İran ve Ukrayna arasında düşen uçak dosyasını siyasallaştırmama anlaşması

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani, Ukraynalı mevkidaşı Aleksey Danilov ile “düşen Ukrayna uçağı dosyasını siyasallaştırmama” konusunda aynı fikirde olduklarını ifade etti.
Şarku'l Avsat'ın İran Öğrenciler Haber Ajansı ISNA'dan aktardığı habere göre Şemhani, Ukraynalı yetkiliye, “Kazanın teknik soruşturması sırasında diğer tarafların dayatmalarını ve yanlış anlaşılmalara neden olmalarını önleme ve iki ülkenin çabalarını sürdürme zarureti” konusunda Tahran'ın kararlı olduğunu bildirdi.
Aseman Havayolları’na ait uçakla Tahran’daki gözetleme kulesi arasındaki konuşmaya ait bir ses kaydı Ukrayna televizyonu tarafından yayınlanmıştı. Kaydın yayınlanması konusunda Tahran’ın Kiev’e yönelttiği sert eleştirilerden bir hafta sonra İran ve Ukrayna arasındaki ilk temas gerçekleşti. Ukrayna televizyonunun yayınladığı bu ses kaydı, İranlıların uçağın bir füze tarafından vurulduktan sonra düştüğü hakkında bilgilerinin olduğunu gösteriyor.
İran Havacılık Örgütü’nden bir yetkili, ülkesinin Ukrayna’ya kazaya yönelik daha fazla delil sunmayacağını ifade etti.
İran resmi haber ajansı’nın IRNA'nın aktardığına göre, Şemhani’nin dün yaptığı açıklamada, “Kazanın meydana geldiği tarihin başından bu yana İran’a giren ilk grubun Ukraynalı uzmanlar” olduğu belirtildi. Ayrıca, “Bu acı olay insani bir hata yüzünden meydana geldi ve kötü niyetli unsurların müdahalesiyle siyasi bir tartışmaya dönüşmesine izin vermemeliyiz” ifadelerine yer verdi.
Şemhani, daha fazla araştırma yapması için Ukraynalı mevkidaşını İran’a davet etti ve “siyasi olmayan bir atmosferde” sonuç alınmaya yönelik olarak iki taraf arasında işbirliği sözü verdi.
Feci olay, 57 tanesi Kanada vatandaşı olan 176 yolcunun ölümüne sebep olmuştu. İran, düşen uçağın kara kutularının İran dışına gönderilmesini reddediyor. Yakın zaman önce ABD ve Fransa kara kutuların bilgilerinin tahlil edilmesi için Tahran’a cihazlar gönderme teklifinde bulunmuşlardı.
Son bir adım geçtiğimiz Cuma günü Kanadalı iki avukat tarafından geldi. İran rejimi lideri Ali Hamaney, “Devrim Muhafızları” ve uçağın düşürülmesinden sorumlu birimin komutanı Emir Ali Hacızâde hakkında suç duyurusunda bulunan Kanadalı avukatlar, en az 1.5 milyar Kanada doları (1,1 milyar ABD doları) tazminat istediler.
Buna karşılık olarak Ukrayna Dışişleri Bakanı Vadim Pristayko, kara kutuları teslim etmesi için ülkesinin İran’a baskı yaptığını açıkladı. Bakan Pristayko Roma’daki Yabancı Basın Derneği’ne dün yaptığı açıklamalarda, “Kara kutu ve Tahran’la işbirliği meselesi başından beri çok problemli bir konu, verileri kurtarma konusundaki mesaja odaklanarak devam etmeye çalışıyoruz.” ifadelerine yer verdi.
Konuyla ilgili Bloomberg ajansına açıklamada bulunan Pristayko, “Şu anda kara kutuları geri getirme işleminin ne kadar zaman alacağı, soruşturmaların nasıl devam edeceği konusunu beş ülkeyle koordineli bir şekilde planlamamız gerekiyor” dedi.