İstatistiklerle kadın verileri açıklandı

İstatistiklerle kadın verileri açıklandı
TT

İstatistiklerle kadın verileri açıklandı

İstatistiklerle kadın verileri açıklandı

Türkiye nüfusunun yüzde 49,8'ini kadınlar, yüzde 50,2'sini erkekler oluşturdu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2019 yılı istatistiklerle kadın verilerini açıkladı. Buna göre; Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre; 2019 yılında, kadın nüfus 41 milyon 433 bin 861 kişi, erkek nüfus 41 milyon 721 bin 136 kişi oldu. Diğer bir ifadeyle; toplam nüfusun yüzde 49,8'ini kadınlar, yüzde 50,2'sini ise erkekler oluşturdu. Kadınlar ile erkekler arasındaki bu oransal denge, kadınların daha uzun yaşaması nedeniyle, 60 ve daha yukarı yaş grubundan itibaren kadınların lehine değişti. Kadın nüfusun oranı, 60-74 yaş grubunda yüzde 52,2 iken 90 ve üzeri yaş grubunda yüzde 73,0 oldu.

Doğuşta beklenen yaşam süresi kadınlarda 81,0 yıl, erkeklerde 75,6 yıl oldu
Hayat tabloları, 2016-2018 sonuçlarına göre; doğuşta beklenen yaşam süresi, Türkiye geneli için toplamda 78,3 yıl, kadınlarda 81,0 yıl, erkeklerde 75,6 yıl oldu. Genel olarak kadınlar erkeklerden daha uzun süre yaşamakta olup doğuşta beklenen yaşam süresi farkı 5,4 yıl oldu.

Doğuşta sağlıklı yaşam süresi kadınlarda 56,8 yıl, erkeklerde 59,9 yıl oldu
Sağlıklı yaşam süresi, belirli bir yaştaki kişinin günlük hayattaki faaliyetlerini sınırlandıracak bir sağlık sorunu olmadan yaşaması beklenen yıl sayısı olarak tanımlanır. Hayat tabloları, 2016-2018 sonuçlarına göre; sıfır yaşında bulunan bir kişi için sağlıklı yaşam süresi, Türkiye'de toplamda 58,3 yıl, kadınlarda 56,8 yıl ve erkeklerde 59,9 yıl olarak hesaplandı. Buna göre, erkeklerin sağlıklı yaşam süresinin kadınlardan 3,1 yıl daha uzun olduğu görüldü.

En az bir eğitim düzeyini tamamlayan kadınların oranı yüzde 84,5 oldu
Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı sonuçlarına göre; 2008-2018 yılları arasında, 25 ve daha yukarı yaşta olan ve en az bir eğitim düzeyini tamamlayanların toplam nüfus içindeki oranının yıllar itibarıyla arttığı görüldü. En az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki bireylerin toplam nüfus içindeki oranı, 2008 yılında yüzde 81,1 iken 2018 yılında yüzde 90,1 oldu. En az bir eğitim düzeyini tamamlayanların oranı cinsiyete göre incelendiğinde; 2008 yılında, kadınlarda yüzde 72,6, erkeklerde yüzde 89,8 olan bu oran, 2018 yılında sırasıyla yüzde 84,5 ve yüzde 95,9 oldu.
En az üniversite mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranı ise 2008 yılında yüzde 9,8 iken 2018 yılında yüzde 19,9 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde; 2008 yılında 25 ve daha yukarı yaşta olup en az üniversite mezunu olan kadınların oranı yüzde 7,6, erkeklerin oranı yüzde 12,1 iken bu oran 2018 yılında kadınlarda yüzde 17,5, erkeklerde ise yüzde 22,4 oldu.

En yüksek kadın istihdam oranı TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) bölgesinde görüldü
Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre; 2018 yılında, Türkiye'de 15 ve daha yukarı yaştaki istihdam edilenlerin oranı yüzde 47,4 olup bu oran kadınlarda yüzde 29,4, erkeklerde ise yüzde 65,7 oldu. En yüksek istihdam oranı, 2018 yılında yüzde 55,3 ile TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) bölgesinde gerçekleşti. En düşük istihdam oranı ise yüzde 30,5 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde oldu. En yüksek kadın istihdam oranı, yüzde 40,4 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) bölgesinde iken en yüksek erkek istihdam oranı, yüzde 75,0 ile TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) bölgesinde gerçekleşti. En düşük istihdam oranı ise kadınlarda yüzde 11,9, erkeklerde yüzde 50,8 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde oldu.

Hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadın istihdam oranı yüzde 26,5 oldu
Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre; hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki bireylerin istihdam oranı, 2014 yılında yüzde 59,8 iken 2018 yılında yüzde 60,5 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde; 2018 yılında hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranının yüzde 26,5, erkeklerin istihdam oranının ise yüzde 90,4 olduğu görüldü.

