İran ve Ukrayna arasında düşen uçak dosyasını siyasallaştırmama anlaşması

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani
TT

İran ve Ukrayna arasında düşen uçak dosyasını siyasallaştırmama anlaşması

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani, Ukraynalı mevkidaşı Aleksey Danilov ile “düşen Ukrayna uçağı dosyasını siyasallaştırmama” konusunda aynı fikirde olduklarını ifade etti.
Şarku'l Avsat'ın İran Öğrenciler Haber Ajansı ISNA'dan aktardığı habere göre Şemhani, Ukraynalı yetkiliye, “Kazanın teknik soruşturması sırasında diğer tarafların dayatmalarını ve yanlış anlaşılmalara neden olmalarını önleme ve iki ülkenin çabalarını sürdürme zarureti” konusunda Tahran'ın kararlı olduğunu bildirdi.
Aseman Havayolları’na ait uçakla Tahran’daki gözetleme kulesi arasındaki konuşmaya ait bir ses kaydı Ukrayna televizyonu tarafından yayınlanmıştı. Kaydın yayınlanması konusunda Tahran’ın Kiev’e yönelttiği sert eleştirilerden bir hafta sonra İran ve Ukrayna arasındaki ilk temas gerçekleşti. Ukrayna televizyonunun yayınladığı bu ses kaydı, İranlıların uçağın bir füze tarafından vurulduktan sonra düştüğü hakkında bilgilerinin olduğunu gösteriyor.
İran Havacılık Örgütü’nden bir yetkili, ülkesinin Ukrayna’ya kazaya yönelik daha fazla delil sunmayacağını ifade etti.
İran resmi haber ajansı’nın IRNA'nın aktardığına göre, Şemhani’nin dün yaptığı açıklamada, “Kazanın meydana geldiği tarihin başından bu yana İran’a giren ilk grubun Ukraynalı uzmanlar” olduğu belirtildi. Ayrıca, “Bu acı olay insani bir hata yüzünden meydana geldi ve kötü niyetli unsurların müdahalesiyle siyasi bir tartışmaya dönüşmesine izin vermemeliyiz” ifadelerine yer verdi.
Şemhani, daha fazla araştırma yapması için Ukraynalı mevkidaşını İran’a davet etti ve “siyasi olmayan bir atmosferde” sonuç alınmaya yönelik olarak iki taraf arasında işbirliği sözü verdi.
Feci olay, 57 tanesi Kanada vatandaşı olan 176 yolcunun ölümüne sebep olmuştu. İran, düşen uçağın kara kutularının İran dışına gönderilmesini reddediyor. Yakın zaman önce ABD ve Fransa kara kutuların bilgilerinin tahlil edilmesi için Tahran’a cihazlar gönderme teklifinde bulunmuşlardı.
Son bir adım geçtiğimiz Cuma günü Kanadalı iki avukat tarafından geldi. İran rejimi lideri Ali Hamaney, “Devrim Muhafızları” ve uçağın düşürülmesinden sorumlu birimin komutanı Emir Ali Hacızâde hakkında suç duyurusunda bulunan Kanadalı avukatlar, en az 1.5 milyar Kanada doları (1,1 milyar ABD doları) tazminat istediler.
Buna karşılık olarak Ukrayna Dışişleri Bakanı Vadim Pristayko, kara kutuları teslim etmesi için ülkesinin İran’a baskı yaptığını açıkladı. Bakan Pristayko Roma’daki Yabancı Basın Derneği’ne dün yaptığı açıklamalarda, “Kara kutu ve Tahran’la işbirliği meselesi başından beri çok problemli bir konu, verileri kurtarma konusundaki mesaja odaklanarak devam etmeye çalışıyoruz.” ifadelerine yer verdi.
Konuyla ilgili Bloomberg ajansına açıklamada bulunan Pristayko, “Şu anda kara kutuları geri getirme işleminin ne kadar zaman alacağı, soruşturmaların nasıl devam edeceği konusunu beş ülkeyle koordineli bir şekilde planlamamız gerekiyor” dedi.



