Cezayir’de ‘izinsiz gösterilere’ tartışması yeniden alevlendi

Cezayirli kadınlar, 8 Mart’ta başkentte Dünya Kadınlar Günü münasebetiyle haklarının güçlendirilmesini istedi (EPA)
Cezayirli kadınlar, 8 Mart’ta başkentte Dünya Kadınlar Günü münasebetiyle haklarının güçlendirilmesini istedi (EPA)
TT

Cezayir’de ‘izinsiz gösterilere’ tartışması yeniden alevlendi

Cezayirli kadınlar, 8 Mart’ta başkentte Dünya Kadınlar Günü münasebetiyle haklarının güçlendirilmesini istedi (EPA)
Cezayirli kadınlar, 8 Mart’ta başkentte Dünya Kadınlar Günü münasebetiyle haklarının güçlendirilmesini istedi (EPA)

Ceayir Sidi Muhammed Ceza Mahkemesi geçtiğimiz Cumartesi (7 Mart) düzenlenen gösterilerde gözaltına alınan protestocuların serbest bırakılmasına hükmederken Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) muhabiri Halid Dararni ve siyasi aktivist Semir Belarbi'nin tutuklu yargılanmasına karar verdi.
Kararla birlikte Cezayir’de izinsiz gösterilere ilişkin tartışmalar da tekrar alevlendi.
Gazeteciler de savcılığın ‘izinsiz gösterilere teşvik etmek’ suçlamasına yanıt olarak Sidi Muhammed Mahkemesi önünde toplandı. Gazetecilerayrıca, ellerinde Dararni ve bazı aktivistlerin fotoğraflarını taşıyarak, “Basın, bir suç değildir”, “Halid Dararni’yi serbest bırakın”, “Özgür ve bağımsız adalet” ve “Polisiye değil sivil devlet” yazılı dövizler taşıdı. Gazeteci Dararni, geçen cumartesi günü güvenlik güçleri tarafından tutuklanıp başkent Cezayir’in doğusundaki bir karakola götürülmeden önce eylemcilerin fotoğraflarını çekiyordu. Dararni, aralarında bir ay önce ‘ordunun moralini zayıflattığı’ gerekçesiyle 5 ay cezaevinde kaldıktan sonra 1 ay önce de hakkında beraat kararı çıkan Semir Belarbi de dahil, bazı siyasi aktivistlerle geceyi karakolda geçirdi. Gözaltına alınanlar, izinler, olmamalarına rağmen gösterilere katılma nedenlerine ilişkin olarak sorguya çekildi.
Cuma gösterilerinin ve üniversite öğrencilerinin salı günü gerçekleştirdiği protestoların izinsiz düzenlendiği biliniyor. Genellikle de yetkililer, eylemcilerin hedefi olmadıkları zamanlarda başkentteki gösterilere itirazda bulunmuyor.
Halk hareketi tutuklularının avukatlarından Abdurrahman Salih, savcılığın Dararni ve Belarbi’nin güvenlik merkezine geri gönderilmesini emrettiğini ve sanıkların bugün tekrar savcılık önüne çıkacağını ifade etti. Dararni’nin babası, oğlunun başkentin merkezindeki Cavaignac güvenlik merkezine gönderildiğini söyledi. Merkezde ayrıca, daha önce tutuklanan çok sayıda aktivist daha bulunuyor.
Emniyet Genel Müdürlüğü, cumartesi gösterilerini engelleme girişimleri sırasında başkent Cezayir sokaklarında eylemcilere karşı şiddet eylemleri ve darp faaliyetleri gerçekleştirildiği iddialarını yalanladı. Emniyet Genel Müdürlüğü, 8 Mart’ta yayınladığı basın açıklamada, ‘bazı haber sitelerinde ve sosyal medya organlarında, polis kuvvetlerinin geçen cumartesi günü başkentin merkezinde eylemcilere orantısız güç kullandığı yönünde servis edilen haberleri’ yalanladı. Müdürlük, güvenlik güçlerinin başkentteki bir sokakta izinsiz düzenlenen gösterilere denk geldiğini açıklarken, eylemcilerin trafiği tamamen engellediğine ve bazı dükkanların kapanmasına neden olduğuna dikkati çekti.
Emniyet Genel Müdürlüğü, “Bu temelde polisin çıkarları, bu gibi koşullar için geçerli yasa ve yönetmeliklere uygun olarak, kamu düzenini korumak, trafik akışını yeniden sağlamak ve vatandaşların güvenini yeniden kazanmak üzere müdahaleyi gerektiriyor” ifadelerini kullandı.
Müdürlük, gösteriye katılanların birçoğunun gözaltına alındığını ve ardından çoğunun da serbest bırakıldığını söylerken, bazılarının ise koşullarının değerlendirilmesi amacıyla adli makamların önüne çıkarıldığını ifade etti. Yayınlanan bildiride ise “Anayasa yükümlülükleri yerine getirilirken, vatandaşlar ve mülkiyetler korunmaya, kamu huzurunun sağlanmasına ve ülkenin güvenliğine dikkat edilmeye devam edilecektir” ifadelerine yer verildi.
Aktivistler, 8 Mart’ta da geçen cumartesi günü eylemcilerin yanında bulunan bir kadının görüldüğü bazı görüntüler yayınladı.
Görüntülerde, yanında cop taşıyan bir polisin, kadına vurmaya hazırlandığı ve yol kenarındaki 3 adamın da sahneyi seyrettiği görüldü. Bir başka videoda ise polis üyelerinin, farklı yönlere kaçmaya çalışan eylemcileri kovaladığı ve bazılarını darp ettiği görüldü. Bu görüntülerin yayınlanmasıyla Emniyet Müdürlüğü’nün bildirisinde geçen ifadeler de yalanlanmış oldu. Avukatlar, şiddet olaylarını takiben Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduklarını açıkladı.