Kadınların çalışma hayatında kalma süresi 6 yılda 2,3 yıl arttı
Çalışma hayatında kalma süresi, bir kişinin hayatı boyunca işgücü piyasasında aktif olması beklenen yıl sayısı olarak tanımlanır. Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre; çalışma hayatında kalma süresi, 2013 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki kadınlarda 16,7 yıl, erkeklerde 37,7 yıl iken 2018 yılında çalışma hayatında kalma süresi kadınlarda 19,0 yıl, erkeklerde 39,3 yıl oldu.

Erkeklerin yıllık ortalama brüt kazancı daha fazla oldu
Kazanç Yapısı Araştırması, 2018 sonuçlarına göre; 2018 yılında yıllık ortalama brüt kazanç 49 bin 001 TL oldu. Bu değer, kadınlar için 46 bin 208 TL, erkekler için 50 bin 297 TL olarak tahmin edildi.

Kadınların en yüksek kazanç elde ettiği sektör, finans ve sigorta faaliyetleri oldu
Ücretli çalışanların brüt kazançları, ekonomik faaliyet kolu ayrımında incelendiğinde; en yüksek aylık ortalama brüt ücretin 7 bin 492 TL ile "bilgi ve iletişim" ekonomik faaliyet kolunda olduğu görüldü. Bu sektörü, 6 bin 559 TL ile "finans ve sigorta faaliyetleri" sektörü izledi. En düşük aylık ortalama brüt kazanç ise 2 bin 872 TL ile "konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri" sektöründe elde edildi. Bunu 2 bin 999 TL aylık ortalama brüt kazanç ile "idari ve destek hizmet faaliyetleri" sektörü izledi.

Ekonomik faaliyet koluna göre elde edilen brüt kazanç cinsiyet ayırımında incelendiğinde; en yüksek aylık ortalama brüt ücretini, kadınların 6 bin 428 TL ile "finans ve sigorta faaliyetleri" sektöründen, erkeklerin 7 bin 974 TL ile "bilgi ve iletişim" sektöründen elde ettiği görülürken en düşük aylık ortalama brüt ücretini, kadınların 2 bin 663 TL ile erkeklerin ise 2 bin 974 TL ile "konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri" sektöründen elde ettiği görüldü.

Kadınlar tüm eğitim düzeylerinde erkeklerden daha düşük ücret aldı
Cinsiyete dayalı ücret farkı, erkek ve kadın arasındaki ücret farkının erkek ücreti içindeki yüzdesi olarak tanımlanır. Bu gösterge, yıllık ortalama düzenli brüt ücret kullanılarak hesaplandı. Kazanç Yapısı Araştırması, 2018 sonuçlarına göre; cinsiyete dayalı ücret farkı toplamda ve tüm eğitim düzeylerinde erkek ücretinin lehine gerçekleşti. Cinsiyete dayalı ücret farkı toplamda yüzde 7,7 oldu. Bu fark, en fazla yüzde 28,8 ile meslek lisesi mezunu erkekler ve kadınlar arasında görülürken en az fark yüzde 14,3 ile lise mezunu erkekler ve kadınlar arasında oldu.

Çalışan kadınların yüzde 61,0'ı, erkeklerin ise yüzde 57,3'ü zaman baskısı olmadan çalıştı
Yeterli olmadığı düşünülen zaman aralığında görevi bitirmek zorunda olmak zaman baskısı altında çalışmayı ifade etmektedir. İş Organizasyonu ve Çalışma Zamanı Düzenlemeleri Araştırması, 2019 sonuçlarına göre; istihdamda olanların yüzde 41,5'i zaman baskısı altında çalıştığını belirtirken yüzde 58,5'i zaman baskısı olmadan çalıştığını ifade etti. Zaman baskısı altında çalıştığını belirten kadınların oranı yüzde 39,0 iken bu oran erkeklerde yüzde 42,7 oldu.