İran hükümeti: Herhangi bir yanlış hesaplamayı önlemek için tüm caydırıcı araçları kullanacağız

ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)
ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)
TT

İran hükümeti: Herhangi bir yanlış hesaplamayı önlemek için tüm caydırıcı araçları kullanacağız

ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)
ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)

İran hükümeti bugün yaptığı açıklamada, savaşa kıyasla diplomasiyi tercih ettiğini, ancak her iki seçeneğe de hazır olduğunu ve herhangi bir yanlış hesaplamayı önlemek için tüm caydırıcılık araçlarını kullanacağını vurguladı.

İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, üniversite öğrencilerinin protesto hakkına sahip olduğunu, ancak ‘kırmızı çizgileri’ aşmamaları gerektiğini belirtti. Bu açıklama, hafta sonundan bu yana İran üniversitelerinde yeniden alevlenen protestolara ilişkin ilk resmî tepki oldu.

Muhacerani, “Kutsallar ve bayrak, öfkenin en yoğun anlarında dahi aşmamamız ya da sapmamamız gereken kırmızı çizgilerin iki örneğidir” ifadesini kullandı.

Görgü tanıkları ve internette paylaşılan videolara göre öğrenciler, İran’ın başkenti genelindeki üniversitelerde hükümet karşıtı protestolar düzenledi. Bu gelişme, ABD güçlerinin bölgede olası saldırılar için konuşlandırıldığı bir dönemde, yeni bir huzursuzluk işareti olarak değerlendirildi.

ABD’nin, Tahran’ın nükleer programı konusunda İranlı yetkililerle yeni bir müzakere turunu önümüzdeki perşembe günü Cenevre’de gerçekleştirmesi planlanıyor.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi X platformunda yaptığı paylaşımda, “ABD ile İran arasındaki müzakereler perşembe günü Cenevre’de yapılacak olup, bir anlaşmaya varmak amacıyla ilave bir adım atma yönünde olumlu bir niyet bulunmaktadır” ifadesini kullandı.

Görüşmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’daki yönetime karşı askeri bir saldırı başlatabileceğine dair artan endişelerin gölgesinde yürütülüyor.

Trump dün, Genelkurmay Başkanı’nın İran’a yönelik büyük çaplı bir operasyonun riskleri konusunda uyarıda bulunduğuna ilişkin haberleri yalanlayarak, Washington’un herhangi bir çatışmada Tahran’ı ‘kolaylıkla’ yenilgiye uğratabileceğini vurguladı.

fevfr
Tahran’daki ez-Zehra Üniversitesi önünde hükümet karşıtı bir yürüyüş için toplanan kız öğrencileri gösteren videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)

Amerikan medyasında yer alan haberlerde, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in, İran’a yönelik olası saldırıların çatışmanın uzaması da dahil olmak üzere çeşitli riskler barındırdığı konusunda uyarıda bulunduğu belirtilmişti. Ancak Trump, sahibi olduğu Truth Social platformundaki paylaşımında, Caine’in ‘İran’a karşı savaşa girilmesine karşı çıktığı’ yönündeki iddiaların ‘yüzde yüz yanlış’ olduğunu ifade etti.

Şarku’l Avsat’ın Axios internet sitesinden aktardığına göre, ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı Jared Kushner, başkanı şu aşamada İran’a yönelik saldırı düzenlememesi ve diplomatik çabalara alan tanıması yönünde teşvik ediyor.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan medyasını kasıtlı olarak ‘yanlış’ haberler yapmakla suçladı.

Trump, “Kararı veren benim. Bir anlaşmaya varmayı tercih ederim; ancak bir anlaşma yapamazsak, bu o ülke için çok kötü, halkı için ise son derece talihsiz bir gün olur” ifadelerini kullandı.

Trump, devam eden görüşmelerin ilk başkanlık döneminde 2018 yılında çekildiği nükleer anlaşmanın yerine geçecek bir düzenlemeyle sonuçlanmaması halinde, Tahran’a karşı ilave askerî adımlar atmakla da defalarca tehdit etmişti.

Washington yönetimi Ortadoğu’ya büyük bir askerî güç konuşlandırdı; bölgeye iki uçak gemisi, ondan fazla savaş gemisi ile çok sayıda savaş uçağı ve askerî teçhizat sevk edildi.