Irak “savaşın başka bölgelere de yayılmasından” korkuyor

Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
TT

Irak “savaşın başka bölgelere de yayılmasından” korkuyor

Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)

Irak, dün ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırıların yansımalarından uzak durmaya çalışarak, savaşın kendi topraklarına yayılma girişimlerine karşı uyarıda bulundu.

Bu uyarı, Bağdat'ın güneyindeki Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'daki İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı silahlı grupları hedef alan saldırılar ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ndeki (IKBY) bir ABD üssünün bulunduğu Erbil Havaalanı yakınlarındaki bölgede gerçekleştirilen diğer saldırıların ardından yapıldı.

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, komutanlar ve güvenlik kurumlarının liderleriyle bir toplantı düzenledi. Toplantı, Curf es-Sahr ve Erbil'e yapılan saldırılara atıfla ‘Irak'ın birçok bölgesini etkileyen açık saldırganlığın sonuçları’ konusunda uyarıda bulunan bir açıklamayla sona erdi. İran'a yönelik ‘haksız saldırının’ kınandığı açıklamada, ‘Irak'ın egemenliğini, hava sahasını ve topraklarını ihlal etmek veya bunları İran'a saldırı için geçiş yolu veya fırlatma rampası olarak kullanmak, tıpkı ülkemizin topraklarının veya karasularının Irak'ı çatışmaya sürüklemek için bir gerekçe olarak kullanılması kabul edilemez olduğu gibi’ uyarısında bulunuldu.

Irak’ta İran destekli Şii milis gücü Ketaib Hizbullah, Curf es-Sahr'da iki kişinin öldüğü hava saldırısının ardından ‘ABD üslerine’ saldırı düzenleyeceklerini duyurdu.