Kadınların ev ile iş arası ortalama ulaşım sürelerinin erkeklere göre daha az olduğu görüldü
İş Organizasyonu ve Çalışma Zamanı Düzenlemeleri Araştırması, 2019 sonuçlarına göre; çalışanların yüzde 30,3'ü ev ile iş arası ortalama ulaşım süresinin 15 dakikanın altında olduğunu belirtirken yüzde 30,3'ü 15-29 dakika arasında, yüzde 26,6'sı 30-59 dakika, yüzde 6,2'si ise 60-89 dakika arasında işyerine ulaştığını belirtti. Ev ile iş arasındaki ulaşım süresini 90 dakika ve üstü olarak belirtenlerin oranı ise yüzde 1,3 olarak gerçekleşti. Çalışanların yüzde 5,4'ü işlerini kendi evinden yürüttüğünü belirtti.
Kadın çalışanların yüzde 32,0'ı, erkek çalışanların ise yüzde 29,5'i ev ile iş arası ortalama ulaşım süresinin 15 dakikanın altında olduğunu belirtirken işlerini kendi evinden yürüttüğünü belirten kadınların oranı yüzde 11,4, erkeklerin oranı yüzde 2,5 oldu. Kadınların ev ile iş arası ortalama ulaşım sürelerinin erkeklere göre daha az olduğu ve daha fazla kendi evinden işlerini yürüttükleri görüldü.

Çalışan kadınların yüzde 68,6'sı işe geliş gidiş için harcanan zamandan memnun oldu
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre; 2019 yılında çalışanların yüzde 69,0'ı işe geliş gidiş için harcanan zamandan memnun olduğunu belirtirken kadın çalışanlarda bu oran yüzde 68,6, erkek çalışanlarda ise yüzde 69,1 olarak gözlendi.

Kadın milletvekili oranı yüzde 17,3 oldu
Türkiye Büyük Millet Meclisi verilerine göre; 2019 yılında 589 milletvekili içerisinde kadın milletvekili sayısının 102, erkek milletvekili sayısının ise 487 olduğu görüldü. Meclise giren kadın milletvekili oranı, 2007 yılında yüzde 9,1 iken bu oran 2019 yılında yüzde 17,3 oldu.

Ortalama ilk evlenme yaşı kadınlarda 25,0, erkeklerde 27,9 oldu
Evlenme istatistiklerine göre; resmi olarak ilk evliliğini 2019 yılında yapmış olan kadınların ortalama evlenme yaşı 25,0 iken erkeklerin 27,9 oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en yüksek olduğu il, kadınlarda 28,4 yaş, erkeklerde 31,1 yaş ile Tunceli oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en düşük olduğu iller ise kadınlarda 21,9 yaş ile Ağrı, erkeklerde 26,0 yaş ile Şanlıurfa oldu.

Kadınların yüzde 14,3'ünün eğitim seviyelerinin eşlerinden daha yüksek olduğu görüldü
ADNKS sonuçlarına göre; resmi evliliklerde eşler arasındaki eğitim farkı incelendiğinde, 2018 yılında kadınların yüzde 41,2'sinin kendilerinden daha yüksek eğitimli erkeklerle evli olduğu, eşlerinden daha yüksek eğitimli olan kadınların oranının ise yüzde 14,3 olduğu görüldü. Eğitim seviyeleri aynı olan eşlerin oranı yüzde 43,1, eğitim seviyeleri farkı bilinmeyen eşlerin oranı ise yüzde 1,5 oldu.

Kaba boşanma hızı binde 1,88 oldu
Boşanma istatistiklerine göre; 2019 yılında kaba boşanma hızı binde 1,88 oldu. İllere göre incelendiğinde; kaba boşanma hızının en yüksek olduğu il, binde 2,95 ile İzmir oldu. Bu ili binde 2,88 ile Antalya, binde 2,71 ile Muğla izledi. Kaba boşanma hızının en düşük olduğu il ise binde 0,25 ile Hakkari oldu. Bu ili binde 0,33 ile Siirt ve Muş izledi.

Cep telefonu kullanan kadınların oranı yüzde 90,2 oldu
Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre; 2019 yılı Ocak-Mart aylarını kapsayan üç aylık dönemde, 16-74 yaş grubundaki bireylerin cep telefonu kullanım oranı yüzde 93,5 oldu. Bu oran, kadınlarda yüzde 90,2, erkeklerde ise yüzde 96,9 olarak gerçekleşti.

Kadınlar en fazla dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle yaşamını yitirdi
Ölüm nedeni istatistikleri sonuçlarına göre; 2018 yılında Türkiye genelinde ölüm nedenleri incelendiğinde ilk sırada yüzde 38,4 ile dolaşım sistemi hastalıkları yer alırken, ikinci sırada yüzde 19,7 ile iyi ve kötü huylu tümörler, üçüncü sırada ise yüzde 12,5 ile solunum sistemi hastalıkları yer aldı. Cinsiyete göre ölüm nedeni istatistikleri incelendiğinde; sıralamada kadın erkek arasında önemli bir fark gözlenmezken, dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle yaşamını yitiren kadınların erkeklerden daha fazla olduğu görüldü. Buna göre; ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer alan dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle hayatını kaybeden kadınların oranı yüzde 42,2 iken erkeklerin oranı yüzde 35,3 oldu.

