Irak'ı kritik bir hafta bekliyor: Yeni kabine güvenoyu alabilecek mi?

Irak'ı kritik bir hafta bekliyor: Yeni kabine güvenoyu alabilecek mi?
TT

Irak'ı kritik bir hafta bekliyor: Yeni kabine güvenoyu alabilecek mi?

Irak'ı kritik bir hafta bekliyor: Yeni kabine güvenoyu alabilecek mi?

Irak siyaset arenasının bu hafta oldukça kritik geçmesi bekleniyor. Ülkede yeni hükümeti kurma görevi verilen Muhammed Tevfik Allavi’nin kabinede yer verdiği isimler merak edilirken, güven oylaması için parlamento oturumunun düzenlenmesi hususu halen belirsizliğini koruyor.
Allavi, kabineye seçtiği isimler hakkında bir taraftan göstericilere, diğer taraftan siyasi partilere karşı ketum davranıyor. Ülkeyi içinde bulunduğu krizden çıkarmak için geldiğini söyleyen Allavi’nin, şimdiye kadar siyasi partilerin hiçbirine karşı taviz vermediği görülüyor. Ancak gözlemciler, Şii partilerin özellikle Sairun ve Fetih koalisyonlarının perde arkasından destek verdiğine dair birtakım izlenimlere sahip olduğunu belirtiyor.
Gözlemciler, Allavi’nin bakan seçimi konusunda sorumluluk aldığı görüşünde. Şöyle ki; Allavi, Şii partilerin neredeyse tamamına yakının kabinesine destek vereceğinden emin. Geriye kalan Sünni ve Kürt bileşenlerin de sokağın baskıları üzerine onay vermek zorunda hissedecekleri ve böylece Allavi’nin artık bu iki bileşene çok büyük tavizler verme ihtiyacı hissetmeyeceği belirtiliyor.
Allavi’ye yakınlığıyla bilinen ve hükümeti kurma sürecinde aktif rol alan Beyarık El-Hayr Partisi’nin lideri Muhammed el-Halidi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Şii partilerin yüzde 90’ı onay verdi. Bu da 150 vekilin desteği anlamına geliyor. Sünni cephede ise yaklaşık 38 milletvekilinin onayını aldık. Aynı durum Kürtler için de geçerli. Farklı Kürt partilerden yaklaşık 15 milletvekili destek verecek. Bu da kabinenin güvenoyu alması için gereken parlamento çoğunluğunu sağlayacağı anlamına gelir” dedi.
Halidi, güvenoyu oylaması için bu hafta içinde parlamentoda bir oturum düzenlenmesi ihtimalinin olup olmadığı sorusuna, “Allavi, kabinesini oylamaya sunmak için bu hafta bir oturum düzenlenmesi talebinde bulundu. Ancak durum Parlamento Başkanlığı’na bağlı. Nitekim parlamento tatilde olduğu için milletvekillerin çoğunluğu şu an yurtdışında” diye cevap verdi.
Diğer taraftan Kürt ve Sünni cephe arasında son günlerde bir yakınlaşma söz konusu. Zira iki cephe de kabineden kendilerine ayrılan hissenin Allavi’nin iradesine terk edilmemesini istiyor. Kürt ve Sünniler, bakanlıklar için kendilerinin isim belirlemesini talep ederken, Allavi bu teklife karşı çıkıyor.
Diğer taraftan siyaset arenasında ‘bakanlık satışlarıyla’ ilgili tartışmalar hükümetin kurulma aşamasında yeniden gündeme geldi.
Iraklı siyasetçi İbrahim es-Sumeydi, daha önce televizyon kanalında yaptığı konuşmada, ismini açıklamadığı bazı siyasi partilerin Allavi’nin kabinesinde bir veya birden fazla bakanlığı satın almak için milyonlarca dolar teklif ettiklerini iddia etti. Savcılık iddia üzerine harekete geçerek, soruşturma başlattı. Irak Yüksek Yargı Meclisi de hükümetle ilgili yolsuzluk şüpheleri hakkında soruşturma açılmasına karar verdi.
Allavi’nin kuzeni ve Vataniyye Koalisyonu lideri İyad Allavi, ‘bakanlık pazarı’ konusunda şaşkınlığını dile getirdi.
Allavi, Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “Gelecek hükümetin görevi erken seçimleri hazırlama ve göstericilerin katillerini yargılamakla sınırlıdır. Makam pazarlıklarından bahsedilmesi, bunun arkasından salya akıtanların olması ve 5 aydır göstericilerin bastırılmasının ve taleplerinin görmezden gelinmesi şaşırtıcı” diye yazdı.
Şarku’l Avsat’a konuşan İrade Hareketi Milletvekili Hüseyin Arab ve Bedir Örgütü Milletvekili Siham el-Musevi, hükümet kabinesinin oylanması amacıyla düzenlenmesi beklenen parlamento oturumuyla ilgili karamsar olduklarını belirttiler.
Arab ve Musevi, ‘siyasi partiler arasındaki keskin bölünmeler sebebiyle’ kabinenin güvenoyu alabilmesine şüpheyle yaklaştıklarını söyledi. Arab, Sünni ve Kürt cephesinin planları sonucu kabinenin geçemeyeceği görüşünde olduğunu belirtirken, Musevi, söz konusu cephenin oturuma katılmayabileceğini söyledi.



