Mağrib ülkelerinde Kovid-19 salgınını önleme seferberliği

Filistin güvenlik güçleri, dün Beyt Cala’daki bir otelin çevresini temizledi (AFP)
Filistin güvenlik güçleri, dün Beyt Cala’daki bir otelin çevresini temizledi (AFP)
TT

Mağrib ülkelerinde Kovid-19 salgınını önleme seferberliği

Filistin güvenlik güçleri, dün Beyt Cala’daki bir otelin çevresini temizledi (AFP)
Filistin güvenlik güçleri, dün Beyt Cala’daki bir otelin çevresini temizledi (AFP)

Yeni tip koronavirüse (Kovid 19) bağlı vaka sayılarının artmaya başladığı Mağrip ülkeleri, Avrupa’ya komşu olmaları nedeniyle salgınla mücadelede yeni önlemler almaya devam ediyor.
Tunus’ta koronayla mücadelede tatmin edici resmi açıklamalara ve yalnızca iki vakanın kaydedilmesine rağmen derslerin, spor müsabakaların ve salgının görüldüğü ülkelerden yapılacak olan tüm gezilerin iptal edilmesi talepleri sürüyor. Tunus, virüsün Avrupa’daki odak noktası olan İtalya’dan ülkeye yapılan yolculukları önceden iptal etmişti.
Tunuslular sosyal medya hesaplarından, Tunus’ta aslında yüzlerce vaka olduğunu ancak resmi makamların ülkede kaos yaratmak istemediği için resmi rakamları açıklamadığını iddia etti. Açıklanan iki vakanın virüsü birçok yere yaydığı öne sürüldü. Tunus Sağlık Bakanı Abdullatif el-Mekki, dün, Kafsa’da 198 vakanın bulunduğu haberlerini yalanladı. Hükümet verilerine göre şu anda karantinada bulunan yaklaşık iki bin Tunuslu olduğu tahmin ediliyor. Bakan, salgınla ilgili endişelere rağmen, derslerin durdurulması için hiçbir neden görmediğini belirtti. Ancak bazı eğitim kurumlarında virüs korkusuyla rekor devamsızlıklar kaydedildi. Susa bölgesindeki devamsızlık oranı yüzde 40’lara ulaştı.
Tunus Yüksek Eğitim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı (MHESR) ise virüsle mücadele kapsamında öğrenci ve eğitimcilerin çalışmalarının geçici bir süre durdurulduğunu açıkladı. Aksi bir durum olduğu taktirde önceden izin alınması gerektiğini açıklayan bakanlık, salgından etkilenen ülkelerden dönenlerin zorunlu karantinaya alınacaklarını bildirdi.
Cezayir başkentinde bulunan tıbbı analizle ilgilenen Pasteur Enstitüsü, ülkede koronavirüs vakalarının açıklanmasından bu yana şiddetli bir baskıyla karşı karşıya. Zirâ bu kurum, hükümete bağlı yetkili bir sağlık mercii olarak biliniyor. Ekipman kalitesi açısından ülkede türünün tek örneği olan bu enstitüye, şuan kendisine sunulan olası vaka örneklerinin analizinde doğru sonuçlar vereceği konusunda oldukça güveniliyor. Bu olası vaka örneklerinin 400’ü aştığı biliniyor. Ülkede kesinleşen vaka sayısı ise İtalya ve İspanya’dan gelen kişilerle bağlantılı olarak 20’ye ulaştı.
Cezayir Sağlık Bakanlığı’ndan Şarku’l Avsat’a konuşan ve isminin verilmesini istemeyen bir yetkili, başkente uzak bölgelerde ve çölde de vaka görüldüğünden şüphelenildiğini ancak bu kişilerin söz konusu enstitünün olduğu başkente getirilmesinin zaman alan bir işlem olduğunu açıkladı. Zirâ bu konuda Pasteur Enstitüsü hâricinde diğer sağlık kurumlarının tahlil sonuçlarına pek fazla itimat edilmiyor.
Hükümetin virüsle mücadelede aldığı önlemler bağlamında, Pazar günü Bakanlar Kurulu tarafından yapılan açıklamada, ilaçlar, termal kameralar, korunma malzemeleri, dedektörler gibi acil harcamalar için 3,7 milyar Cezayir dinarı değerinde bir bütçenin ​​tahsis edildiği bildirildi.
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun, her kademedeki tüm sağlık sektörü çalışanlarının cesaretlerine övgüde bulunarak bu kişilere teşekkür etti. Tebbun, bu konuda güvenlik güçleri ve sivil sağlık çalışanlarının yürüttüğü çabaları da es geçmedi. Bu konuda daha fazla uyanık olunması gerektiğini belirten Tebbun, ülkede yapılacak uluslararası konferansların ve kapalı spor salonlarındaki etkinliklerin gerektiği taktirde ertelenebileceğini açıkladı.
Adalet ve Kalkınma Partisi’ne mensup Faslı milletvekili İdris el-İdrisi el-Ezmi, Fas Başbakanı Sadeddin el-Osmani’yi koronavirüs salgını nedeniyle Faslı turizm şirketlerini iflastan kurtarmak için tedbir almaya çağırdı. Dün sunduğu dilekçede Osmani’den turizm sektöründeki sözleşmeleri sürdürmek için bankalarla iletişim kurmasını talep eden Ezmi, yaşananları turizm sektörlerine maddi zararlar vermeden atlatılması çağrısında bulundu. Nitekim koronavirüs, bazı ülkelerin seyahat konusunda sert önlemler almasıyla turizm gibi önemli sektörlere etki etmeye devam ediyor.
Diğer yandan Fas Sağlık Bakanı Halit Ait Talib, şuana kadar yetkililer tarafından alınan tedbirlerin salgınla mücadelede etkili olduğunu ifade etti. Talib, oluşturulan komisyonun ülkedeki son durumu ve şuana kadar kaydedilen iki vakanın sağlık durumlarını devamlı olarak takip ettiğini bildirdi.



Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
TT

Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)

Avrupa Komisyonu Eşitlik, Hazırlık ve Kriz Yönetimi Komiseri Hadja Lahbib bugün yaptığı açıklamada, İsrail’in Gazze Şeridi’nde uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planlarının, hayat kurtaran yardımların bölgeye ulaşmasını engelleyeceğini belirtti.

Lahbib, X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa Birliği’nin (AB) tutumunun net olduğunu vurgulayarak, “Sivil toplum kuruluşlarının mevcut haliyle kayıt altına alınması yasasının uygulanması mümkün değil” dedi.

Lahbib, insani yardımların önündeki tüm engellerin kaldırılması gerektiğini vurguladı ve “Uluslararası insancıl hukuk, herhangi bir belirsizliğe yer bırakmıyor; yardımlar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmalı” ifadesini kullandı.

İsrail medyası, hükümetin dün yaptığı açıklamaya dayanarak, Sınır Tanımayan Doktorlar, ActionAid ve Oxfam gibi onlarca insani yardım örgütünün lisanslarının iptal edileceğini ve bunların ‘terörle bağlantılı’ olduğu gerekçesiyle kapatılabileceğini duyurmuştu.

Bazı uluslararası yardım kuruluşları, kayıtlarının iptal edilmesi riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Eğer 31 Aralık’a kadar İsrail makamlarının belirlediği yeni kriterlere uyum sağlamazlarsa, 60 gün içinde faaliyetlerini durdurmak veya Gazze Şeridi ve Batı Şeria’daki çalışmalarına kısıtlama getirmek zorunda kalabilirler.


Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
TT

Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)

Şarku’l Avsat Suriye devlet televizyonu El-İhbariyye'den aktardığı habere göre bugün (Çarşamba) Süveyda kentinde meydana gelen el bombası patlamasında bir kişi hayatını kaybetti, iki kişi yaralandı.


Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
TT

Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)

Gazze Şeridi'ndeki Hamas hareketi, iki yıl süren İsrail savaşı sırasında liderlerinin suikastlara kurban gitmesinin ardından bir dizi liderlik değişikliği yaşıyor. Bu durum, hareketin eski lideri olan ve Ekim 2024'te Refah'ta İsrail güçleriyle çıkan çatışmalarda beklenmedik bir şekilde öldürülen Yahya Sinvar'a yakın kişilerin daha fazla öne çıkmasına neden oldu.

Şarku’l Avsat'a konuşan Hamas kaynaklarına göre, serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, siyasi büro üyesi ve savaş öncesinde hareketin medya departmanından sorumlu olan serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, kendisi ve Sinvar'a yakın bir dizi kişinin Gazze Şeridi'ndeki hareketi yönetmekle görevlendirilmesinin ardından, Gazze Şeridi'ndeki siyasi bürosunun başına geçti. Bu kişilerin çoğu, Şeridin güneyindeki Han Yunus'ta yaşıyor.

Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)

2011 Gilad Şalit esir takasıyla serbest bırakılan eski bir mahkum olan el-Amudi, Gazze Şeridi yönetiminin merkez figürü haline geldi. İsrail hapishanelerinde kaldıkları süre boyunca ve serbest bırakıldıktan sonra Sinvar'a çok yakındı ve sık sık toplantılarına ve diğer etkinliklerine eşlik etti.

Bazı kaynaklar, Gazze Şeridi'nde siyasi büro için gerçek bir seçim yapılmadığını, bunun yerine sürecin atama, onaylama ve istişare yoluyla yürütüldüğünü söylüyor.

Bazı kaynaklar operasyonun “iç yönetmelikleri ihlal ederek” gerçekleştirildiğini söylerken, diğerleri amacın “iç eksiklikleri gidermek” olduğunu ve “seçilenlerin hepsinin Tevfik Ebu Naim, Salah Ebu Şarik ve diğerleri gibi Sinvar'a yakın kişiler olduğunu” açıkladı.