Kadınlar erkeklerden daha mutlu oldu
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre; 2019 yılında mutlu olduğunu beyan eden bireylerin oranı yüzde 52,4 oldu. Kadınlarda mutluluk oranı yüzde 57,0 iken erkeklerde bu oran yüzde 47,6 oldu. Evli bireylerin yüzde 55,6'sının, evli olmayan bireylerin ise yüzde 45,1'inin mutlu olduğu görüldü. Evli kadınların yüzde 60,2'si, evli erkeklerin yüzde 50,6'sı mutlu olduklarını beyan ederken evli olmayan kadınların ise yüzde 49,1'i, evli olmayan erkeklerin yüzde 41,3'ü mutlu olduğunu ifade etti.

 


Quentin Tarantino, Brad Pitt'e "Senin kariyerini bitiririm" diye çıkışmış

Brad Pitt ve Quentin Tarantino, 2019'daki Cannes Film Festivali'ne birlikte katılmıştı (Vianney Le Caer/Invision/AP)
Brad Pitt ve Quentin Tarantino, 2019'daki Cannes Film Festivali'ne birlikte katılmıştı (Vianney Le Caer/Invision/AP)
TT

Quentin Tarantino, Brad Pitt'e "Senin kariyerini bitiririm" diye çıkışmış

Brad Pitt ve Quentin Tarantino, 2019'daki Cannes Film Festivali'ne birlikte katılmıştı (Vianney Le Caer/Invision/AP)
Brad Pitt ve Quentin Tarantino, 2019'daki Cannes Film Festivali'ne birlikte katılmıştı (Vianney Le Caer/Invision/AP)

Çekimlerinin üzerinden 8 yıl geçse de Bir Zamanlar... Hollywood'da (Once Upon a Time... in Hollywood) gündem olmayı sürdürüyor. 

Filmin oyuncularından Bruce Dern, Quentin Tarantino ve Brad Pitt'le yaşadığı anıyı, kendisini konu alan Dernsie belgeselinin prömiyeri için gittiği Cannes Film Festivali'nde gazetecilere açıkladı.

Doğaçlama yeteneğiyle bilinen tecrübeli aktör, Bir Zamanlar... Hollywood'da setinde de bu kabiliyetini kullandığını aktardı. Görme engelli George Spahn'ı canlandıran oyuncu çekimler sırasında yaşadığı ilginç olayı şöyle aktardı:

Bir Zamanlar... Hollywood'da'da Brad Pitt beni uyandırıyor. Yataktayım, uyanıyorum, biraz sersemim falan. 'Ne olduğunu pek anlamıyorum' dedim. Ona doğru baktım. Kameranın durmasını istedi. Quentin'in yüzündeki ifade… Bir deli ciddiyetine sahipti. 'Brad sen ne yaptın?' dedi. O da 'Kamerayı durdurdum' diye yanıtladı. Bunun üzerine 'Bir daha asla kamerayı durdurayım deme, aksi takdirde kariyerini bitiririm. Bu benim alanım. Eylemi sonlandırma' dedi.

Sonrasında sahnenin tamamlandığını anlatan 89 yaşındaki aktör, "Brad yalnızca 'Söylediği şey senaryoda yoktu' diyebildi" ifadesiyle anısını bitirdi.

Tarantino'nun yazıp yönettiği ve başrollerinde Leonardo DiCaprio, Brad Pitt ve Margot Robbie'nin yer aldığı Bir Zamanlar… Hollywood'da, 2020 Oscar Ödülleri’nde 10 dalda aday gösterilmişti.

Film En İyi Yardımcı Aktör dalında Pitt'e, En İyi Yapım Tasarımı dalındaysa Barbara Ling ve Nancy Haigh'e Akademi Ödülü kazandırmıştı. 

Devam projesi The Adventures of Cliff Booth'u yönetmekten vazgeçip son filmi olması beklenen The Movie Critic'i rafa kaldıran Quentin Tarantino, rotasını tiyatroya kırdı. 

62 yaşındaki sinemacı, kaleme aldığı oyunla yönetmen koltuğuna geri dönmeye hazırlanıyor.