Irak, Güney Kore ile hava savunma sistemi anlaşması imzaladı

Güney Kore'nin Cheongung-II hava savunma sistemi (Defence Blog)
Güney Kore'nin Cheongung-II hava savunma sistemi (Defence Blog)
TT

Irak, Güney Kore ile hava savunma sistemi anlaşması imzaladı

Güney Kore'nin Cheongung-II hava savunma sistemi (Defence Blog)
Güney Kore'nin Cheongung-II hava savunma sistemi (Defence Blog)

Irak, hava ve balistik füze savunma sistemi satın almak üzere Güney Koreli bir şirketle anlaşırken, Savunma Bakanlığı, görevden alınan meclis başkanı Muhammed el-Halbusi'nin yol açtığı siyasi tartışmalara rağmen Peşmerge güçlerine ABD yapımı silahlar verilmesi kararını savundu.

Güney Koreli LIG Nex1 şirketi dün (Cuma) yaptığı açıklamada, Irak'a Kore yapımı hava ve balistik füze savunma sistemi ihraç etmek üzere bir anlaşma imzalandığını duyurdu. Gelişmiş silah sistemleri üreticisi yaptığı açıklamada, Güney Kore'nin M-SAM2 hava savunma sistemi olarak da bilinen Cheongung-II sistemini ihraç etmek için Irak Savunma Bakanlığı ile 2,78 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladığını belirtti. Irak, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Suudi Arabistan'ın ardından Ortadoğu'da Güney Kore üretimi hava ve balistik füze savunma sistemini satın alan üçüncü ülke oldu. Güney Kore'nin füze savunma stratejisinin en önemli parçasını oluşturan sistem, öncelikle Kuzey Kore tehditlerine karşı koruma sağlamak amacıyla füze ve uçakları durdurmak üzere tasarlandı.

Füzeler ve M-SAM-2 entegre sistemi LIG Nex1 tarafından üretilmekte, Hanhwa Systems şirketi radarı sağlamakta ve Hanhwa Aerospace de füze rampaları ve araçlarını üretmektedir.

Cheongung-II, Rus füze sistemlerinde kullanılan 9M96 füzesinin teknolojisi temel alınarak geliştirilen orta menzilli bir karadan havaya savunma sistemidir.

Kürt Peşmerge güçleri Haziran 2023'te Erbil'de düzenlenen bir törende (AFP)Kürt Peşmerge güçleri Haziran 2023'te Erbil'de düzenlenen bir törende (AFP)

Peşmerge silahları

Irak Savunma Bakanlığı, ABD yapımı obüslerin Peşmerge güçlerine teslim edilmesini savundu.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, “Peşmerge güçlerine tahsis edilen 105 mm'lik obüslerle ilgili olarak medyada ve sosyal medyada dolaşan haberlere cevaben, silahların alımının Savunma Bakanı İrfan el-Hayali döneminde sözleşmeye bağlandığını ve Savunma Bakanı Cuma Anad döneminde değiştirildiğini açıklığa kavuşturmak isteriz” denildi.

Bakanlığın açıklamasına göre, meblağlar mevcut hükümetin kurulmasından önce ödendi ve silahlar 20 Kasım 2023 tarihinde Umm Kasr Limanı’na ulaştı.

Silahlar Umm Kasr Limanı’na varışlarının üzerinden bir yıl geçmesine rağmen Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Peşmerge Bakanlığı’na teslim edilmemiş. Ardından Genelkurmay Başkanı tarafından bir nota verildikten ve gerekli tüm tedbirler alındıktan sonra bu işlem gerçekleştirilmiş.

Savunma Bakanlığı, ‘Peşmerge güçlerinin Irak'a sadakatinden şüphe duyulmayan ulusal bir güç olduğunu ve daha önce bahsi geçen silahlar konusunun yedi yıldan fazla bir süre önce gerçekleştiğini, silahların ancak bu konuda tüm tedbirler alındıktan sonra teslim edildiğini’ vurguladı.

Söz konusu mesele, özellikle Tekaddum Partisi lideri Muhammed el-Halbusi'nin silahların Erbil'e teslim edilmesi anlaşmasına itiraz etmesinin ardından büyük bir siyasi tartışmaya yol açtı.

Halbusi geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, “Bu tür silahlar, yetenek ve kapasitelerine sürekli ihtiyaç duyduğumuz Irak ordusunun tekelinde olmalıdır” dedi.

Ancak Halbusi kısa bir süre önce açıklamalarını tersine çevirerek, ‘bölgedeki mevcut siyasi liderliğin varlığı göz önüne alındığında, Peşmerge güçlerine teslim edilen ABD silahlarını kullanmaktan korkmadığını’ belirtti. Halbusi bir televizyon kanalında yaptığı açıklamada, “IKBY liderleri mantıklı hareket ediyor ama gelecek korkuları var” ifadesini kullandı.

Şarku'l Avsat'ın edindiği bilgiye göre siyasi partiler, özellikle de Şii Koordinasyon Çerçevesi'ndeki güçler, Mustafa Kazımi'ninki de dahil olmak üzere önceki hükümetlerin silahları IKBY'ye teslim etmeyi reddettiğini belirterek, karara itiraz ettiler.

IKBY Peşmerge Bakanı Şoreş İsmail geçtiğimiz ağustos ayında, ABD Savunma Bakanlığı'nın Irak federal hükümetinin onayıyla Peşmerge güçlerine bir dizi ağır silah verdiğini açıkladı.