Tahran, diplomatik faaliyetler sürerken Washington'a saldırı konusunda uyardı

USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)
USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)
TT

Tahran, diplomatik faaliyetler sürerken Washington'a saldırı konusunda uyardı

USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)
USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)

İran, Cenevre'de üçüncü tur dolaylı müzakerelerin arifesinde, ABD'ye, ‘sınırlı’ olarak nitelendirilse bile herhangi bir saldırının bir saldırganlık eylemi olarak kabul edileceğini ve ‘kararlı ve katı’ bir yanıtla karşılanacağı uyarısında bulundu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, herhangi bir saldırganlığın etkilerinin ‘tek bir ülkeyle sınırlı kalmayacağını’ söyledi. Garibabadi, gerginliğin tırmanmasını önleme çağrısında bulunurken Tahran, ‘geçici anlaşmaya’ varıldığı haberlerini bir kez daha yalanladı ve herhangi bir anlaşma için yaptırımların kaldırılmasında ısrarcı olduğunu vurguladı.

Diplomatik kanallar aracılığıyla İran'ın olası bir yanıt vermesi bekleniyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin liderliğindeki müzakerelerle paralel olarak, Ali Laricani'nin Umman'ın arabuluculuğuyla Tahran'ın tutumunu iletmek üzere Maskat'a ziyaret edeceği bildiriliyor.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran'ı somut tavizler vermeye zorlamak için ‘hedefli bir saldırı’ yapmayı düşünürken, İran'ın buna uymaması halinde daha geniş çaplı bir saldırı seçeneğini de açık tutuyor. ABD’den gelen haberlere göre Trump, açık bir savaşı önlemek için nükleer ve balistik füze tesislerini hedef alan ‘uyarı’ niteliğinde bir saldırı tercih ediyor. Beyaz Saray çevreleri, özellikle seçimlerin yaklaşmasıyla birlikte, herhangi bir askeri harekatın iç siyasi ve ekonomik maliyetler bakımından dikkatlice hesaplanacağını vurguluyor.

Öte yandan Washington, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin Yunanistan'ın Girit adasına ulaşmasıyla bölgedeki askeri varlığını güçlendirdi.

Tel Aviv'de ise İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İsrail'in ‘karmaşık günler’ ile karşı karşıya olduğunu belirterek, İsrail’in saldırıya uğraması halinde ‘hayal edilemeyecek’ bir yanıt vereceklerini söyledi.


Hindistan'da içerisinde yeni kişinin bulunduğu ambulans uçak düştü

Hindistan polisi (EPA)
Hindistan polisi (EPA)
TT

Hindistan'da içerisinde yeni kişinin bulunduğu ambulans uçak düştü

Hindistan polisi (EPA)
Hindistan polisi (EPA)

Hindistan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (DGCA), pazartesi günü Hindistan'ın doğusunda içerisinde yedi kişinin bulunduğu ambulans uçağın düştüğünü açıkladı.

DGCA, Beechcraft C90 tipi ambulans uçağın, Hindistan'ın doğusundaki Jharkhand eyaletinin Kasaria bölgesinde düştüğünü belirtti. İki mürettebat üyesi de dahil olmak üzere yedi kişinin akıbeti henüz bilinmiyor.

Dün akşam sosyal medyada yayınlanan bir açıklamada, yetkililer, arama ve kurtarma ekiplerinin olay yerine ulaştığını ve Uçak Kazaları Araştırma Bürosu'ndan bir ekibin kaza yerine gönderildiğini kaydetti.

Redbird Airways'e ait özel uçak, dün akşam Jharkhand'ın eylaetinin yönetim şehri Ranchi'den, bir hasta ve sağlık ekibini taşıyan Yeni Delhi'ye doğru yola çıkmıştı.

Yetkililer, ‘uçağın kötü hava koşulları nedeniyle rota değişikliği talebinde bulunduğunu’ ve 23 dakika sonra hava trafik kontrolüyle iletişimi kaybettiğini belirtti.

Yerel basında, uçağın bir ormana düştüğü bildirildi.

Geçen ay, batıdaki Maharaştra eyaletinden bir hükümet yetkilisi ve dört kişi, kiraladıkları uçak Pune şehrine iniş yaparken düşerek hayatını kaybetmişti.