Öte yandan senaryosunu Tarantino'nun yazdığı, yönetmen koltuğundaysa David Fincher'ın oturduğu Brad Pitt'li The Adventures of Cliff Booth, bu yılın sonlarında Netflix kütüphanesindeki yerini alacak.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Variety


Oscarlı yıldız: Gerçekten kötüyüm deyip başrolü bırakmak istedim

Hathaway, Sefiller'deki (Les Misérables) performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar kazanmıştı (A24)
Hathaway, Sefiller'deki (Les Misérables) performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar kazanmıştı (A24)
TT

Oscarlı yıldız: Gerçekten kötüyüm deyip başrolü bırakmak istedim

Hathaway, Sefiller'deki (Les Misérables) performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar kazanmıştı (A24)
Hathaway, Sefiller'deki (Les Misérables) performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar kazanmıştı (A24)

Son günlerde Şeytan Marka Giyer 2'deki (The Devil Wears Prada 2) rolüyle de konuşulan Anne Hathaway, 17 Nisan'da vizyona giren Mother Mary'nin çekimleri sırasında çok zorlandığını açıkladı.

43 yaşındaki aktris; Jack Antonoff, Charli XCX ve FKA twigs'in film için bestelediği şarkıları söyleyip onlarla birlikte dans ettiği görüntüleri izleyince "Gerçekten kötü… Gelip bunu seyretmelerini insanlardan isteyebilir miyim, bilmiyorum" diye düşündüğünü anlattı. 

Oscarlı yıldız, eşi Adam Shulman'a projeden ayrılmak istediğini söylediğini Elle'e verdiği röportajda bildirdi. 

Sonrasında "Kovulursam değil, ayrılırsam utanacak bir durum oluşur" düşüncesine vardığını sözlerine ekledi.

Film için aylarca dans dersi alan aktris, çekimler bittikten sonra bir yıl boyunca sesini de geliştirmiş. 

Post prodüksiyon aşamasında Antonoff'la birlikte stüdyoya döndüğünü belirten Amerikalı, "Başını sallayıp 'Çalışmışsın' dedi" ifadesini kullandı.

Tüm bu çabaya rağmen film, küresel gişe hasılatında 3 milyon dolar barajını bile geçemedi.

Yeşil Şövalye (The Green Knight) ve Bir Hayalet Hikayesi'yle (A Ghost Story) tanınan David Lowery'nin yazıp yönettiği Mother Mary, turnesini varoluşsal bir kriz nedeniyle yarıda bırakan pop yıldızı Mary'nin hikayesini anlatıyor.

Hathaway'in canlandırdığı Mary, yıllar önce imajını şekillendiren eski arkadaşı ve moda tasarımcısı Sam'le (Michaela Coel) yeniden bir araya geliyor.

Kadroda ayrıca Hunter Schafer, Atheena Frizzell, Kaia Gerber, Jessica Brown Findlay, Alba Baptista ve Sian Clifford gibi isimler var.

Temmuzda yayımlanan Vogue röportajında Anne Hathaway, canlandırdığı karakterle ilgili şunları söylemişti:

Senaryoyu okur okumaz fark ettiğim şey, Mary'nin 'oynanacak' bir karakter olmadığıydı. Eğer rolü alırsam, David'in şekillendirebileceği bir malzeme haline gelmem gerekecekti... Acemi olmayı kabul etmeliydim. Bunun beraberinde getirdiği tevazu, her gün sete gelip kötü olacağını bilmek ve bunun normal olduğuna inanmak. 'Kötü' değilsin; sadece acemisin ve öğreniyorsun. Bu zihniyete ulaşmak için bazı şeyleri geride bırakmam gerekti. Dönüştürücü süreçlerin zorluğu gibi, bu da zordu ama bir o kadar da değerliydi.

Independent Türkçe, Deadline, TheWrap


Gözden kaçan ama kahkahası bol 6 komedi dizisi

Lovesick, hayatının aşkını ararken cinsel yolla bulaşan klamidya hastalığına yakalandığını öğrenen Dylan'la (ortada) en yakın arkadaşları Evie (solda) ve Luke'un (sağda) hikayesini anlatıyor (Netflix)
Lovesick, hayatının aşkını ararken cinsel yolla bulaşan klamidya hastalığına yakalandığını öğrenen Dylan'la (ortada) en yakın arkadaşları Evie (solda) ve Luke'un (sağda) hikayesini anlatıyor (Netflix)
TT

Gözden kaçan ama kahkahası bol 6 komedi dizisi

Lovesick, hayatının aşkını ararken cinsel yolla bulaşan klamidya hastalığına yakalandığını öğrenen Dylan'la (ortada) en yakın arkadaşları Evie (solda) ve Luke'un (sağda) hikayesini anlatıyor (Netflix)
Lovesick, hayatının aşkını ararken cinsel yolla bulaşan klamidya hastalığına yakalandığını öğrenen Dylan'la (ortada) en yakın arkadaşları Evie (solda) ve Luke'un (sağda) hikayesini anlatıyor (Netflix)