Lübnan’ın savaşa dahil olmayı önlemek için yoğun temasları

Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
TT

Lübnan’ın savaşa dahil olmayı önlemek için yoğun temasları

Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)

Lübnan dün, İsrail ve ABD’nin İran ile savaşa girmesini önlemek için iç ve dış temaslarını yoğunlaştırdı. Bu temaslar, Hizbullah'ın savaşa dahil olmamasını sağlamak ve Lübnan'ı tarafsızlaştırmak için etkili ülkeler ve yerel partileri de kapsıyordu.

Temaslar, halkın savaş korkusuyla benzin istasyonlarına ve süpermarketlere akın etmesi ve Beyrut Havaalanı’ndan uçuşların iptal edilmesi üzerine gerçekleşti.

ABD yönetimi, ABD’nin Beyrut Büyükelçisi Mişel İsa aracılığıyla Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn’a bir mesaj gönderdi. Mesajda, Lübnan tarafının düşmanca bir eylemde bulunmaması koşuluyla İsrail'in Lübnan ile gerilimi tırmandırma niyetinde olmadığı teyit edildi.

Hizbullah ise İran'a yönelik saldırıları kınadı ve savaşa askeri müdahale yapmayacağını açıklayarak İran ile dayanışma içinde olduğunu belirtti.


İsrail, Washington ve Paris’e Lübnan ordusunu desteklemeye itirazı olmadığını bildirdi

İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
TT

İsrail, Washington ve Paris’e Lübnan ordusunu desteklemeye itirazı olmadığını bildirdi

İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)

İsrail ordusunun, Kasım 2024’te imzalanan ateşkes anlaşmasına rağmen Lübnan’a yönelik hava saldırılarını sürdürdüğü bir dönemde, ateşkesin uygulanmasını denetlemekle görevli Mekanizma Komitesi’nin rolü tartışma konusu oldu. Söz konusu gelişmeler, Paris’in 5 Mart’ta Lübnan ordusuna destek amacıyla bir konferansa ev sahipliği yapmaya hazırlandığı süreçte yaşanıyor.

Tel Aviv’deki askeri kaynaklara göre, Lübnan ordusunun ülkenin güneyindeki faaliyetlerine ilişkin genel olarak olumlu bir değerlendirme bulunuyor. Ancak aynı kaynaklar, ordunun Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararını tek başına uygulayamayacağı görüşünü de dile getiriyor. Bu çerçevede, ordunun hem kapasite eksikliği yaşadığı hem de siyasi çekişmelerin ortasında hareket etmek zorunda kaldığı, ayrıca bünyesinde Hizbullah’a sempati duyan unsurlar bulunduğu ve bu nedenle örgüte karşı yeterince kararlı davranmadığı iddia ediliyor.

Buna karşın İsrail hükümetinin, Lübnan ordusunun mali, lojistik ve askerî açıdan güçlendirilmesine yönelik Amerikan ve Avrupa girişimlerini desteklediği belirtiliyor. Konuya vakıf bir siyasi yetkili, Binyamin Netanyahu hükümetinin Washington ve Paris’e, Fransa’nın başkentinde yakında düzenlenecek olan Lübnan ordusuna destek konferansını desteklediğini bildirdiğini aktardı.

Mekanizma Komitesi ve güvenlik gelişmeleri

Bu gelişmeler, ABD’nin öncülük ettiği ve Fransa ile Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) de yer aldığı Mekanizma Komitesi’nin son toplantısından iki gün sonra yaşandı. Komite, tarafların ateşkese ve buna eşlik eden düzenlemelere bağlı kalmasını sağlamakla görevli bulunuyor.

Aralık 2025’te Lübnan, komitede askeri temsilcilerin yanı sıra sivil Lübnanlı üyelerin de yer almasını kabul ederek İsrail ile müzakerelere katılımın önünü açtı. Başbakan Nevvaf Selam da komitenin, Hizbullah’ın Güney Lübnan’daki silahsızlandırma sürecini denetlemesine açık olduklarını ifade etti. 3 Aralık 2025’te Lübnan ile İsrail arasında doğrudan bir toplantı gerçekleştirildi. Görüşmeye, Lübnan’ın Washington eski Büyükelçisi Simon Karam, İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Dış Politika Direktörü Yuri Resnik ve ABD’li temsilci Morgan Ortagus katıldı.