Kaynaklar, el-Amudi'nin şu anda Gazze'deki Hamas içinde “devrim” olarak nitelendirilebilecek bir harekete öncülük ettiğini söylüyor. Özellikle İsrail saldırılarında yaralanan ilçe idari organlarının başındaki bazı yerel liderleri görevden aldı ve yerlerine atamalar yaptı. Savaş sırasında sorumluluklarının bir kısmından vazgeçen diğer kişiler için de aynı şeyi yaptı. Suikasta uğrayan, başka nedenlerle görevden alınan veya farklı görevlere atanan eski liderlerin yerine geçecek kişileri aramaya devam ediyor.

Bazı kaynaklara göre, bu adımlar Gazze Şeridi içindeki yerel Hamas liderlerinin yanı sıra yurtdışındaki liderler arasında da öfkeye yol açtı. Şeridin dışındaki siyasi büro üyelerinden bazıları yerel liderlere, "Olanlar kabul edilemez ve iç hukuka aykırıdır; önümüzdeki günlerde hareketin liderinin seçilmesini beklemeliyiz ki, bir yıl sonra yapılacak genel seçimlere kadar bazı bölgelerin liderliğindeki boşlukların geçici olarak doldurulması konusunda bir anlaşmaya varılabilsin" şeklinde bilgi verdi.

İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)

Kaynaklar, Gazze Şeridi'ndeki Hamas içinde siyasi düzeyde hüküm süren "kaosun" aksine, askeri kanadında istikrarlı bir durumun söz konusu olduğunu ve yeniden yapılanmanın sorunsuz ve sistematik bir şekilde devam ettiğini belirtiyor. İzzeddin Kassam Tugayları'nın yeni Genelkurmay Başkanı İzzeddin Haddad'ın savaş sırasında suikasta kurban giden veya öldürülenlerin yerine yeni atamalar yapmak üzere bir dizi toplantı düzenlediğini ve çeşitli kararlar aldığını ifade ediyorlar. Ayrıca, tüm taraflarla sürekli iletişim kurarak siyasi düzeydeki farklılıkların veya anlaşmazlıkların üstesinden gelmeye ve böylece her düzeyde istikrarı sağlamaya çalışıyor.

Kaynaklara göre Haddad, bazı bölgelerdeki tugay komutanları da dahil olmak üzere çeşitli liderlik pozisyonlarındaki boşlukları doldurmak için çalışırken, asıl komutanlarının suikast sonucu öldürülmesinin ardından bu tugayları yönetmek üzere atanmış diğer kişileri de görevde tutuyor.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu, İzzeddin Haddad'ın komuta ettiği Gazze Şehri Tugayı hariç, suikast sonucu öldürdü. Yerine Muhanned Receb atandı.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu suikastla öldürdü. Bunun istisnası, Muhannad Receb'ın yerine geçen İzzeddin el-Haddad'ın komutasındaki “Gazze Şehri Tugayı”ydı.

Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)

Çeşitli kanatları ve kademeleriyle Hamas, İsrail'in çeşitli kaynaklarını hedef alması sonucu mali krizden muzdarip olmuş durumda. Bununla birlikte, savaş sırasında veya sonrasında, farklı oranlarda ve zamanlarda da olsa, maaş ve ödenekleri tamamen kesmedi.

Gerçekte Hamas, 7 Ekim 2023 saldırısının ardından, 1987'deki kuruluşundan bu yana eşi benzeri görülmemiş son derece karmaşık bir dönemle karşı karşıya. Hareketin gözlemcilerine göre, Gazze Şeridi'ne sınır komşusu İsrail tesislerine ve kasabalarına yönelik saldırılarla başlayan bu saldırı, İsrail'i uzun süreli bir savaşa sürükledi.

Yazar ve siyasi analist Mustafa İbrahim, hareketin “askeri yenilginin, örgütsel tükenmişliğin, siyasi karmaşanın ve geleceği ile rolü hakkındaki varoluşsal kaygının iç içe geçtiği bir aşamaya girdiği” değerlendirmesinde bulunuyor.

İbrahim, İsrail savaşının, Hamas'ın siyasi büro üyelerinin ve Gazze Şeridi'ni yıllarca yöneten idari komitelerin başkanlarının çoğunu kaybetmesinin ardından, liderlik ve karar alma yapısını vurduğunu açıkladı. Bu durum, doldurulması kolay olmayan derin bir liderlik boşluğu yarattı ve hareket içinde geleceği ve bir sonraki aşama hakkında anlaşmazlıkları ortaya çıkardı: Bu bir yönetim aşaması mı, örgütsel hayatta kalma aşaması mı yoksa sadece uzun süreli bir krizi yönetme aşaması mı olacak?

Hamas'tan birkaç kaynak Şarku’l Avsat'a şunları söyledi: "İşlerin iyi ve sorunsuz gittiğini söylemek mümkün değil. Birçok zorluk var ve yaşananlar, hiçbir şey bırakmayan ve hareketin liderlerinin çoğunun suikastına neden olan yıkıcı bir savaşın ışığında normal. Geniş bir liderliğe ve Filistin içinde ve dışında geniş bir halk tabanına sahip bir hareket için liderlik boşluğu normaldir ve bir yıl sonra kapsamlı seçimler yapılana kadar mevcut farklılıklar da normaldir."