Ekran karşısında şöyle içten bir kahkaha atıp günün yorgunluğunu üzerimizden atmayı hepimiz hak ediyoruz. Ancak popüler kültürün bitmek bilmeyen "en iyiler" listeleri bazen gerçek keşiflerin önünü kapatabiliyor. Ana akımın ışıltılı dünyasında kendine yer bulamasa da zekasıyla parlayan, kıymetini bilenlerin gönlünde taht kuran diziler aslında hemen yanı başımızda keşfedilmeyi bekliyor. Çok fazla konuşulmasa da seyircisiyle özel bir bağ kuran bu diziler, çoğu zaman en unutulmaz izleme deneyimini sunuyor. Nitekim iyi komedi sadece güldürmekle ilgili değil, bazen insanın sıkışmışlığını, yalnızlığını ve yönsüzlüğünü en dürüst haliyle gösterebilmekle de ilgili.

Spaced'in kendine has absürtlüğü, Crashing'in anlattığı kaotik Londra hayatı, Black Books'un huysuzluğu başlı başına bir mizah biçimine dönüştürmesi, My Name Is Earl'ün karma düzeltme telaşı, klişelere düşmekten sıyrılan Mo'nun göçmenlik bürokrasisiyle dokunaklı dansı ve Lovesick'in modern ilişkilere dair o naif gerçekçiliği... Bahsettiğimiz bu diziler, listemizin gizli kalmış yıldızları. 

Klişelere sıkışmış sitcom dünyasından uzaklaşıp, hafızalara kazınabilecek bu özel dizileri gün yüzüne çıkarıyoruz. Eğer "Bu diziyi neden daha önce izlemedim?" diyeceğiniz bir keşif yolculuğuna hazırsanız, arkanıza yaslanın ve listemize göz atın. Belki de yeni favoriniz tam da burada saklıdır.

Spaced (1999–2001)

Edgar Wright imzasını daha ilk dakikalarından hissettiren Spaced, sıradan bir ev arkadaşlığı hikayesini enerjisi hiç düşmeyen yaratıcı bir komediye dönüştürüyor. Simon Pegg ve Jessica Hynes'in canlandırdığı Tim ve Daisy, sevgili gibi davranarak aynı eve taşınan, 20'lerindeki işsiz güçsüz iki karakter olsa da dizi asıl enerjisini onların etrafında kurulan kaotik dünyadan alıyor. Video oyunlarından paintball savaşlarına, absürt hayal sekanslarından gündelik hayatın küçük krizlerine kadar her bölümde temposu sürekli değişen çılgın bir ritim hissediliyor. 

sdvdsv
İki BAFTA adaylığı bulunan Spaced'deki bazı temalar ve zombi sahneleri, daha sonra Zombilerin Şafağı'na ilham verdi (Channel 4)

Cornetto Üçlemesi'ne giden yolu açan ve Nick Frost gibi isimleri öne çıkaran bu İngiliz klasiği, Wright'ın hızlı kurgusu ve görsel mizah anlayışıyla klasik sitcom formülünden sıyrılıp neredeyse deneysel bir komediye dönüşüyor. Buna rağmen karakterler hiçbir zaman seyirciden kopmuyor. "Neden olmasın?" duygusuyla hareket ederek sıradışı kamera açılarını zekice yazılmış diyaloglarla harmanlarken, izleyicide derin bir bağ ve sempati uyandırmayı da başarıyor. Özellikle Frost ve Michael Smiley gibi yan karakterlerin kattığı enerji, dizinin en önemli unsurlarından biri. 

Bugün hâlâ yeterince keşfedilmemiş olsa da Spaced, modern İngiliz komedisinin en yaratıcı ve etkili işlerinden biri olarak anılmayı rahatlıkla hak ediyor.

IMDb: 8,5
Nereden izlenir: Türkiye'deki abonelik tabanlı yayın platformlarında yer almıyor

Black Books (2000–2004)

Hak ettiği değeri göremeyen komedi dizileri listemize, insansevmezlikle sıcaklığı aynı potada eriten, tam da battaniye altına girip çayınızı yudumlarken izlemelik Black Books'la devam ediyoruz. 

Kitaplarla dolu dağınık bir dükkanın içinde geçen Black Books, ilk bakışta küçük ölçekli bir sitcom gibi görünse de Britanya komedisinin en kendine özgü işlerinden biri. 