Tel Aviv’deki kaynaklara göre, toplantıda ele alınan en önemli başlıklardan biri sınır bölgesinde ekonomik iş birliği oldu. Ancak bu hedeflerin, İsrail’in günlük bombardımanlarıyla nasıl bağdaştırılacağı sorusu gündemdeki yerini koruyor. Hizbullah’ın ise bir yıl üç aydır İsrail saldırılarına yanıt vermekten özellikle kaçındığı, böylece savaşın yeniden başlamasına gerekçe sunmamayı amaçladığı belirtiliyor. Buna karşılık İsrail tarafı, örgütün olası bir İran savaşı durumunda kullanmak üzere askeri kapasitesini güçlendirmeye çalıştığını öne sürerek saldırılarını sürdürmekte kararlı görünüyor.

 İsrail Hava Kuvvetleri, Mavi Bayrak tatbikatları sırasında (Arşiv – İsrail ordusu)İsrail Hava Kuvvetleri, Mavi Bayrak tatbikatları sırasında (Arşiv – İsrail ordusu)

Saldırıların sürmesiyle birlikte, operasyonların sahadaki Hizbullah mensuplarını ve saha komutanlarını fiilen hedef aldığı görülüyor. Nitekim örgüt, hayatını kaybeden isimler için taziye ilanları ve cenaze törenlerine katılım çağrıları yayımlayarak İsrail’in iddialarını dolaylı biçimde doğruluyor. Öte yandan, ABD’nin de bu saldırılara onay verdiği değerlendiriliyor. Washington’dan ne kamuoyu önünde ne de diplomatik kanallarda ciddi bir itiraz gelmiş değil.

Hizbullah’ın atılımları

Anlaşmaya göre, ateşkes ihlali teşkil eden her durumun izleme komitesi tarafından ele alınması gerekiyor. İsrail ise söz konusu saldırıların ihlal olmadığını, Lübnan ordusunun yapması gereken müdahaleleri yerine getirmemesi üzerine bu adımları kendisinin attığını savunuyor. Buna karşılık Lübnan, her bombardımanı anlaşmanın ihlali olarak değerlendirerek şikâyette bulunuyor. Ateşkesin ilk döneminde ABD’nin, yapılan şikâyetleri görüşmek üzere komiteyi toplantıya çağırdığı belirtiliyor. Ancak bugün komitenin daha seyrek toplandığı ve başvuruların yalnızca bir kısmının gündeme alındığı ifade ediliyor. Washington’un İsrail ile görüş ayrılığı yaşadığı durumlarda dahi, bunun çoğu zaman kınama ya da yaptırım içermeyen kısa notlarla geçiştirildiği kaydediliyor.

İsrail basınına yansıyan bilgilere göre ise ülkenin güvenlik birimleri, Hizbullah’a yönelik istihbarat sızmalarını sürdürerek örgüt mensuplarına ulaşmayı ve suikastlar düzenlemeyi başarıyor. Bu stratejiyle Hizbullah üzerindeki baskının artırılması, örgütün ateşkese bağlı kalmaya devam etmesi ve askeri kapasitesini yeniden inşa edememesi hedefleniyor. Beyrut’ta Güney Lübnan’ın Hizbullah’a ait mevzilerden, üslerden ve silahlardan arındırılması tartışılırken, İsrail tarafı örgütün askeri faaliyetlerinin Bekaa Vadisi’nde, Litani Nehri’nin kuzeyinde ve Suriye sınırı boyunca da tasfiye edilmesi gerektiğini savunuyor.