcinin huzurunda oylanan, 11 tavsiye de bulunuyordu.
Üç saatlik toplantının ardından, Filistin’e yönelik hak ihlallerinin yeni bir aşamasını temsil ettiği düşünülen ABD planının bütününü ayrıntılı şekilde reddeden bir kapanış bildirisi yayınlandı. Böylece safların sıklaştırılması ve ortak Arap gündeminin önceliği olan Filistin davasının desteklenmesi çağrısı yapıldı.
Barış planı ilânının Arap parametrelerinin ihlali olduğunun ve ABD’nin işgalci güce olan yandaşlığını temsil ettiğinin vurgulandığı bildiride şu ifadelere yer verildi:
“ABD’nin vaadi kalıbına sokulan Kudüs suiistimaliyle, buranın işgalci gücün tek başkenti olarak tanınması istendi. Bu, barış şansını yok etmek ve mazlumun pahasına zulme meyletmektir”
Planın Filistin haklarının açık bir ihlali olduğunun altının çizildiği kapanış bildirisinde, mülteci sorununun Filistin davasının esaslarından biri olduğuna ve bu çözülmediği müddetçe çatışmanın devam edeceğine dikkat çekildi. Aynı zamanda planın Arap bedenine ve Filistin devletinin tarihine dair Balfour Deklarasyonu ve Sykes-Picot Anlaşması haritalarınınkinden daha da şiddetli bölünmeleri ve vaatleri temsil ettiği vurgulandı. Filistin Devleti'nin komşusu ile olan coğrafi bağlarının iptal edilecek şekilde Ürdün Vadisi ve kuzey Ölüneniz topraklarının ilhâkına bu plan sayesinde resmiyet verildiği ve böylece ABD’nin Golan ve Kudüs'ün ilhâkını tanımasının ardından bir de bu hususla işgalin maksimuma çıkarıldığı ifade edildi.
Parlamentolar Birliği, Ürdün hükümdarı 2. Abdullah'ın Filistin meselesine dair tutumunu takdir ederek bunun müşterek Arap tutumunun odak noktası olduğunu ifade etti. Filistin sorununa adil ve kapsamlı bir çözüm getirmeyi garanti etmeyen, Filistinliler tarafından kabul edilmeyen, mültecilere geri dönüş ve tazminat hakkının sağlamayan ve Filistin’in sınırlarının 4 Haziran 1967’deki haline getirilip başkentinin Kudüs olarak alındığı iki devletli çözümün içermeyen herhangi bir çözümün hayata geçirilmeyeceği de kapanış bildirisinin temel vurgularından biriydi.
ABD yönetiminin taraflı davranarak İsrail'e destek verdiğini düşünen Arap Parlamentolar Birliği Başkanı Atıf et-Taravine, toplantıdaki konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Filistin davası, adil bir davanın zalimce çözüleceğinin duyurulduğu bir zamanda, en zor günlerini yaşıyor. Bu durum, konuşmaların ve sloganların ötesinde bir pozisyon alınmasını gerektiriyor. Zirâ Yüzyılın Anlaşması, uluslararası hukukun dayandığı esasları yerle bir ederek Filistinlilerin haklarına el koyuyor”
Filistin Ulusal Konseyi Başkanı Selim ez-Zanun ise, Kudüs'ü İsrail’in başkenti olarak tanıyan, Mescid-i Aksa’yı mekânsal ve zamansal olarak bölen, Batı Şeria’nın yüzde 30’unu ilhâk eden, altı milyondan fazla mültecinin geri dönüş hakkını zevâle uğratan ve ardında egemenliği ve sınırları olmayan parçalanmış bir Filistin devleti bırakan Yüzyılın Anlaşmasının ‘Filistin haklarına karşı bir saldırı’ teşkil ettiğinin altını çizdi.
Diğer yandan, Lübnan Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri, Filistin ile ilgili iki sabit olan birlik ve direnişe göre hareket edilmesini önerdi. Başkentinin dört kilometrekareyi aşmayan Ebu Deys ya da Şufat olacağını, bunun da Kudüs’ü olmayan bir Filistin anlamına geldiğine değinen Berri, “tokat anlaşması” olarak nitelediği bu anlaşmanın Filistinlilere hava, kara ve denizde askerlerden arındırılmış, egemenliği elinden alınmış ve parçalanmış bir devlet verdiğini dile getirdi.
Kuveyt Parlamento Başkanı Merzuk Ali el-Ganim de, barışçıl bir çözümü pazarlamak isteyenlerin, Filistin topraklarında Filistin devletinin kurulmasını sağlayacak gerçek bir barışın tesisi için adil bir müzakere ortamı oluşturmaya gayret etmesi gerektiğini vurguladı. Aynı zamanda, başkentinin Kudüs olduğu ve tüm Filistin topraklarında tam haklarına sahip bir Filistin devleti ile biten gerçek bir barış planının masaya konması gerektiğine değindi. AFP’nin haberine göre, “Yüzyılın Anlaşması, ölü doğmuştur ve bunun hâricindeki söylemler reddedilmiştir. Arap ve Müslüman halklar adına Yüzyılın Anlaşması olarak adlandırılan bu belge ve kağıtların yerinin tarihin çöplüğü olduğunu söylüyorum” ifadelerini kullanan Ganim, alkışlar eşliğinde planın nüshasını çöpe attı.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre, Ürdün’ün talebi üzerine gerçekleştirilen toplantıya, 20 parlamentosundan temsilcisi ve Suriye Halk Konseyi Başkanı Hammuda Sabbağ da dâhil olmak üzere 16 parlamento lideri katıldı.