Zombilerin Şafağı'ndan (Shaun of the Dead) da hatırlayacağınız Dylan Moran'ın canlandırdığı kitabevi sahibi Bernard Black, insanlardan nefret ediyormuş gibi davranan ama bütün huysuzluğunun altında garip bir samimiyet taşıyan unutulmaz bir karakter. 

egrth
İki BAFTA ödüllü Dylan Moran (en sağda), canlandırdığı huysuz Bernard karakterini yaratırken Dublin'de karşılaştığı gerçek bir sahaftan ilham almış (Channel 4)

Bernard huysuzluğu, bitmek bilmeyen alaycılığı ve zekice iğnelemeleriyle televizyon tarihinin en nevi şahsına münhasır komedi karakterlerinden biri. Onun bu amansız karamsarlığı, yanı başındaki dükkanı işleten sabırlı dostu Fran ve işe yeni giren iyimser yardımcısı Manny'nin eğlenceli dinamikleriyle harika bir durum komedisi dengesine kavuşuyor.

Londra'nın sıradan gündelik hayatını fon olarak kullanırken bir anda absürtleşebilen hikayeleri sayesinde Black Books, klasik sitcom düzenini sürekli bozan bir ritim yakalıyor. Martin Freeman ve Olivia Colman gibi isimlerin konuk oyunculukları da dizinin Britanya komedi dünyasıyla kurduğu güçlü bağı hissettiriyor. 

Eğer hem içinizi ısıtacak hem de kara mizahıyla sizi güldürecek saklı bir hazine arıyorsanız, bu darmadağınık kitabevinin kapısını kesinlikle aralamalısınız zira Black Books hâlâ keşfedilmeyi bekliyor. 

IMDb: 8,4
Nereden izlenir: Türkiye'deki abonelik tabanlı yayın platformlarında yer almıyor

Lovesick (2014–2018)

İlk bakışta yalnızca sıradışı fikriyle dikkat çeken Lovesick, aslında modern ilişkileri şaşırtıcı derecede samimi ve gerçekçi anlatan en özel romantik komedilerden biri. 

Dizi, klamidya teşhisi alan müzmin romantik Dylan'ın durumu eski partnerlerine haber vermek zorunda kalmasını merkezine alırken, her bölümde eski ilişkilerin nasıl başlayıp nasıl sona erdiğini geri dönüşlerle anlatıyor. Bu yapı izleyicide hem eğlenceli hem nostaljik yer yer de buruk bir tat bırakıyor. Bu yapı sayesinde Lovesick, sadece romantik bir hikaye değil; aynı zamanda 20'li yaşların kafa karışıklığını, bağlanma korkusunu ve yalnızlık hissini çok doğal biçimde yakalıyor. 

dsergrt
Johnny Flynn (solda), Antonia Thomas (sağda) ve Daniel Ings'i (ortada) başrollerde buluşturan Lovesick, 2014'te Channel 4'da ilk yayımlandığında Scrotal Recall adıyla çıkış yapmıştı (Channel 4 / Netflix)

Johnny Flynn'in sakin ama kırılgan performansı, Antonia Thomas ve Daniel Ings'in enerjisiyle birleşince karakterler kısa sürede yakın arkadaşlarınız gibi gelmeye başlıyor. 

Mizahı çoğu zaman ince ve gündelik detaylardan beslenen dizi, romantik komedilerde sık görülen yapay dramatik tuzaklara düşmeden duygusal olmayı başarıyor. Lovesick son yılların en zarif, en içten ve hak ettiği değeri görememiş komedilerinden biri.

IMDb: 8
Nereden izlenir: Netflix

Mo (2022–2025)

Sizi Netflix'in nasıl konumlandıracağını tam olarak çözemediği ancak türler arasında rahatça dolaşan saklı cevher Mo'yla tanıştırmak isteriz. Filistinli komedyen Mo Amer ve Ramy'nin yaratıcısı Ramy Youssef'un imzasını taşıyan dizi, Houston'da bir mülteci ailesinin Amerika'daki sıkışmışlık hissini anlatıyor. Mo, göçmenlik hikayelerini klişelere sığınmadan anlatabilen nadir dizilerden biri ve bunu yaparken mizah duygusunu hiç yitirmiyor.

xsdvfgrth
44 yaşındaki komedyen Mo Amer, 2009'da nihayet ABD vatandaşlığı almadan önce, Teksas'ta mülteci olarak 20 yıl boyunca yasal bir belirsizlik içinde yaşadı (Netflix)

Göçmenlik bürokrasisi, ailevi sorumluluklar ve travmalar arasında mekik dokuyan yapım, "Amerikalılık" fikrini köksüzlük, yerel sokak mizahı ve politik eleştirilerle harmanlayan tam bir çelişkiler komedisi. Diziyi benzerlerinden ayıran en büyük özellik, bir yandan gerçekçi bir göçmenlik hikayesini anlatırken diğer yandan sürreal dokunuşlarla hikayeyi neredeyse mitolojik bir boyuta taşıyabilmesi. Mo Amer'in hem zeki hem de karizmatik performansı, izleyiciyi sistemin kırık dökük parçaları arasında hayatta kalmaya çalışan bu adamın dünyasına anında ortak etmeyi başarıyor. 

Derdini anlatırken vaaz vermeyen, temposu yüksek ve derinliğiyle sizi yakalayan bir komedi arıyorsanız, Mo'nun Houston sokaklarındaki hayatta kalma çabasına mutlaka göz atmalısınız.

IMDb: 7,9
Nereden izlenir: Netflix

My Name Is Earl (2005–2009)

Karma fikrini merkezine alan My Name Is Earl, ilk bakışta absürt ve fazlasıyla "küçük ölçekli" görünen hikayesini zamanla televizyonun en sıcak ve samimi komedilerinden birine dönüştürdü. 

Dizi, küçük çaplı bir suçlunun piyangoyu kazandığı gün geçirdiği kazanın ardından hayatını tamamen değiştirme kararı almasıyla başlıyor. 

Jason Lee'nin Earl Hickey rolündeki ikonik performansına Jaime Pressly, Ethan Suplee ve Eddie Steeples gibi güçlü bir yardımcı oyuncu kadrosunun eşlik etmesi, dizinin o kendine has neşeli ve samimi havasını perçinliyor. Earl, hayatı boyunca kırdığı insanlardan tek tek özür dilemeye çalışırken dizi de her bölümde hem eğlenceli hem şaşırtıcı derecede duygusal bir hikaye anlatıyor. 

sdgth
Earl'ü canlandıran 56 yaşındaki Jason Lee (solda), Şöhrete Bir Adım (Almost Famous) ve Vanilla Sky gibi filmlerdeki rolleriyle de tanınıyor (NBC)

"Redneck" mizahına yaslanmasına rağmen karakterleri hiçbir zaman küçümsememesi, dizinin bugün hâlâ sevgiyle hatırlanmasının en büyük nedenlerinden biri. Komedi unsurunu ahlaki derslerle şaşırtıcı bir dengeyle birleştiren dizi, zaman zaman saçma sapan ama her daim pozitif mesajlar veren bölümleriyle izleyiciye bambaşka bir dünyanın kapısını aralıyor. 

Yaratıcı geri dönüş sahneleri ve her karakterin derinliğiyle televizyon tarihinin en iyi niyetli kara mizah örneklerinden biri olmasına rağmen ne yazık ki ekranlara apar topar veda etmesi dizinin en büyük talihsizliği olmuştu. 

Cevapsız kalan hikayesi can sıksa da My Name Is Earl, hak ettiği değeri görememiş en içten, yaratıcı ve içimizi ısıtan komedilerden biri olarak hafızamızda.

IMDb: 7,8
Nereden izlenir: Disney+ 

Crashing (2016)

Yolumuza Phoebe Waller-Bridge'in efsanevi Fleabag öncesinde kaleme alıp başrolünde yer aldığı gizli cevheri Crashing'le devam ediyoruz. Yalnızca 6 bölümden oluşan bu mini dizi, Londra'nın fahiş kiralarından kaçmak için terk edilmiş eski bir hastanede birlikte yaşayan genç yetişkinlerin kaotik hayatlarına, karmaşık ilişkilerine ve yönsüzlük hissine odaklanıyor.

Waller-Bridge'in canlandırdığı eksantrik Lulu karakterinin gelişiyle dengeleri bozulan bu toplulukta, günümüz yıldızlarından Jonathan Bailey ve Damien Molony gibi isimlerin canlandırdığı, kusurlarla dolu ama aralarındaki kimya su götürmez olan bir arkadaş grubu bizi karşılıyor. 

sdergt
Whitechapel'daki eski Royal London Hastanesi'nde çekilen Crashing'in senaryosu, Phoebe Waller-Bridge'in kaleme aldığı iki ayrı kısa oyundan türedi (Channel 4 / Netflix)

Fleabag kadar deneysel ya da karanlık olmasa da Crashing, yetişkinliğe geçiş sürecindeki kaybolmuşluk hissini sıcak, komik ve samimi bir dille anlatan, göz ardı edilmiş komedilerden biri.

Karakterlerin büyük yüzleşmelerin eşiğine gelip söylenmemiş kelimelerin ardına saklandığı anlar, yetişkinliğin getirdiği kaybolmuşluk ve kimlik arayışı hissiyle nefis bir şekilde birleşiyor. 

Çabucak biten, temposu yüksek ve modern ilişkilerin karmaşasını samimi bir dille anlatan bir komedi arıyorsanız, Waller-Bridge'in ukulele eşliğinde söylediği uydurma şarkılara hazırlıklı olun ve bu hastanenin kapısını mutlaka aralayın.

IMDb: 7,6
Nereden izlenir: Netflix